Çobanbey Tren İstasyonu

Hakkında

Çobanbey Tren İstasyonu, Kilis'in Elbeyli ilçesine bağlı Çobanbey köyünde bulunan tarihi demiryolu istasyonudur. Kültür envanterinde "Çobanbeyli Tren İstasyonu" adıyla kayıtlıdır ve 26.04.2007 tarih, 2602 sayılı kararla tescil edilmiştir (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Yapı TCDD mülkiyetindedir.

Tarihçe

İstasyon, 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin Berlin-Bağdat demiryolu projesi kapsamında inşa edilmiştir (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Bu hat, Anadolu'yu Halep üzerinden Mezopotamya'ya bağlayan büyük demiryolu ağının bir parçasıydı.

Çobanbey, Türkiye ile Suriye arasındaki demiryolu bağlantısında önemli bir geçiş noktasıdır. Buradaki demiryolu sınır kapısı 1981'den beri kapalıydı; Gaziantep-Karkamış-Çobanbey arasındaki 145 kilometrelik hat ile Halep-Çobanbey arasındaki 62 kilometrelik hattın yenilenmesinin ardından, 22 Aralık'ta (haber Ocak 2010 tarihlidir) Türkiye Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ile Suriye Ulaştırma Bakanı'nın katıldığı bir törenle yeniden açılmıştır (UIC, 2010). Kapıdan yılda yaklaşık bir milyon ton yük ve bin yolcu geçmesi beklenmiştir (UIC, 2010). Kapı, Nusaybin ve Meydan-ı Ekbez'den sonra iki ülke arasındaki üçüncü demiryolu sınır kapısı olarak tanımlanmıştır (UIC, 2010).

Suriye'deki iç savaş döneminde Çobanbey yeniden gündeme gelmiştir. 2013'te burada, yalnızca insani yardım geçişine izin verilecek geçici bir kara hudut kapısı açılacağı duyurulmuştur (Mynet, 2013).

Mimari

İstasyon binası kalker taşından yapılmıştır. Kültür envanteri kaydına göre yapı kısmen yıkık durumdadır ve 2007'de restore edilmiştir (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Yapının plan ve cephe düzenine ilişkin ayrıntılı bir tanım kaynakta yer almamaktadır.

Çevrede neler var?

Elbeyli'nin eski adı Alimantar'dır; ilçe adını Elbeğli aşiretinden alır ve halkı Barak ve Elbeğli aşiretlerinden Türkmenlerdir (Vikipedi). İlçe arkeolojik açıdan da zengindir. İlçe sınırlarında tescilli çok sayıda höyük bulunur; bunlardan Taşlıbakar Köyü'ndeki Taşlıbakar Höyük, Hitit (olasılıkla Geç Hitit) dönemine ait sur kalıntılarıyla dikkat çeker, Alahan Köyü'ndeki Alahan Höyüğü'nde ise Kalkolitik'ten Bizans dönemine uzanan çanak çömlek parçaları görülmüştür (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). İlçeye bağlı Sağlıcak köyü kırsalında 2017'de erken Bizans dönemine tarihlendirilen bir şapel kalıntısı, kitabe ve taban mozaiği ortaya çıkarılmıştır (TRT Haber, 2017).

Ziyaret

İstasyon, Suriye sınırının hemen yakınında, sınır kapısı bölgesinde yer alır ve TCDD'ye aittir. Bu nedenle yapının yakınına erişim güvenlik uygulamalarına tabi olabilir; ziyaret öncesinde Elbeyli Kaymakamlığı'ndan bilgi alınması önerilir. Yapının içinin ziyaretçilere açık olduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır. 2013'teki haberde, Hassa Tüneli'nin hizmete girmesi ve Polateli Organize Sanayi Bölgesi'nin açılmasıyla kapının kalıcı gümrük kapısına dönüşebileceği de belirtilmişti (Mynet, 2013). Fotoğraf çekimi için sınır bölgesindeki kısıtlamalara dikkat edilmelidir.