Ağrı Geven Balı
Ağrı
Lezzet
Doğubayazıt Abdigör Köftesi
Doğubayazıt · Ağrı
Doğubayazıt Abdigör Köftesi; sinirleri ayıklanmış yağsız sığır but etinin "sal" denen taş tezgâhta tahta tokmakla macun kıvamına gelene kadar dövülüp soğanla yoğrulduğu, top biçiminde suda haşlanıp sade pilavla sunulan köftedir; 2017'de mahreç işaretiyle tescillendi.
- Yöre Doğubayazıt
- Tür Et yemeği
- Coğrafi işaret Mahreç işareti
- Tescil yılı 2017
- Ana malzeme Yağsız sığır but eti, kuru soğan…
- Servis Sıcak, sade pirinç pilavıyla
Doğubayazıt Abdigör Köftesi Hakkında
Doğubayazıt Abdigör Köftesi nedir?
Tescil belgesine göre Abdigör Köftesi, yağsız sığır but etinin "sal" denen taş tezgâhta ahşap tokmakla saatlerce dövülmesiyle yapılan, suda haşlanan bir köftedir. Belgeye göre Ağrı denince ilk akla gelen yemektir.
Onu farklı kılan ne?
Belge farkı açıkça koyar: Türkiye'de sık yapılan diğer köftelerden ayrılan yanı, sinirleri alınmış etin macun kıvamına gelene kadar taşta dövülmesidir. Et kıyma makinesinden geçmez; dövülürken ortaya çıkan sinirler tek tek ayıklanır. İçine yalnız soğan, yumurta, az un, su ve tuz girer.
Belgeye göre yapımı zorludur ve köfte yaklaşık yarım günde hazırlanır.
Nasıl sunulur?
Top biçiminde şekillendirilen köfteler tuzlu kaynar suda, kısık ateşte pişirilir; sudan alınıp sade pirinç pilavıyla sıcak servis edilir.
Coğrafi işaret
Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası'nın 10 Ağustos 2017 tarihli başvurusuyla, 25 Aralık 2017'de 310 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır: Ağrı ili Doğubayazıt ilçesi.
Suda haşlanan başka bir tescilli köfte: Bitlis İçli Köftesi.
- Coğrafi işaretli
- Mahreç işareti
- Köfte
- Et yemeği
- Ağrı
- Doğubayazıt
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi, köftenin adını Ağrı'nın en önemli tarihî yapılarından İshak Paşa Sarayı'na bağlar: anlatıya göre yemek, sarayın inşasında görevli Çolak Abdi Paşa adına yapılmış ve bu yüzden tanınmıştır. Adındaki "Abdi" de buradan gelir.
Belge köftenin ikinci ününü de yazar: mideyi rahatsız etmeyen bir et yemeği olarak bilinir ve yörede şifalı olduğuna inanıldığı için evlerde sıkça yapılır. Bu, halk arasındaki bir inanıştır; tıbbi bir iddia değildir.
Köftenin asıl emeği taş tezgâhtadır. Et, sal taşına yayılıp bir tutam tuzla ahşap tokmakla dövülür; macun kıvamına gelene kadar süren bu dövme yarım günlük hazırlığın çoğunu oluşturur.
Nasıl Hazırlanır?
- Malzemeyi hazırla Kemiksiz ağırlığı 1 kg yağsız sığır but eti, 1 yumurta, 1 orta boy (100 g) rendelenmiş kuru soğan, 10 g un, 100 ml su ve tuz ayrılır.
- Taşa yay Et, "sal" denen taş tezgâha yayılır ve üzerine bir tutam tuz atılır.
- Döv ve sinirini ayıkla Et ahşap tokmakla dövülür; dövülürken çıkan sinirler ayıklanır.
- Macun kıvamına getir Dövmeye yaklaşık 1 saat, et macun kıvamını alana kadar devam edilir.
- Soğanı kat Rendelenmiş soğan eklenir; et ve soğan bütünleşene kadar dövülür.
- Dinlendir Karışım 15 dakika dinlendirilip bir kaba alınır.
- Yoğur Yumurta, su ve un eklenip karıştırılır.
- Haşla Tencerede yaklaşık 3 L su kaynatılıp 15 g tuz eklenir; karışımdan küre biçiminde toplar yapılıp suya yavaşça bırakılır ve pişene kadar kısık ateşte kaynatılır.
- Sun Köfteler sudan alınır, sade pirinç pilavıyla sıcak servis edilir.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Doğubayazıt Abdigör Köftesi Hakkında Sık Sorulanlar
Abdigör köftesi nedir?
Tescil belgesine göre yağsız sığır but etinin "sal" denen taş tezgâhta macun kıvamına gelene kadar dövülüp soğanla yoğrulduğu ve suda haşlandığı bir Doğubayazıt köftesidir.
Abdigör köftesini diğer köftelerden ayıran ne?
Etin makinede çekilmeyip taşta, sinirleri ayıklanarak saatlerce dövülmesi.
Abdigör adı nereden geliyor?
Belgedeki anlatıya göre yemek, İshak Paşa Sarayı'nın inşasında görevli Çolak Abdi Paşa adına yapılmıştır.
Abdigör köftesi neyle yenir?
Sudan alınıp sade pirinç pilavıyla sıcak servis edilir.
Doğubayazıt Abdigör Köftesi ne zaman tescillendi?
25 Aralık 2017'de, Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası adına 310 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Ağrı Haşıl Yemeği
Ağrı
-
Ağrı Tulum Peyniri
Ağrı
-
Doğubayazıt Aşure Tatlısı
Doğubayazıt
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.