Gümüşhane Deleme Peyniri
Gümüşhane
Lezzet
Kelkit Ketesi
Kelkit · Gümüşhane
Kelkit Ketesi; ekşi maya, yumurta, süt ve bol tereyağıyla yapılan, baklava yufkası inceliğinde açılıp gül biçiminde sarılan, taş fırında pişen içsiz ve kat kat bir hamur işidir; 2021'de mahreç işaretiyle tescillendi.
- Yöre Kelkit
- Tür Hamur işi
- Coğrafi işaret Mahreç işareti
- Tescil yılı 2021
- Ana malzeme Buğday unu, ekşi maya…
- Servis İçsiz, bütün gül kete; bayram ve düğün ikramı
Kelkit Ketesi Hakkında
Kelkit Ketesi nedir?
Tescil belgesine göre Kelkit Ketesi; buğday unu, su, tuz, ekşi maya, yumurta, tereyağı ve sütle yapılan bir hamur işidir. İçsiz hazırlanır, taş fırında pişer; yoğun tereyağı aromalı, altın-kahverengi renkli ve yuvarlak gül biçimlidir.
Onu özel yapan ne?
Hamur baklava yufkası inceliğinde açılır, tereyağıyla yağlanır, önce rulo yapılır, sonra kendi etrafında döndürülerek gül biçimi verilir. Belgeye göre ustalık isteyen bu yöntem ketenin kat kat olmasını ve ağızda dağılmasını sağlar.
Sayılarla
- Bir kete hamuru: pişmeye hazır hâlde 300-320 g
- Hamur: 1,5 kg un, 10 yumurta, 450-500 g tereyağı
- Mayalanma: 30 dakika; şekil verildikten sonra 30 dakika daha dinlenme
- Pişirme: odun ateşiyle 200 °C'ye kızdırılmış taş fırında yaklaşık 40 dakika
Diğer ketelerden farkı
Kelkit ketesi içsizdir; kavrulmuş un harcı ya da iç harç konmaz, katmanları tereyağlı yufkadan gelir. İç harçlı bir kete için karşılaştırın: Kars Ketesi.
Coğrafi işaret
Kelkit Ticaret ve Sanayi Odası'nın 29 Temmuz 2020 tarihli başvurusuyla, 2 Aralık 2021'de 961 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır: Gümüşhane ili Kelkit ilçesi. Belge bütün üretim aşamalarının ilçe sınırında yapılmasını şart koşar.
Aynı ilden: Gümüşhane Deleme Peyniri.
- Coğrafi işaretli
- Mahreç işareti
- Hamur işi
- Kete
- Gümüşhane
- Kelkit
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi ketenin geçmişini Evliya Çelebi'ye dayandırır: Seyahatname'de, ziyaret ettiği Kelkit'in Çimen köyünün ketesinin meşhur olduğundan söz edilir. Belgeye göre ilçede 40 yılı aşkın süredir kete üreten işletmeler bulunur.
Kete yörede bir davet dilidir. Köy düğünlerine komşular kete gönderilerek çağrılır, bayramlarda misafire kete ikram edilir.
Belge malzemenin de ilçeden gelmesini ister. Kelkit, Ernek, Çimenli, Devekorusu ve Kızılca yaylalarındaki otlaklar sayesinde hayvanlar yılın çoğunda taze otla beslenir; ketenin tereyağı, sütü ve yumurtası buradan gelir.
Nasıl Hazırlanır?
- Malzemeyi hazırla 1,5 kg buğday unu, 200 g ekşi maya, 1 L su, 10 yumurta, 20-25 g tuz, kaynatılıp soğutulmuş 450-500 ml inek ya da koyun sütü ve 450-500 g tereyağı ayrılır. Yağlamak için ayrıca yaklaşık 300-400 g tereyağı eritilip soğutulur.
- Yoğur Süt, su, tereyağı, ekşi maya, yumurta, un ve tuz derin bir kaba konur; orta sert kıvama gelip toparlanana kadar yoğrulur.
- Mayalandır Üzeri hafif nemli bir bezle örtülür, oda sıcaklığında yaklaşık 30 dakika bekletilir.
- Bezelere ayır Hamur her biri 300-320 g gelecek bezelere bölünür.
- Aç Unlanmış tezgâhta oklava ya da merdaneyle baklava yufkası inceliğinde açılır.
- Yağla Kısık ateşte eritilen tereyağı yufkanın bütün yüzüne eşit sürülür.
- Gül ver Yufka rulo hâlinde sarılır, kendi etrafında döndürülerek gül biçimi verilir.
- Dinlendir Ketelere 30 dakika dinlenme verilir, üzerlerine yumurta sarısı sürülür.
- Pişir Odun ateşiyle 200 °C'ye kızdırılmış taş fırında, üzeri kızarana kadar yaklaşık 40 dakika pişirilir.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Kelkit Ketesi Hakkında Sık Sorulanlar
Kelkit ketesinin içinde ne var?
Hiçbir şey; tescil belgesine göre içsiz bir ketedir. Katlarını, tereyağıyla yağlanıp gül biçiminde sarılan ince yufka verir.
Kelkit ketesi nasıl pişirilir?
Belgeye göre odun ateşiyle 200 °C'ye kızdırılmış taş fırında, üzeri kızarana kadar yaklaşık 40 dakika.
Bir Kelkit ketesi kaç gram?
Pişmeye hazır bir kete hamuru 300-320 g gelir.
Kelkit ketesinin tarihi ne kadar eski?
Tescil belgesine göre Evliya Çelebi, Seyahatname'de Kelkit'in Çimen köyünün ketesini meşhur diye anar.
Kelkit Ketesi ne zaman tescillendi?
2 Aralık 2021'de, Kelkit Ticaret ve Sanayi Odası adına 961 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Gümüşhane Dut Pestili
Gümüşhane
-
Gümüşhane Ekmeği
Gümüşhane
-
Gümüşhane Kuşburnu Nektarı
Gümüşhane
-
Gümüşhane Şeker Fasulyesi
Gümüşhane
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.