Sinop Nokulu

Sinop Nokulu nedir

Sinop nokulu; el açması mayalı yufkanın üzümlü-cevizli ya da kıymalı içle sarılıp dairesel biçimde fırında pişirildiği bir börek çeşididir. Tescil belgesine göre yaklaşık 200 yıldır Sinop ve ilçelerinde yapılır. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Sinop Nokulu adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Yufkanın 1,5–2 milimetre kalınlıkta açılması, onu daha ince yufkalı börek çeşitlerinden ayırır.

Malzemeler

Hamur için 1 kilogram un, 1 yumurta, 10 gram kuru maya, 8 gram tuz ve yaklaşık 200 mililitre ılık su kullanılır. Kıymalı iç dana kıyması, rendelenmiş kuru soğan, tuz ve karabiberle; üzümlü-cevizli iç 100 gram iri ceviz, 100 gram kuru üzüm ve 200 gram toz şekerle hazırlanır. Yufkaya sıvı yağ, üstüne yumurta sarısı sürülür. Belgeye göre içte yörede açık alanda otlayan büyükbaş hayvanların kıyması, hamurda açık alanda yetişen tavukların yumurtası kullanılır.

Nasıl yapılır

Un, yumurta, maya ve tuz karıştırılıp ılık su azar azar eklenerek kulak memesi yumuşaklığında bir hamur yoğrulur ve 15 dakika bekletilir. Portakal büyüklüğünde pazılara ayrılan hamur bezle örtülüp 20 dakika daha dinlendirilir. Kıyma kavrulup soğanla pişirilir, tuz ve karabiber eklenerek soğutulur; tatlı iç için ceviz, üzüm ve şeker soğuk hâlde karıştırılır. Pazılar mermer üzerinde oklava ya da merdaneyle açılır, yağlanıp iç malzeme eşit dağıtılır. Yufka oklavaya sarılır, çıkarılıp bir ucu sabit kalacak şekilde döndürülerek dairesel biçim verilir. Yumurta sarısı sürülen nokullar 170–180 °C fırında 35–40 dakika, üstü kızarana dek pişirilir.

Gelenek

Belgede aktarıldığına göre Sinop tersanesine yanaşan gemilerin çalışanları, çabuk yapılması ve uzun süre bayatlamaması nedeniyle nokulu kumanya olarak yanlarına alırdı. Eskiden yalnızca dinî bayramların arife ve birinci günü evlerde hazırlanıp fırınlarda pişirilir, bayramlaşmaya gelen misafirlere ikram edilirdi; özellikle Ramazan Bayramı sofralarının parçasıdır. Bugün yöredeki birçok fırın ve pastanede her gün üretilir.

Coğrafi işaret

Sinop Ticaret ve Sanayi Odasının 25 Nisan 2011 tarihli başvurusuyla (C2011/087) 15 Aralık 2017'de 284 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınırı Sinop ilidir. Denetimi; Oda koordinatörlüğünde belediye, Esnaf ve Sanatkârlar Odası, il tarım ve il sağlık müdürlüklerinden birer kişinin yer aldığı beş kişilik komisyon yılda bir kez, ihtiyaç ve şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Sinop Mantısı, Sinop Lakerdası, Boyabat Gazidere Domatesi, Boyabat Sırık Kebabı, Boyabat Ezmesi