Kastamonu Çekme Helvası

Kastamonu Çekme Helvası nedir?

Kastamonu çekme helvası; tereyağı ya da margarinle uzun süre kavrulan undan elde edilen miyanenin, kaynatılıp ağartılmış şekerle birlikte çekilip katlanması, ardından öğütülüp preslenmesiyle yapılan bir helvadır. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Kastamonu Çekme Helvası adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre ürün beyaza yakın açık renkli, ısırıldığında kolay dağılan, yumuşak ve pürüzsüz yapılıdır; sade olabildiği gibi fıstık, ceviz, badem, fındık, kakao, susam ya da hindistan cevizi gibi çeşnilerle de hazırlanır.

Malzemeler

Belgedeki oranlar yaklaşık yüzde 48 un, yüzde 34 şeker, yüzde 16 tereyağı ya da bitkisel margarin ve az miktarda su ile eser düzeyde sitrik asittir. Aroma olarak yalnızca vanilya, vanilin ve etil vanilin kullanılabilir; sitrik asit dışında katkı maddesine izin verilmez. Belge, benzer ürünlerde yüzde 40–45 olan şeker oranının bu helvada yüzde 34 civarında kaldığını ve miyane oranının yüksek olduğunu belirtir.

Nasıl yapılır?

Eritilen yağa un azar azar katılır ve sürekli karıştırılarak 160 °C dolayında 3–4 saat, yakmadan kavrulur; bu miyane soğumaya bırakılır. Şeker ve su 130 °C dolayında yaklaşık 20 dakika kaynatılır, sona doğru sitrik asit eklenir. Şeker soğutma tezgâhına ince yayılıp katlanarak soğutulur ve ağartma makinesinde işlenir. Miyane ile ağartılmış şeker birleştirilip 20–25 dakika çekilip katlanır, dinlendirilir; ardından öğütülüp elenir, tepsilerde preslenir ve küp, silindir ya da baklava dilimi biçiminde kesilir.

Gelenek ve sunum

Belgeye göre helva 1800'lü yıllardan beri doğum, evlilik gibi önemli günlerde yapılmakta olup Kastamonu'dan Osmanlı sarayına gönderildiği bilinmektedir. Kutulanan helva oda sıcaklığında saklanır ve dilimler hâlinde sunulur.

Coğrafi işaret

Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odasının 17 Kasım 2017 tarihli başvurusuyla (C2017/202) 17 Ekim 2018'de 388 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Kastamonu ilidir. Denetimi oda koordinatörlüğünde İl Tarım Müdürlüğü, Kastamonu Belediyesi ve Kastamonu Üniversitesinin katıldığı dört kişilik heyet, üretimden satışa tüm aşamalarda yılda en az bir kez ve şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Kastamonu Tiridi / Kastamonu Simit Tiridi, Kastamonu Simidi, Devrekani Cırık Tatlısı, Kastamonu Pastırması