Diyarbakır Burma Kadayıfı
Diyarbakır
Lezzet
Diyarbakır Karpuzu
Diyarbakır
Dicle kıyısındaki kumlu topraklarda güvercin gübresiyle yetiştirilen, 50 kiloyu aşabilen dev Sürme karpuzu; 2008'den beri coğrafi işaretli.
- Yöre Diyarbakır
- Tür Meyve
- Coğrafi işaret Var
- Tescil yılı 2008
- Ana malzeme Sürme çeşidi karpuz
- Servis Taze meyve olarak dilimlenip yenir.
Diyarbakır Karpuzu Hakkında
Diyarbakır Karpuzu nedir
Diyarbakır karpuzu yuvarlaktan ovale değişen, alacalı ve iriliğiyle tanınan bir karpuz. Eskiden Sürme, Pembe, Beyaz Kış, Kara Kış ve Ferik gibi çeşitler yetiştiriliyordu, bugün yalnızca Sürme ekiliyor. Meyvenin ağırlığı genellikle 20-30 kilo, iyi bakımla 50-75 kiloya ulaşabiliyor. Kabuğu parlak, geniş koyu yeşil çizgili ve 2-3 cm kalınlığında. Eti kırmızı, tatlı ve sulu, çekirdekleri küçük ve siyah (Türk Patent, 2008).
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası'nın 3 Aralık 2007'deki başvurusuyla "Diyarbakır Karpuzu" 2008'de 111 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Karpuz başta merkez, Bismil ve Çınar olmak üzere Dicle Nehri kıyısındaki ilçe ve köylerde yetişiyor. Geç olgunlaşıyor, temmuz sonu ile ağustos başında hasat ediliyor. Kalın kabuğu sayesinde uzak pazarlara taşınabiliyor ve eylülden kasıma kadar pazarda bulunabiliyor (Türk Patent, 2008).
Karpuz Dicle bölgesinin çakıllı ve kumlu topraklarında, güvercin gübresiyle yetiştiriliyor. Ağırlığı nedeniyle bir zamanlar develerle taşındığı anlatılıyor (İHA, 2020).
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler Portalı – Diyarbakır Karpuzu (Tescil No: 111)
- Türk Patent ve Marka Kurumu – Diyarbakır Karpuzu tescil belgesi (Tescil No: 111)
- İstiklal/İHA – Tescilli Diyarbakır karpuzunda hasat zamanı (2020)
- İşçi Haber/AA – Diyarbakır'da ağırlığıyla yarışacak karpuzlar hasat edilmeye başlandı (2021)
- karpuz
- Sürme karpuzu
- Dicle
- güvercin gübresi
- coğrafi işaret
- karpuz festivali
- Diyarbakır
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesine göre Diyarbakır "karpuz şehri" olarak biliniyor. Karpuz çevresinde güvercin gübresinin saklandığı "borahane" yapıları, festivaller, yarışmalar ve hasat kutlamaları gibi gelenekler oluşmuş. 1970'lerde kurulan bir üretici derneği de bu geleneğin parçası (Türk Patent, 2008).
Bu gelenek bugün de sürüyor. Ağustos 2021'de Bismil'e bağlı Mirzabey'de bir tarlada "Karpuz Hasadı Tarla Günü" düzenlendi. Burada eylülde yapılacak karpuz etkinliklerinde ağırlıklarıyla yarışacak karpuzların hasadına başlandı. Vali Münir Karaloğlu'nun kestiği karpuz 45 kilo 200 gram geldi. Yarışacak iri karpuzlar soğuk hava deposunda saklandı (İşçi Haber/AA, 2021).
Nasıl Üretilir?
- Adım 1 Nisan ortasında, taşkın suları çekildikten sonra kıyıda 3 m arayla, 1 m uzunluğunda ve 50 cm derinliğinde çukurlar kazılır; çakıllar ayıklanıp dipte çoğunlukla kum bırakılır.
- Adım 2 Her çukurun iki ucuna nemli kumun üzerine birer kürek yanmış güvercin gübresi konur ve üzeri yine nemli kumla örtülür.
- Adım 3 Her tümseğe 3-4 tohum ekilir; tohumlar 7-10 günde çimlenir.
- Adım 4 Fideler 3-4 yapraklı olunca her tümsekte en güçlü fide bırakılır, diğerleri seyreltilir.
- Adım 5 Ekimden yaklaşık bir ay sonra çukurun ortasına güvercin gübresiyle karıştırılmış yaklaşık 2,5 kg ahır gübresi verilir.
- Adım 6 Sürgünler büyüdükçe çukur ince nemli kumla doldurulur; bitkiler toprağın üstünde kalır.
- Adım 7 Mayıs sonunda çukur başına yaklaşık 5 kg karışık gübre verilir ve çukur toprak seviyesine kadar doldurulur.
- Adım 8 Bu yöntemle güçlü kök geliştiren bitkiler 40-50 kilo ve üzeri meyve verir; iri çeşitlerde bir köke genellikle tek meyve bırakılır.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu — Diyarbakır Karpuzu Resmî Yayın
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Diyarbakır Ciğer Kebabı
Diyarbakır
-
Diyarbakır Ayvalı Köfte
Diyarbakır
-
Diyarbakır İçli Köftesi
Diyarbakır
-
Diyarbakır Kabak Meftunesi
Diyarbakır
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.