Ekmeleddin Bâbertî Türbesi Buradasınız
Başlangıç
Tarihi Yapı
Ekmeleddin Bâbertî Türbesi
Bayburt / Aydıntepe
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Aydıntepe’ye bağlı Aşağıkırzı köyünde, 1384’te Kahire’de ölen Bayburtlu Hanefi alimi Ekmeleddin Bâbertî’ye atfedilen türbe. Bâbertî’nin mezarı Kahire’de; buradaki yapı yerel inanışta makam olarak biliniyor. Kaynaklar planı sekizgen ya da kare olarak farklı tarif ediyor.
Hakkında
Ekmeleddin Bâbertî Türbesi, Bayburt’un Aydıntepe ilçesine bağlı Aşağıkırzı köyünde, 14. yüzyılın önemli Hanefi alimlerinden Bayburtlu Ekmeleddin Bâbertî’ye atfedilen bir ziyaret yeri. Gitmeden bilmen gereken tek şey: Bâbertî’nin mezarı Kahire’de; buradaki yapı kaynaklarda bir makam olarak anlatılıyor ve yapının planı bile kaynaklara göre değişiyor.
Neden gitmeli
Bayburt’un yetiştirdiği en tanınmış isimlerden biri Ekmeleddin Muhammed b. Mahmud el-Bâbertî. 1310’dan sonra doğdu; Arapça kaynaklarda şehrin adı Bâbirt olarak geçtiği için bu nisbeyle anılıyor. Hanefi mezhebinin önde gelen alimlerinden ve Mâtürîdî itikadının güçlü şârihlerinden sayılıyor. Kendisine yapılan kadılık tekliflerini reddetti; 1355’te Kahire’deki Şeyhûniyye medresesinin başına getirildi ve ömrünün sonuna kadar orada ders verdi. 4 Kasım 1384’te öldüğünde bu hankaha defnedildi; cenazesinde Memlük sultanı ve devletin ileri gelenleri bulundu.
Buradaki yapıyı anlamlı kılan da bu: alim memleketinden çok uzakta öldü, ama Bayburt onu kendi toprağında anmayı sürdürdü. Yöre halkı kabrinin Aşağıkırzı’da olduğuna inanıyor; resmî kaynaklar da yapıyı ilçenin en önemli Türk-İslam eserleri arasında sayıyor.
Beklentini ayarla: burası büyük ve gösterişli bir anıt değil. Kaynakların tarifi birbirini tutmuyor ve yapının bugünkü hâline dair fotoğraflı bir kayıt bulamadık. Ziyaret, mimariden çok bir hafızanın izini sürmek anlamına geliyor.
Kritik bilgi: Mezar nerede, yapı nasıl?
Bâbertî’nin mezarının Kahire’de olduğu kaynaklarda açık. Bayburt Belediyesi 2021’de Kahire Büyükelçiliğiyle yazışarak kabrin fotoğraflarına ulaştığını duyurdu; aynı açıklamada kabrin 1990’dan bu yana ziyarete kapalı tutulduğu ve baş tarafındaki mezar kitabesinin bir depremden sonra kaldırılıp yerine ilgisiz bir kitabe asıldığı aktarıldı. Bu bilgiler belediyenin açıklamasına dayanıyor; bağımsız olarak doğrulanmadı.
Aşağıkırzı’daki yapı için kaynaklar çelişiyor. Bir yerel kaynak türbeyi sekizgen plan üzerine yapılmış olarak tanımlıyor; İl Müftülüğü sayfasındaki bir aktarım ise kare planlı ve üstü açık bir yapıdan söz ediyor. Aynı aktarımda türbenin Yukarı Kırzı köyünde olduğunu yazan bir sürüm de dolaşıyor. Yapının planı, hangi köyde olduğu ve bugünkü durumu doğrulanmadı. Köye gidersen ilk sorman gereken bu.
Bâbertî’nin ilk şeyhülislam Molla Fenârî’nin hocası olduğu da yerel kaynaklarda “söylenen” bir bilgi olarak geçiyor. Bu bağ akademik olarak doğrulanmadı.
Nasıl gidilir
Önce Aydıntepe’ye git; Kaymakamlığa göre ilçe il merkezine 24 kilometre asfalt yolla bağlı ve iki yön arasında belediye otobüsü çalışıyor. Aşağıkırzı, ilçenin en kalabalık köylerinden biri. Köy yolunun kaplaması ve türbenin köy içindeki konumu doğrulanmadı; yerini köyde sor.
Ne zaman gidilmeli
Mayıs–ekim. Aydıntepe köyleri yüksek ve dağlık; kaynaklara göre bazı köy yolları kışın kapanabiliyor.
Ne kadar zaman ayırmalı
Köyde yeri sormak dahil 30–40 dakika. Aynı gün ilçe merkezindeki yeraltı şehrinin durumunu sorabilir, ovaya hâkim tepedeki Aydıntepe Kalesi’ni ekleyebilirsin.
Pratik sorular
- Çocuklarla uygun mu? Evet; burasının bir ziyaret yeri olduğunu ve sessiz olunması gerektiğini anlat.
- Kıyafet: Ziyaret yerlerinde örtünme beklentisi olabilir; yerinde gözle.
- Kamp yapılır mı? Ziyaret alanında uygun değil.
- Karavanla gidilir mi? Köy yolu doğrulanmadı.
- Erişilebilirlik: Doğrulanmadı.
- Giriş ücreti: Ücret alındığına dair bilgi yok. Doğrulanmadı.
- Rakım 1538 m
- Öne çıkan Kahire’de gömülü Bayburtlu Hanefi alimi Ekmeleddin Bâbertî’ye atfedilen, plan tanımı kaynaklarda çelişen türbe
- Kategori Tarihi Yapı
Galeri
2 fotoğrafHarita
Ekmeleddin Bâbertî Türbesi
Bu yer bir rotada
Aydıntepe ve Demirözü: kümbetler, müzeler ve yayla: 5 durak, Ekmeleddin Bâbertî Türbesi 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
30 dk
-
30 dk
Yanbaksı (Güneşli) Kümbeti
Önceki duraktan ~44,1 km
-
2 sa 30 dkKenan Yavuz Etnografya Müzesi
Önceki duraktan ~15,8 km
-
45 dk
Ferahşat Bey Camii ve Medresesi
Önceki duraktan ~28,5 km
-
2 saat
Yakupabdal Tabiat Parkı
Önceki duraktan ~8,4 km
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesinden aktarımlar Bâbertî’nin hayatı, ölümü (4 Kasım 1384) ve Şeyhûniyye hankahına defni Ansiklopedi
- Bayburt yöresinde kabrinin Aşağıkırzı’da olduğu inancı
- Bayburt İl Müftülüğü Bayburt’un Manevi Önderleri (türbe kare planlı ve üstü açık)
- Bayburt.net Aydıntepe İlçesi (türbe sekizgen planlı)
- Bayburt.net Ekmelüddin El Baberti
- İHA 2021 – Bayburt Belediyesi Bâbertî’nin Kahire’deki kabrinin fotoğraflarını paylaştı Belediye Yayını
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Ekmeleddin Bâbertî Türbesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Ekmeleddin Bâbertî Türbesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Ekmeleddin Bâbertî Türbesi Hakkında Sık Sorulanlar
Bâbertî burada mı gömülü?
Hayır. Kaynaklar 1384’te Kahire’de öldüğünü ve görev yaptığı Şeyhûniyye hankahına defnedildiğini yazıyor. Aşağıkırzı’daki yapı yerel inanışta makam olarak biliniyor.
Bâbertî kimdir?
Bayburtlu Hanefi fakihi ve Mâtürîdî kelamcısı. 1310’dan sonra doğdu, Kahire’de Şeyhûniyye medresesinin başına getirildi ve 1384’te orada öldü. Eserlerinin bazı nüshaları Erzurum Müzesi’nde bulunuyor.
Türbenin planı nasıl?
Kaynaklar çelişiyor: bir kaynak sekizgen, bir başkası kare planlı ve üstü açık diyor.
Türbe hangi köyde?
Kaynakların çoğu Aşağıkırzı diyor; bir aktarımda Yukarı Kırzı geçiyor. Aydıntepe’de sorarak teyit et.
Kahire’deki kabri ziyaret edilebiliyor mu?
Bayburt Belediyesi’nin 2021’deki açıklamasına göre kabir 1990’dan bu yana ziyarete kapalı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.