İçeriğe geç

Cilo-Sat dağları, Uludoruk Zirvesi ve Zap Vadisi

Hakkari

Hakkari, 4.135 m'lik Uludoruk Zirvesi, Sat buzul gölleri, Berçelan Yaylası, Meydan Medresesi ve coğrafi işaretli kilimiyle Türkiye'nin dağ ili.

  • 5 İlçe
  • 11 Yer sayfası
  • 183 Köy
  • 1 Rota
  • 0 Yazı

Hakkari Hakkında

Hakkari, Türkiye'nin güneydoğu ucunda, yüksek dağlar ve derin vadilerle kaplı bir il. Şehir, Zap Suyu'nun sağ kıyısına yaklaşık 3 km uzaklıkta, denizden yaklaşık 1.650 m yükseklikte kurulu (TDV İslam Ansiklopedisi). İlin en bilinen yeri, 2020'de milli park ilan edilen Cilo ve Sat dağları. Uludoruk Zirvesi 4.135 m ile Türkiye'nin ikinci en yüksek noktası (AA). Sat buzul gölleri, Berçelan Yaylası, Yüksekova'daki Nehil Sazlığı, Zap Vadisi ve Mergabütan Kayak Merkezi öteki başlıca duraklar. Tarih tarafında Meydan Medresesi ve 1998'de şehir merkezinde bulunan 13 Hakkari steli öne çıkıyor. İlin en az 13 coğrafi işaretli ürünü arasında Hakkari kilimi, Çukurca tahini ve Şemdinli balı var.

Hakkari nerede, kaç ilçesi var?

Hakkari beş ilçeden oluşuyor: Merkez, Çukurca, Derecik, Şemdinli ve Yüksekova. Kuzeyde Van, batıda Şırnak ile komşu. Doğuda İran, güneyde Irak sınırı var (TDV). İl, 4 Ocak 1936 tarihli ve 2885 sayılı kanunla kuruldu (TDV). En genç ilçe Derecik. 2018'de Şemdinli'den ayrılarak ilçe oldu (Vikipedi EN).

  • Nüfus: 279.681 (31.12.2025, TÜİK ADNKS). Bir önceki yıl 282.191'di, yani 2.510 kişi azaldı. İlçeler: Yüksekova 121.314, Merkez 76.165, Şemdinli 43.034, Derecik 24.869, Çukurca 14.299 (nufusune.com).
  • Yüzölçümü: 7.095 km² (Vikipedi EN; TDV 7.121 km² veriyor).
  • Rakım: Şehir merkezi yaklaşık 1.650 m (TDV).
  • Dağlar: Cilo ve Sat dağları ilin en yüksek bölümü. Şehrin çevresinde Karadağ kütlesi (3.752 m) ile Kurubaş (2.260 m), Güzeldere (2.370 m) ve Süvarihalil (2.470 m) geçitleri var (TDV).
  • Akarsu: Zap Suyu 310 km uzunluğunda, bunun 189 km'si Türkiye'de. Ortalama debisi 86,5 m³/sn (Küre).
  • Köyler: İlde 8 belediye, 140 köy ve 313 mezra var (Vikipedi EN).

Hakkari'nin iklimi nasıl, ne zaman gidilir?

Kışlar uzun, karlı ve soğuk. MGM'nin 1961–2025 ölçümlerine göre ocak ortalaması -4,4 °C, temmuz ortalaması 24,8 °C. Ölçülen en yüksek sıcaklık 38,8 °C, en düşük -23,4 °C. 25 Şubat 1992'de 260 cm kar kalınlığı ölçüldü.

Yağış kış ve bahara toplanıyor. En yağışlı aylar nisan (126,0 mm) ve mart (125,3 mm). Temmuz (5,7 mm) ve ağustos (4,9 mm) neredeyse kurak. Aylık ortalamaların toplamı yaklaşık 792 mm.

  • Haziran–eylül: Yayla, dağ yürüyüşü ve buzul gölleri için en uygun dönem. Berçelan Yaylası'na genelde hazirandan itibaren çıkılabiliyor, bazı kesimler temmuza kadar karla kaplı kalıyor (Küre). Temmuzda ortalama 1,4 gün yağış var (MGM).
  • İlkbahar: Zap Suyu en coşkulu halini bu mevsimde alıyor (CNN Türk/DHA). Nisan ortalaması 8,4 °C (MGM).
  • Aralık–nisan: Kayak dönemi. Mergabütan Kayak Merkezi nisan sonuna kadar açık (GoTürkiye).

Hakkari'de neler görülür?

Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı

Alan 2020'de Cumhurbaşkanı kararıyla milli park ilan edildi (Habertürk/DHA). Parkta sirk ve buzul gölleri, buzullar ve zengin yaban hayatı var. Farklı zorlukta tırmanış rotaları ile yürüyüş ve kış sporu olanakları sunuyor (GoTürkiye). Buzulların yaklaşık 20 bin yıllık olduğu belirtiliyor. TEMA Vakfı, buzulların küçüldüğünü ve ziyaretçilerin rehberle gitmesi gerektiğini vurguluyor (Habertürk/DHA).

Uludoruk Zirvesi

Cilo Dağları'ndaki Uludoruk Zirvesi 4.135 m ile Türkiye'nin ikinci en yüksek zirvesi. Yüksekova ilçesinde. Tırmanışta araçla Serpil Yaylası'na gidiliyor, oradan yaklaşık 5 saatte Horgedim Yaylası'na yürünüyor. Kamp sonrası zirveye yaklaşık 6 saatte çıkılıyor (AA, Ağustos 2025).

Sat buzul gölleri ve Cennet Cehennem Vadisi

Sat buzul gölleri, Yüksekova'da İkiyaka Dağları'nda, yaklaşık 3.400 m yükseklikte. Yaz aylarında gölde bot ve kano ile gezinti yapılıyor (AA, Temmuz 2025). Hakkari merkez ile Yüksekova arasındaki Cennet Cehennem Vadisi, Cilo Dağları içinde. Kar kütleleri, buzul gölü ve buzullara yaklaşık 2 saatlik yürüyüşle ulaşılıyor. Kışın kar nedeniyle girilemiyor (AA, Haziran 2026).

Berçelan Yaylası

Şehir merkezinin yaklaşık 18 km kuzeydoğusunda, 2.800–3.500 m yükseklikte. Kar sularıyla beslenen buzul gölleriyle biliniyor. Yürüyüş, kamp ve fotoğraf için uygun (Küre). Yakınında Seyithan ve Lis buzul gölleri var (GoTürkiye).

Zap Vadisi ve rafting

Zap Suyu, şehir merkezine yaklaşık 7 km uzaktan geçiyor. Vadinin Hakkari sınırları içindeki uzunluğu yaklaşık 160 km. Dik ve derin kanyon duvarları, düşen kayaların oluşturduğu doğal kaya köprüleri var (Küre). Hakkari–Çukurca karayolu boyunca akan nehirde 2018'de milli takım sporcularının gözetiminde rafting eğitimi verildi (CNN Türk/DHA). GoTürkiye, nehrin 189 km'lik rafting parkurunu Türkiye'nin en hızlılarından sayıyor.

Meydan Medresesi

Şehir merkezinde, Biçer Mahallesi'nde. Giriş kitabesine göre 1700–1701'de yapıldı. İki katlı, avlulu ve dikdörtgen planlı (GoTürkiye). Yaklaşık 500 m² alanda 11 derslik ve 2 mescit var. Vakıflar Genel Müdürlüğü 1984'te restore etti. Çevresi Hakkari Üniversitesi'nin projesiyle düzenlendi (TRT Haber/AA, 2019). TDV İslam Ansiklopedisi yapıyı 1472 tarihli bir Akkoyunlu eseri olarak tanıtıyor.

Hakkari stelleri ve Çölemerik Kalesi

Şehir merkezinde 1998'de tesadüfen 13 stel bulundu. Steller, üzerlerindeki silah tiplerine göre MÖ 2. binyılın ortası ile sonu arasına tarihleniyor. Figürler balta, mızrak ve hançerle betimlenmiş (Belleten, 2001). Buluntu yeri Çölemerik Kalesi'nin kuzeybatı yamacı, Dağgöl Mahallesi (GoTürkiye). Steller bugün Van Müzesi'nde (Vikipedi EN). Kale, şehrin güneyinde Katramas Çayı ile Serink Deresi arasındaki tepede (TDV).

Mergabütan Kayak Merkezi

Şehir merkezine yaklaşık 12 km, 2.700 m yükseklikte. 1.165 m'lik dörtlü telesiyej ve 680 m'lik teleski var. Kar kalınlığı 4 m'ye ulaşıyor, yılda yaklaşık altı ay kayak yapılabiliyor (GoTürkiye).

Şemdinli ve Çukurca

Şemdinli'de Bağlar köyündeki iki katlı Kayme Sarayı ile Şemdinli Çayı üzerindeki Nehri Taş Köprüsü görülebilir (Küre, GoTürkiye). Çukurca'da yaklaşık 400 yıllık 26 taş ev ile Emir Şaban Camii ve Türbesi var (GoTürkiye). Merkeze yaklaşık 18 km'deki Konak köyünde tarihi Koçanis Kilisesi bulunuyor. Yapıda iki dairesel güneş saati var (GoTürkiye).

İlçeler ve köyler

  • Yüksekova: 121.314 kişi, ilin en kalabalık ilçesi. Uludoruk, Sat gölleri, Nehil Sazlığı. 29 mahalle, 49 köy.
  • Merkez: 76.165 kişi. Meydan Medresesi, Berçelan Yaylası, Mergabütan Kayak Merkezi. 22 mahalle, 36 köy.
  • Şemdinli: 43.034 kişi. Kayme Sarayı, Nehri Taş Köprüsü, Şemdinli balı. 5 mahalle, 19 köy.
  • Derecik: 24.869 kişi. 2018'de kurulan ilçe, Balkaya Dağları'ndaki şelaleler. 9 mahalle, 5 köy.
  • Çukurca: 14.299 kişi. Zap Suyu kıyısı, taş evler, Çukurca tahini. 3 mahalle, 8 köy.

Yöresel lezzetler

Hakkari'nin coğrafi işaretli ürünleri 2017'den bu yana artıyor. Doleme, Doğaba ve Kıris 2017'de, Yüksekova çirek peyniri 2022'de tescillendi. 2023'te Kade, Kepaye, Girara Huluga, Gulol, Hakkari kilimi ve Gayle Zengil listeye girdi. Çukurca tahini 2024'ün başında eklendi (Türkiye Gazetesi, Şubat 2024).

  • Hakkari gulolü: Yoğurt, pirinç, kavut ve tereyağıyla ağır ateşte pişen, düğün ve bayram yemeği. Mahreç işareti, tescil no 1314, 11.01.2023 (TÜRKPATENT).
  • Hakkari lalaped tatlısı: Kızgın yağda kızartılıp şerbete batırılan cevizli bir tatlı. Tescil no 1601, 13.06.2024 (TÜRKPATENT).
  • Yüksekova çirek peyniri: Koyun sütünden yapılan, az tuzlu, yufka gibi açılabilen bir peynir. Bölgede tescil edilen ilk ürün (TRT Haber, 2022).
  • Çukurca tahini: Meşe odunu ateşinde kavrulan yerel susamın su değirmeninde taşla öğütülmesiyle yapılıyor. Akışkan, üstünde yağ ayrışması yok (Türkiye Gazetesi).
  • Şemdinli balı: Açık renkli, berrak ve akışkan bir çiçek balı. Nane-mentol ve sakız aroması taşıyor, geç kristalleşiyor. Tescil no 1846, 04.05.2026 (TÜRKPATENT).
  • Hakkari kilimi: Yayla koyunlarının elde eğrilmiş yününden, demir dikey tezgâhlarda tek parça dokunuyor. Akrep, koç boynuzu, göz, su yolu, kuş ve yıldız motifleri kullanılıyor. Tescil no 1356, 16.05.2023 (TÜRKPATENT).

Yönetim

Hakkari Valisi: İbrahim Taşyapan. 20 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla atandı (Yeni Birlik). İl 4 Ocak 1936 tarihli, 2885 sayılı kanunla kuruldu (TDV İslam Ansiklopedisi).

Gitmeden bilmen gerekenler

  • Kış uzun ve sert. Ocak ortalaması -4,4 °C, kar kalınlığı 2,6 m'yi bulmuş. Dağ yollarında kış lastiği ve zincir bulundur (MGM).
  • Buzul ve zirve yürüyüşlerine rehberle ve yerel spor kulüpleriyle katıl. Buzulların üzerine basma (Habertürk/DHA).
  • Yaylalarda kar temmuza kadar kalabiliyor. Berçelan ve Cilo rotalarını hazirandan sonraya planla (Küre).
  • Havayolu için Yüksekova'daki Selahaddin Eyyubi Havalimanı kullanılıyor. Karayolu bağlantısı Van ve Şırnak üzerinden (Küre).

Komşu illerde neler var?

  • Van: Kuzeyde komşu il. Hakkari stelleri Van Müzesi'nde sergileniyor.
  • Şırnak: Batıda komşu il, karayolu bağlantılarından biri.
  • Plaka 30
  • Bölge Doğu Anadolu

Hakkari İlçeleri

5 ilçesini keşfedin.

Koyu ilçelerin sayfası hazır (3 ilçe). Tıklayınca açılır.

Yüksekova

Hakkari

Yüksekova, Hakkari'nin en kalabalık ilçesi: 4.135 m'lik Uludoruk Zirvesi, 3.400 m'deki Sat buzul gölleri, Nehil Sazlığı ve çirek peyniri.

  • 5 yer sayfası
  • 1 rota
  • 77 köy/mahalle
İlçeyi keşfet

Hakkari'den Fotoğraflar

8 fotoğraf

Hakkari'de Öne Çıkan Yerler

Tüm yerleri gör

Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Hakkari'nin en özel yerleri.

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Nehri Taş Köprüsü

    Hakkari / Şemdinli

    Tarihi Yapı

    Nehri Taş Köprüsü, Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde Şemdinli Çayı üzerinde, ilçeye 13 km uzaklıkta, suyun 11 m üzerinden geçen tek kemerli bir Osmanlı köprüsüdür.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Kayme Sarayı

    Hakkari / Şemdinli

    Tarihi Yapı

    Kayme Sarayı, Hakkari'nin Şemdinli ilçesine bağlı Bağlar köyünde, kitabeleri 1912 ve 1914 tarihli, iki katlı ve 18,8×24 m ölçülerinde tarihi bir yapıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Zap Vadisi

    Hakkari / Merkez

    Doğa ve Manzara

    Zap Vadisi, Hakkari'de 189 km'si Türkiye'de olan Zap Suyu'nun açtığı, Hakkari–Çukurca karayolu boyunca uzanan, rafting yapılan derin bir kanyon vadisidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Meydan Medresesi

    Hakkari / Merkez

    Cami ve Medrese

    Meydan Medresesi, Hakkari'nin Biçer Mahallesi'nde, kitabesine göre 1700–1701'de yapılan, 11 derslik ve 2 mescitli, avlulu tarihi bir medrese yapısıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Kayak Merkezi

    Mergabütan Kayak Merkezi

    Hakkari / Merkez

    Kayak Merkezi

    Mergabütan Kayak Merkezi, Hakkari şehir merkezine 12 km uzaklıkta, 2.700–2.800 m yükseklikte kurulu ve nisan sonuna kadar açık kalan bir kayak merkezidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Berçelan Yaylası

    Hakkari / Merkez

    Doğa ve Manzara

    Berçelan Yaylası, Hakkari merkezine yaklaşık 18 km uzaklıkta, 2.800–3.500 m yükseklikte buzul gölleri ve yazın göçerleri ağırlayan bir yayladır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Cennet Cehennem Vadisi

    Hakkari / Yüksekova

    Doğa ve Manzara

    Cennet Cehennem Vadisi, Hakkari ile Yüksekova arasında Cilo Dağları'nda, yaklaşık 2 saatlik yürüyüşle buzul gölüne ve buzullara ulaşılan sarp bir vadidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Nehil Sazlığı

    Hakkari / Yüksekova

    Doğa ve Manzara

    Nehil Sazlığı, Hakkari'nin Yüksekova ilçesine yaklaşık 5 km uzaklıkta, yaklaşık 250 kuş ve 210 bitki türünün kaydedildiği korunan bir sulak alandır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Sat Buzul Gölleri

    Hakkari / Yüksekova

    Doğa ve Manzara

    Sat Buzul Gölleri, Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde İkiyaka Dağları'nda yaklaşık 3.400 m yükseklikte, kar sularıyla beslenen turkuaz renkli göllerdir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Uludoruk Zirvesi

    Hakkari / Yüksekova

    Doğa ve Manzara

    Uludoruk Zirvesi, Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde Cilo Dağları'nda yükselen, 4.135 m ile Türkiye'nin ikinci en yüksek noktası olan buzullu bir dağ zirvesidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı

    Hakkari / Yüksekova

    Doğa ve Manzara

    Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı, Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde 2020'de ilan edilen, buzulları ve buzul gölleriyle bilinen 27.500 hektarlık bir parktır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

Hakkari'de Hazır Rotalar

Tüm rotaları gör

Hakkari'yi keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.

Hakkari Mutfağı

Tüm lezzetleri gör

Hakkari yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.

Komşu İller

Hakkari'ye komşu illeri keşfedin.

Hakkari Hakkında Sık Sorulanlar

Hakkari'nin nüfusu kaç?

TÜİK'in 31.12.2025 tarihli verisine göre 279.681. En kalabalık ilçe 121.314 kişiyle Yüksekova.

Hakkari'nin kaç ilçesi var?

Beş: Merkez, Çukurca, Derecik, Şemdinli ve Yüksekova.

Türkiye'nin ikinci en yüksek dağı nerede?

Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde. Cilo Dağları'ndaki Uludoruk Zirvesi 4.135 m (AA).

Cilo ve Sat dağları ne zaman milli park oldu?

2020'de, Cumhurbaşkanı kararıyla (Habertürk/DHA).

Hakkari'de kayak yapılır mı?

Evet. Şehre yaklaşık 12 km uzaklıktaki Mergabütan Kayak Merkezi 2.700 m'de. Telesiyej ve teleski var, merkez nisan sonuna kadar açık.

Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025 verisini aktaran nufusune.com, MGM il istatistikleri (1961–2025), TDV İslam Ansiklopedisi, Küre Ansiklopedisi, Vikipedi (EN), GoTürkiye, TÜRKPATENT coğrafi işaret belgeleri, Belleten (2001), TRT Haber (AA), Habertürk (AA, DHA), Bengü Türk (AA), CNN Türk (DHA), Türkiye Gazetesi ve Yeni Birlik (erişim 13.10.2026).

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?