Bolu Çivril Fasulyesi

Bolu Çivril Fasulyesi nedir?

Çivril fasulyesi, Bolu merkez ilçesine bağlı Çivril ve çevresindeki köylerde sırıkla yetiştirilen, küçük, beyaz, ovalimsi ve parlak taneli bir kuru fasulyedir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Bolu Çivril Fasulyesi adıyla menşe adı olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre Phaseolus vulgaris türünden, orta geççi ve sarılıcı bir yerel fasulyedir; tanesi ince kabuklu olduğu için kolay pişer.

Ayırt edici özellikler

Belgede yüz tanenin ağırlığı 45–72,8 gram olarak verilir. Sarılıcı bitki 214–470 santimetre boylanır; bitki başına 15–32 bakla ve 51–138 tane düşer, bir baklada 1–8 tane bulunur. Bitki başına tane verimi 40–88 gramdır. Kuru ve ıslak hacim ölçüleri de belgede ayrıca tanımlanır.

Yetiştirme

Tarlaya sonbaharda dekara 2–3 ton hayvan gübresi verilir ve toprak derin sürülür; mart–nisanda kazayağıyla yeniden işlenir. Ekim nisan sonu ile mayıs sonu arasında, sıra arası 70, sıra üzeri 45–50 santimetre olacak biçimde ocaklara 3–4 tohum, 2–3 santimetre derinliğe yapılır. Haziran ortası ve sonunda bitkilerin boyuna göre sırık dikilir. Sezon boyunca 14–16 kez sulama yapılır, yabancı otlar elle ya da çapayla temizlenir.

Hasat ve kurutma

Hasat temmuz sonu ve ağustos başında başlar; baklalar elle tek tek toplanır ve toplama sonbaharda kırağı düşene kadar her hafta sürer. Baklalar güneşte kurutulur, taneler elle ayrılır, yabancı madde ve buruşuk taneler ayıklanır. Bir bölümü serin ve kuru bir yerde ertesi yılın tohumluğu olarak saklanır.

Coğrafi işaret

Belgeye göre bölgenin İç Anadolu ile Karadeniz arasındaki geçiş iklimi verimi ve niteliği olumlu etkiler; sonbaharda gündüz sıcaklıklarının aşırı yükselmemesi ve serin rüzgârlar tanelerin dolgun ve parlak olmasını sağlar. Bolu Bağışçılar Vakfının 10 Ağustos 2017 tarihli başvurusuyla (C2017/102) 19 Ağustos 2020'de 522 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Merkez ilçeye bağlı Çivril, Ağaçcılar, Yazıören, Saraycık, Tatlar, Yakabayat, Çampınar ve Köprücüler köyleridir. Denetimi, vakıf koordinatörlüğünde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ziraat Odası ve Tarım Kredi Kooperatifinden üyelerle beş kişilik kurul yılda bir kez, şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Bolu Kızılcık Tarhanası, Bolu Göynük Uğut Tatlısı, Mengen Peyniri, Mengen Kaldırık Dolması, Bolu Keşi