Boyabat Ezmesi

Boyabat Ezmesi nedir

Boyabat ezmesi; odun ateşinde kavrulup taş dibekte dövülen fındığın şekerli şerbetle yoğrulduğu, ceviz içiyle şekillendirilen yoğun kıvamlı bir tatlıdır. Yörede "Boyabat atomu" olarak da bilinir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Boyabat Ezmesi adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır.

Malzemeler

Tescil belgesindeki ölçü 50 kilogram toz şeker, 10 litre su, 15 gram limon tuzu ve 35 kilogram bütün fındık üzerinedir; taneli bir doku için ayrıca 2 kilogram dövülmüş fındık eklenir. Her parçaya 25–30 gram ceviz düşer; şekillendirmede mısır nişastası ve pudra şekeri kullanılır.

Nasıl yapılır

Şeker ve su, kaynarken limon tuzu eklenerek ağdalaşana kadar kaynatılır; şerbet 35 °C'ye kadar soğutulup soğuk bir kazana alınır. Fındıklar 180 °C'de 10 dakika kavrulur, ardından taş dibeklerde yağı çıkana kadar dövülerek ezmeye dönüştürülür. Ezme soğuk şerbete eklenip mikser ya da tokmakla 15 dakika yoğrulur, dövülmüş fındık katılarak 7 dakika daha karıştırılır. Nişasta serpilmiş mermer tezgâhta 10 dakika elle yoğrulan karışım 15 dakika dinlendirilir. Pudra şekeriyle yapışması önlenerek elde yuvarlanan parçaların altına ve üstüne yarım ceviz konur ve 15 dakika daha dinlendirilir.

Sunum ve saklama

Yaklaşık 25–30 gramlık parçalar kâğıt kalıplara konup bölmeli kaplarda, ısınınca çıkabilecek yağa yer bırakılarak hava almayacak biçimde paketlenir. Belgeye göre oda sıcaklığında, güneş ve nem almayan yerde yazın 25–30, kışın 45–50 gün dayanır; fındık yağı donacağı için buzdolabında saklanması önerilmez. Taş dibekte dövme, yağın ve aromanın ezmede kalmasını sağlar; ürün kremsi, yoğun ve pürüzlü dokusu ve hafif kavruk fındık aromasıyla tanınır.

Coğrafi işaret

Boyabat Kaymakamlığının 21 Ağustos 2025 tarihli başvurusuyla (C2025/000239) 19 Haziran 2026'da 1870 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınırı Sinop'un Boyabat ilçesidir. Denetimi; Kaymakamlık koordinatörlüğünde ilçe tarım ve orman ile ilçe millî eğitim müdürlükleri, ziraat odası ve esnaf ve sanatkârlar odasından birer kişinin yer aldığı beş kişilik heyet yılda bir kez, şikâyet ya da ihtiyaç hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Sinop Mantısı, Sinop Nokulu, Sinop Lakerdası, Boyabat Gazidere Domatesi, Boyabat Sırık Kebabı