Sinop Lakerdası

Sinop Lakerdası nedir

Sinop lakerdası; Sinop açıklarında avlanan torik ya da palamudun kalın dilimler hâlinde kuru tuzlama yöntemiyle olgunlaştırıldığı bir balık ürünüdür. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Sinop Lakerdası adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre balık etleri 6–8 santimetre kalınlıkta dilimlenir, dilimlerin arasına isteğe bağlı olarak defne yaprağı konabilir.

Hammadde ve tuz

Belgede hammadde olarak yalnızca Sinop açıklarında avlanmış torik veya palamut tanımlanır. Tuzlamada 2–4 milimetre tane iriliğinde, balık eti ağırlığının yüzde 20'si kadar tuz kullanılır; bu tuzun bir bölümü kabın tabanına serpilir. Ürün satışa hazırlanırken yeni bir kaba aktarıldığında yüzeyi örtecek kadar bitkisel yağ eklenir.

Nasıl yapılır

Balıkların başı, solungaçları ve kuyruğu kesilir, iç organları çıkarılır. Yıkanan balıklar dilimlenir ve acılaşmayı önlemek için omurilikleri ince uçlu bir telle temizlenir. Dilimler soğuk suda ya da hafif tuzlu suda 20–60 dakika bekletilerek kanı alınır, süzülüp kurulanır ve tuzla ovulur. Tabanına tuz serpilen kaba "bir kat tuz, bir kat et" düzeninde, arada hava kalmayacak biçimde yerleştirilir; en üste kalan tuz konup ağırlık bastırılır. Kapağı kapatılan kap 4 ± 1 °C'de 3–4 hafta bekletilir; yörede bu aşamaya "tuzda pişme" denir.

Tüketim

Olgunlaşan lakerda tuzlama kabında, tuzdan arındırılıp vakumlu paketlenmiş ya da bitkisel yağ eklenmiş yeni bir kapta satışa sunulabilir. Kabında satılan ürün tüketilmeden önce suda bekletilerek tuzunun bir kısmı alınır. Üzerine zeytinyağı ve limon suyu gezdirilerek yenir. Belgeye göre 4 ± 1 °C'de altı ay saklanabilir.

Coğrafi işaret

Sinop Ticaret ve Sanayi Odasının 31 Mart 2021 tarihli başvurusuyla (C2021/000155) 5 Mayıs 2023'te 1351 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınırı Sinop ilidir ve tüm üretim aşamaları bu sınır içinde gerçekleştirilir. Denetimi; Oda koordinasyonunda Sinop Belediyesi, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Odadan birer uzmanın yer aldığı dört kişilik ekip yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine her zaman yapar.

Aynı ilden: Sinop Mantısı, Sinop Nokulu, Boyabat Gazidere Domatesi, Boyabat Sırık Kebabı, Boyabat Ezmesi