Düzce Şırası

Düzce Şırası nedir?

Düzce şırası, iri siyah kuru üzümün çekirdeğiyle birlikte çekilip meşe fıçıdaki kaynak suyunda kıl torba içinde bekletilmesiyle hazırlanan, alkolsüz ve gazsız geleneksel bir içecektir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Düzce Şırası adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre şıra geleneksel olarak köftenin yanında sunulur; içine tatlandırıcı ya da kimyasal koruyucu katılmaz.

Hammadde

Üretimde küçük çekirdekli, ince kabuklu, iri siyah kuru üzüm ile doğal kaynak suyu kullanılır. Belgeye göre tanenin iri olması kabuğun meyveye oranını düşürür; güneşte olgunlaşan üzümde şeker artar, asit azalır. Klorlu su şıraya koku verip niteliğini bozduğundan kullanılmaz.

Nasıl yapılır?

On kilogram ayıklanmış kuru üzüm bol suda yıkanıp süzülür ve çekirdeğiyle birlikte kıyma makinesinden geçirilir. Meşe fıçıya 20 litre su konur, çekilmiş üzüm kıl torbaya doldurulup fıçıdaki suya bırakılır ve yaklaşık 24 saat bekletilir. Ertesi gün torba 2–3 saat asılarak süzdürülür, fıçıdaki şıra ince tülbentten geçirilerek son tortularından ayrılır. Şıra cam şişelere doldurulur ve buzdolabında saklanır.

Meşe fıçı ve kıl torba

Belgede iki geleneksel gerecin ürüne özgü nitelik kazandırdığı anlatılır. Kıl torba tortuları tutarak mayalanmayı sınırlar ve şıranın daha uzun dayanmasını sağlar. Meşe fıçının gözenekli yapısı şıranın havayla hafifçe temas etmesine olanak verir, burukluğu yumuşatır ve meşeye özgü bir koku katar. Şıra soğuk olarak, cam şişede sunulur.

Coğrafi işaret

Belgeye göre ürünün kökeni Osmanlı mutfak kültürüne uzanır; Düzce'nin etnik ve kültürel çeşitliliği mutfağına yansımıştır ve şıranın yöreyle bağı ustalık gerektiren geleneksel yapım yöntemine dayanır. Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 31 Ekim 2017 tarihli başvurusuyla (C2017/169) 6 Kasım 2020'de 586 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Düzce ilidir ve bütün üretim aşamaları bu sınır içinde yapılmalıdır. Denetimi, müdürlük, Düzce Ticaret ve Sanayi Odası ve Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzmanla üç kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde her zaman yapar; meşe fıçı ve kıl torba kullanımı da denetlenir.

Aynı ilden: Düzce Kestane Kabağı, Akçakoca Mancarlı Pide, Akçakoca Ekşilisi, Düzce Köftesi, Yufkalı Konuralp Pilavı