Penek
Erzurum / Şenkaya
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Penek (eski adı Bana), Şenkaya'nın kuzeyinde, Tao bölgesinin piskoposluk kilisesi Bana Katedrali'nin kalıntılarıyla bilinen köy; nüfusu 126.
- İl Erzurum
- İlçe Şenkaya
- Nüfus 126
- Rakım 1178 m
- Eski ad Bana
- Muhtar (2026) Serdal Aldemir
Penek Hakkında
Penek, Şenkaya ilçe merkezinin kuzeyinde bir yerleşim. 1928 kayıtlarında Oltu’ya bağlıydı, 1946’dan itibaren Şenkaya’ya bağlandı. 2012’de 6360 sayılı Kanun ile Şenkaya’nın kırsal mahallesi oldu.
Köyün en önemli yapısı, yaklaşık 500 metre kuzeydoğusundaki tepede duran Bana Katedrali. Tao bölgesinin piskoposluk merkezlerinden birinin ana kilisesi olan yapı, Osmanlı döneminde kale olarak kullanıldığı için yörede Penek Kalesi olarak anılıyor. Yapım tarihi tartışmalı: yaygın kabul 7. yüzyılı verirken 11. yüzyıla ait bir kronik yapıyı IV. Adarnase dönemine (881–923) bağlıyor.
Katedral 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında büyük ölçüde yıkıldı. Manastırın bir bölümü yaklaşık 1 km uzaktaki Hoş köyünde, bir mağaranın üzerinde bulunuyor.
Erzurum Ansiklopedisi köyün yaklaşık 500 metre kuzeydoğusunda, sarp kayalık bir vadide Odalar Manastırı adıyla bir kaya manastırı tarif ediyor. Kuzeyi kayaya oyularak oluşturulan manastırın bölümleri doğudan batıya kademeli sıralanıyor: doğuda kaya mezarları, batıda oval planlı bir depo ve bunun üstünde iki katlı bir kilise. Üst örtüsü yıkılmış. Manastırın 10. yüzyıldan kalma olduğu düşünülüyor; bu tarihleme akademik bir yayında görülmedi.
Eski adı ve nüfusu
Erzurum Ansiklopedisi köyü “Penek (Bana)” diye anıyor; köyün eski adı, ünlü katedrale de adını veren Bana. 2025 ADNKS verisine göre Penek'te 126 kişi yaşıyor (58 erkek, 68 kadın; nufusune.com). Nüfus 2013'te 167 idi. Şenkaya merkezi Erzurum'a 175 km uzaklıkta.
Katedralin tarihi kaynaklarda farklı veriliyor: Erzurum Ansiklopedisi kilisenin 10. yüzyılda Gürcüler tarafından yapıldığını yazıyor; yaygın görüş 7. yüzyıl, bazı kaynaklar ise 881–923 arasını (IV. Adarnase dönemi) veriyor.
Penek'ten Fotoğraflar
Penek'in Köy ve Mahalle Bilgileri
Henüz içerik yok
Penek ile ilgili bildiğiniz bir bilgi varsa bizimle paylaşabilirsiniz.
Penek'e Nasıl Gidilir?
Ulaşım ve yol durumu hakkında bilgi çalışmaları devam ediyor.
Penek'e Yakın Yerler
Tümünü görBilmediklerimiz
Kaynaklar
- Vikipedi Ansiklopedi
- Vikipedi Ansiklopedi
- Tao-Klarceti derlemesi
- NTV Haber (Nisan 2021)
- Erzurum Ansiklopedisi (M. Y. Çağlayan) Ansiklopedi
- Erzurum Ansiklopedisi Ansiklopedi
- nufusune.com
- Wikipedia (EN) Ansiklopedi
- Kaymakamlık Mahalli İdareler muhtarlık listesi (İçişleri
Penek Hakkında Sık Sorulanlar
Penek'in eski adı ne?
Erzurum Ansiklopedisi'ne göre Bana.
Penek'in nüfusu kaç?
2025 ADNKS verisine göre 126 kişi.
Bana Katedrali hangi yüzyıldan?
Kaynaklar 7. ve 9.–10. yüzyıllar arasında ayrışıyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.