İçeriğe geç
Lezzet

Adıyaman Besni Üzümü

Adıyaman

Besni bağlarında yetişen, potaslı zeytinyağı çözeltisine batırılıp güneşte kurutulan, altın sarısı çekirdekli kuru üzüm; 2018'den beri menşe adıyla korunuyor.

Adıyaman Besni Üzümü Hakkında

Adıyaman Besni Üzümü nedir

Adıyaman Besni Üzümü, Besni üzüm çeşidinden elde edilen çekirdekli kuru üzüm. Taze taneleri iri, düzgün, kısa oval ve ince kabuklu; kabuk rengi sarımsı yeşil, eti çok sıkı. Tanelerde genellikle 2-3 çekirdek bulunuyor. Kurutulmuş üzüm amber ile altın sarısı arasında bir renk alıyor ve şekeri çoğunlukla glikoz ve fruktozdan oluşuyor (Türk Patent, 2018).

Besni Belediyesi'nin 2017'deki başvurusuyla ad, 8 Haziran 2018'de 357 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Üretim alanı Besni ilçesindeki Suvarlı, Çorak, Karalar, Yayıklı, Sarıyaprak, Pınarbaşı, Beşkoz, Burunçayır ve Oyalı köyleri. Bağlar yaklaşık 1.050 metre yükseklikte, kireçli ve hafif alkali topraklarda bulunuyor (Türk Patent, 2018).

Asmalar yörede "serpene" denen, tek gövdeli ve tek kollu bir sistemle yerden 80-100 santim yükseklikte tutuluyor. Bağların çoğu susuz; gübre olarak çoğunlukla koyun ve keçi gübresi kullanılıyor (Türk Patent, 2018).

Kaynaklar

  • Besni üzümü
  • peygamber üzümü
  • kuru üzüm
  • menşe adı
  • coğrafi işaret
  • Adıyaman

Lezzetin Hikâyesi

Besni üzümü yörede "peygamber üzümü" adıyla da biliniyor. Hasat zamanı bağlarda bütün aile çalışıyor; kadınlar ve çocuklar da işe katılıyor. Sabah erkenden kesilen salkımlardan sağlam taneler ayrılıyor, potas ve zeytinyağı karışımına bulanıp güneşe seriliyor. Olgunlaşmadan kuru üzüme kadar süreç yaklaşık bir hafta sürüyor. 2018'deki habere göre 600 kilo yaş üzümden yaklaşık 150 kilo kuru üzüm çıkıyor ve ürünü Gaziantepli tüccarlar ihraç ediyor (AA, 2018).

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre üzüm ilde yaklaşık 61 bin dekarda yetiştiriliyor ve 2020'de 35 bin ton civarında üretim yapıldı (AA, 2024).

Nasıl Üretilir?

  1. Adım 1 Asmalar serpene sistemiyle yetiştirilir, bağlar çoğunlukla susuz tutulur ve küçükbaş gübresiyle beslenir.
  2. Adım 2 Salkımlar ağustosun ikinci haftasından eylülün ikinci haftasına kadar bağ makasıyla elle kesilir.
  3. Adım 3 Taneler salkımdan ayrılır; zedeli, hastalıklı, küçük ve renk bozuk olanlar ayıklanır.
  4. Adım 4 Taneler yüzde 0,1 zeytinyağı ve yüzde 5 potasyum karbonat içeren, 15-17 °C'de soğuk hazırlanan potas çözeltisine batırılır. Geleneksel yöntemde asma odunu külüyle hazırlanan suya zeytinyağı ya da keçi sütü sadeyağı katılır.
  5. Adım 5 Üzümler bağdaki kurutma alanlarına serilip yaklaşık 7-10 gün güneşte kurutulur.
  6. Adım 6 Kuru üzüm karton ya da gıdaya uygun ambalajlara konup serin, kuru ve güneş görmeyen yerde saklanır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör