Tortumkale
Erzurum / Tortum
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Tortumkale, Tortum'un 16 km kuzeybatısında asıl tarihî Tortum yerleşimi; Tortum Kalesi 1549'da Osmanlılara teslim oldu ve köy bir süre sancak merkezi oldu.
- İl Erzurum
- İlçe Tortum
- Nüfus 267
- Rakım 1433 m
- Eski ad Tortum (Tortomi, Tortum Kala)
- Muhtar (2026) Özcan Çaycı
Tortumkale Hakkında
Tortumkale, Erzurum'un Tortum ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir; Tortum'a 16 km, Erzurum'a 68 km uzaklıktadır. 2025 TÜİK verilerine göre nüfusu 267'dir. Tarihte 'Tortum' (Gürcüce Tortomi) adını taşıyan yerleşim bugünkü ilçe merkezi değil, bu köydür; ilçe merkezinin eski adı Nihahi idi.
Tarihçe ve adı
Yerleşimin bulunduğu Tao bölgesi Orta Çağ'da Gürcistan'ın parçasıydı; Osmanlılar bölgeyi 16. yüzyılın ortasında, 1549 Gürcistan seferinin ardından ele geçirdi ve Tortum sancağını kurdu.
Evliya Çelebi, Tortum Kalesi'nin Memaroz/Mamrel adlı bir Gürcü hükümdarınca yapıldığını yazar. Vezir Ahmed Paşa komutasındaki Gürcistan seferinde 9 Eylül 1549'da kuşatılan kale 13 Eylül'de teslim olmuş; Çıldır Eyaleti'ne bağlı Tortum sancağı kurulmuş ve Tortumkale bir süre sancak merkezi olmuştur. 1574 defterinde 'Kilise' ve 'Rabat-i Kala-i Tortum' adlarıyla tamamı Hristiyan 168 hane kayıtlıdır.
1835'te 'Tortum' adıyla 48 hanede 140 erkek kaydedilmiştir. F.R. Maunsell'in 1902 haritasında 'Tortum Kale' olarak gösterilir. 1928'de 'Tortum Kala' adıyla merkez nahiyedeydi; 1940'ta nüfusu 738 idi. 1965'te 525 kişi yaşıyordu. 1993'te büyükşehir olan Erzurum'da 2012 tarihli 6360 sayılı Kanun ile köylerin tüzel kişiliği kaldırıldı ve yerleşim Tortum Belediyesi'nin mahallesi oldu.
Coğrafya ve yaşam
1965 genel nüfus sayımında 525 olan nüfus 2025 TÜİK kayıtlarında 267 kişidir. Mahalle Tortum'un kuzeybatısındadır ve D.950 Artvin–Erzurum (Uzundere–Tortum) yoluna 4,8 km'lik bir köy yoluyla bağlanır. Esendurak, Kemerkaya, Alapınar, Kapıkaya ve Ballı gibi pek çok mahalleye giden yol Tortumkale'den geçer.
Görülecek yerler
Tortum Kalesi ve içindeki, yapının Osmanlı öncesine ait olduğunu gösteren kilise.
Tortumkale'den Fotoğraflar
Henüz fotoğraf eklenmedi
Tortumkale'ye ait fotoğraflarınız varsa bizimle paylaşın.
Fotoğraf gönderinTortumkale'nin Köy ve Mahalle Bilgileri
Henüz içerik yok
Tortumkale ile ilgili bildiğiniz bir bilgi varsa bizimle paylaşabilirsiniz.
Tortumkale'ye Nasıl Gidilir?
Ulaşım ve yol durumu hakkında bilgi çalışmaları devam ediyor.
Tortumkale'ye Yakın Yerler
Tümünü görBilmediklerimiz
Kaynaklar
- Tortum Kaymakamlığı Resmî Yayın
- Erzurum Ansiklopedisi (M. Y. Çağlayan) Ansiklopedi
- Erzurum Portalı Resmî Yayın
- nufusune.com
- Erzurum Ansiklopedisi Ansiklopedi
- Vikipedi Ansiklopedi
- Nüfusune.com
- Kaymakamlık Mahalli İdareler muhtarlık listesi (İçişleri
Tortumkale Hakkında Sık Sorulanlar
Tarihî Tortum neresidir?
Tarihte Tortum adını taşıyan yerleşim Tortumkale'dir; bugünkü ilçe merkezinin eski adı Nihahi'dir.
Tortum Kalesi ne zaman Osmanlılara geçti?
9 Eylül 1549'da kuşatıldı ve 13 Eylül'de teslim oldu.
Tortumkale'ye nasıl gidilir?
D.950 yolundan ayrılan 4,8 km'lik köy yoluyla.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.