Bolu Kızılcık Tarhanası

Bolu Kızılcık Tarhanası nedir?

Bolu kızılcık tarhanası, taze kızılcık püresi, ekmeklik buğday unu ve tuzla yoğrulup güneş görmeyen kapalı bir ortamda kurutulan, pembe-kırmızıya yakın renkli bir tarhanadır. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Bolu Kızılcık Tarhanası adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre ürün dayanıklı bir tarhanadır ve kendine özgü rengini korumak için güneşsiz ortamda kurutulması gerekir.

Malzemeler

Belgede tarhana hamurunun yüzde 48'i kızılcık püresi, yüzde 48'i sert kırmızı ekmeklik buğday unu ve yüzde 4'ü yemeklik iyotlu tuz olarak tanımlanır. Kızılcık olarak Cornus mas türünün meyvesi kullanılır. Kızılcıklar ağustos sonunda oluşmaya başlar ve eylülde olgunlaşır; taze toplanan meyvelerin çekirdekleri çıkarılır ve aynı makinede püre hâline getirilir.

Nasıl yapılır?

Kızılcık püresi unla bire bir oranında karıştırılır, tuz eklenir ve hamur mikserinde homojen olana dek yoğrulur. Hamur yaklaşık 25 gramlık parçalar hâlinde beyaz kumaş kaplı 2x4 metrelik ahşap tezgâhlara serilir. İlk kurutma yaklaşık 24 saat, oda sıcaklığında (yaklaşık 23 °C) ve yüzde 60–70 nemde, güneş almayan kapalı bir ortamda yapılır. Ardından tarhana 3 milimetrelik tel elekten geçirilir ve aynı koşullarda 6–7 gün daha kurutulur. Belgeye göre modern kurutma teknikleri kullanılmaz.

Saklama

Kuruyan tarhana yüzde yüz pamuklu bez torbalara konur ve yaklaşık 15 °C'lik serin bir ortamda saklanır. Tescil belgesi tarhananın çorba olarak pişirilişine ayrıca yer vermez; ürün kuru tarhana olarak satılır ve evlerde çorba yapımında kullanılır.

Coğrafi işaret

Belgeye göre ürün yöre adıyla bilinirlik kazanmış ve yörede yaşayanların kültürel birikimiyle günümüze ulaşmıştır; rengini ön ve son kurutma aşamaları belirler ve sürdürülebilirliği yerel üreticilerin deneyimine dayanır. Bolu Belediyesinin 14 Temmuz 2017 tarihli başvurusuyla (C2017/080) 1 Aralık 2017'de 252 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; tescilde 2021'de değişiklikler yapıldı. Coğrafi sınır Bolu ilidir. Denetimi belediye koordinatörlüğünde, Bolu Ticaret ve Sanayi Odası ile Köroğlu Organik ve Yöresel Ürünler Kooperatifine kayıtlı üreticilerden seçilen iki kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Bolu Göynük Uğut Tatlısı, Mengen Peyniri, Mengen Kaldırık Dolması, Bolu Keşi, Mengen Kedibatmaz