İçeriğe geç
Lezzet

Bartın Ağda Tatlısı

Bartın

Bartın Ağda Tatlısı; köpürtülmüş çöven suyunun koyu şeker şerbetiyle saatlerce karıştırılmasıyla yapılan beyaz, macun kıvamında ve yapışkan tatlıdır. 2020'de mahreç işaretiyle tescillendi.

Bartın Ağda Tatlısı Hakkında

Bartın Ağda Tatlısı nedir?

Bartın ağda tatlısı; çöven kökünden elde edilen suyun köpürtülüp koyu şeker şerbetiyle uzun süre karıştırılmasıyla yapılan beyaz renkli, macun kıvamında ve yapışkan bir tatlıdır. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Bartın Ağda Tatlısı adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre ilk kez Ağdacı köyünde üretilmiş, zamanla tüm Bartın'a yayılarak bu adla tanınmıştır.

Malzemeler

Çöven suyu için karanfilgiller familyasından çöven otunun kökü (2 kilogram) ve 40 litre su kullanılır. Şerbet 20 kilogram toz şeker, 2 litre su ve 20 gram limon tuzundan hazırlanır.

Nasıl yapılır?

Çöven kökleri toprağından arınması ve acılığının azalması için iki gece suda bekletilir. Kalaylı bakır kazanda 40 litre suyla, kazan içi 115 °C'ye ulaşana dek yaklaşık bir saat kaynatılır ve bir buçuk iki saat demlenir. Açık çay rengini alan su süzülür ve kabuğu soyulmuş pür çalısıyla bir bir buçuk saat çırpılarak köpüğe dönüştürülür; tahta kürekle alınan köpük küreğe yapışmadan düşüyorsa kıvam tamamdır. Ayrı bir kalaylı bakır kazanda şeker ve limon tuzu suyla 50–60 dakika kaynatılıp 110–115 °C'ye getirilir; suya damlatılan şerbet dağılmadan yığın hâlinde kalıyorsa hazırdır. Yarım saat kadar soğutulan şerbete köpük eklenir ve dibinin sararmaması için tahta kürekle dipten kaldırılarak bir buçuk iki saat karıştırılır.

Sunum

Son ürün beyaz, macun kıvamında ve yapışkandır; gıdaya uygun kaplarda satılır. Belgede eskiden tahta sandıklar içinde sokaklarda seyyar olarak satıldığı aktarılır.

Coğrafi işaret

Bartın Belediyesinin 30 Mart 2018 tarihli başvurusuyla (C2018/083) 8 Ekim 2020'de 562 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Bartın ilidir. Denetimi belediye koordinasyonunda İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Bartın Ticaret ve Sanayi Odası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve belediyeden birer temsilcinin yer aldığı dört kişilik merci yılda bir kez, şikâyet hâlinde her zaman yapar; şerbet ve çöven suyunun kıvamı ile karıştırma işlemi denetlenir.

Aynı ilden: Bartın Pirinçli Mantısı, Bartın Şapşap Köftesi, Bartın Yumurtalı Isput Yemeği, Bartın Beyaz Baklavası, Bartın Kabak Burması, Bartın İncir Donduması

  • Coğrafi işaretli
  • Mahreç işareti
  • Tatlı
  • Çöven
  • Şerbet
  • Ağdacı
  • Bartın

Lezzetin Hikâyesi

Nasıl Hazırlanır?

  1. Islat Çöven kökleri iki gece suda bekletilir.
  2. Kaynat Kökler kalaylı bakır kazanda 40 litre suyla yaklaşık bir saat kaynatılır, 1,5–2 saat demlenir.
  3. Köpürt Süzülen su pür çalısıyla 1–1,5 saat çırpılarak köpük hâline getirilir.
  4. Şerbet Şeker, limon tuzu ve su 50–60 dakika kaynatılıp 110–115 °C'ye getirilir, yarım saat soğutulur.
  5. Karıştır Şerbete köpük eklenir, tahta kürekle dipten kaldırılarak 1,5–2 saat karıştırılır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?