Akçakoca Ekşilisi

Akçakoca Ekşilisi nedir?

Akçakoca ekşilisi, Karadeniz'de avlanan yağlı palamut balığının dilimlenip tavada mühürlendikten sonra soğan, sarımsak ve domatesle, limon suyu ve tereyağı katılarak pişirildiği ekşimsi bir balık yemeğidir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Akçakoca Ekşilisi adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre yemeğin ekşi ve dengeli bir tadı vardır; palamudun lezzeti, soğuk ve planktonca zengin Karadeniz sularında iri ve yağlı büyümesinden gelir.

Malzemeler

Belgedeki tarifte 700 gram ve üzeri bir taze palamut, iki orta boy soğan, 2–3 diş sarımsak, kabuğu soyulmuş iki orta boy domates, 25 mililitre limon suyu, 30 gram tereyağı, 100 mililitre su, tuz, pul biber, tane karabiber, defne yaprağı ve kızartma için sıvı yağ yer alır. Denetimde mevsiminde Karadeniz'de avlanmış palamut kullanılıp kullanılmadığına bakılır.

Nasıl yapılır?

Palamut temizlenir ve iki parmak genişliğinde yuvarlak dilimlere kesilir. Dilimler deniz suyu tuzluluğundaki suda yaklaşık beş dakika bekletilip iyice kurulanır. Tavaya balık dilimlerinin üçte birine kadar yağ konur, yağ soğukken balıklar dizilir ve orta ateşte kapak kapalı olarak alt yüzleri hafifçe pembeleşene kadar mühürlenir; ters çevrilip öbür yüzleri de mühürlenir. Balıkların üzerine piyazlık soğan, sarımsak ve yuvarlak dilimlenmiş domates dizilir, kapak kapatılarak sebzeler yumuşatılır ve balıklar sebzelerle birlikte çevrilir.

Pişirme ve sunum

Tavanın kenarından tereyağı eklenir, ardından limon suyu, tuz ve su katılır ve yemek orta ateşte 5–6 dakika daha pişirilir. Sıcak olarak servis edilir: önce balıklar tabağa alınır, üzerlerine sebzeler yerleştirilir ve tavadan süzülen sos gezdirilir.

Coğrafi işaret

Belgeye göre Akçakoca'da balıkçılık hem geçim kaynağı hem de yöre kimliğinin parçası olmuştur; yemek özellikle balık mevsiminde aile sofralarında ve yöresel etkinliklerde tercih edilir. Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 3 Ocak 2025 tarihli başvurusuyla 1 Eylül 2025'te 1767 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Düzce ilidir ve bütün üretim aşamaları bu sınır içinde yapılmalıdır. Denetimi, müdürlük koordinatörlüğünde müdürlük, Düzce Ziraat Odası ve Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzmanla üç kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Düzce Köftesi, Yufkalı Konuralp Pilavı, Düzce Fındıklı Tahin Helvası, Düzce Şırası, Düzce Kestane Kabağı