Baksı Müzesi
Başlangıç
Tarihi Yapı
Kop Şehitliği
Bayburt / Merkez
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Bayburt–Erzurum yolunda Kop Geçidi'nde, 1916 Kop savunması şehitleri için yapılan anıt. Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı içinde; kışın yol zor.
Hakkında
Kop Şehitliği, Bayburt–Erzurum karayolu üzerinde, Kop Geçidi’ndeki anıt ve şehitlik alanı. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü alanı Maden köyünün Kop mevkiinde gösteriyor; anıt, 2016’da ilan edilen Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı’nın sınırları içinde kalıyor. Gitmeden bilmen gereken tek şey: geçit Türkiye’nin en yüksek asfalt yollarından biri ve 2026 haberlerine göre nisan ayında bile kar ve tipi ulaşımı aksatabiliyor.
Neden gitmeli
Kop, Birinci Dünya Savaşı’nın doğu cephesinde Rus ordusunun ilerleyişinin durdurulduğu cephelerden biri. 1916’da Erzurum ve Trabzon’un düşmesinin ardından Bayburt çevresindeki savunma, V. Kolordu Komutanı Fevzi Çakmak tarafından Bayburt’tan yönetildi; milli park idaresine göre bu dönem 20 Mart–15 Temmuz 1916 arasını kapsıyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise Kop’taki direnişin tarihlerini 28 Şubat–16 Temmuz 1916 olarak veriyor.
Anıt, bu direnişte şehit düşen askerlerin anısına 1963’te kesme taş, yer yer beton ve mermer kullanılarak yapıldı. İl müdürlüğüne göre 13 metre yüksekliğinde ve üst üste iki bölümden oluşuyor; alt kısmı sarı, beyaz ve siyah taşlarla yüksekçe bir küp biçiminde örülmüş. Alanın değeri yalnızca anıt değil: milli parkın ana kaynak değerleri arasında savunmadan kalan mevziler, siperler, şehitlikler ve muharebede kullanılan binalar sayılıyor.
Yerel bir yazar, 2010’daki bir etkinlikte siper yerlerinin gezildiğini ve savaş kalıntılarının toplandığını anlatıyor. Siperleri görmek istiyorsan bunu anıttan ayrı, zaman ayırarak planla ve yerlerini yerel bir rehberden öğren.
Kritik bilgi: Geçit, hava ve Kop Tüneli
Anıta Kop Geçidi’nden ulaşıyorsun. Geçit kışın buzlanma ve tipi nedeniyle zaman zaman kapanıyor; 2026 haberlerinde nisan ayında bile kar ve tipinin ulaşımı aksattığı, ocak 2026’da ise bir çığın Bayburt–Erzurum yolunu kapattığı aktarılıyor.
Geçidin altından geçecek 6.500 metrelik Kop Tüneli’nin temeli 2012’de atıldı, ancak Eylül 2026 itibarıyla hizmete açılmadı. Açılış için yıllar içinde 2015, 2023, 2026 ve 2027 tarihleri açıklandı; 2026 tarihli bir haberde tamamlanma hedefi 2028 olarak veriliyor. Tünel açıldıktan sonra eski geçit yolunun anıta ulaşım için nasıl kullanılacağı açıklanmadı.
Yükseklik için kaynaklar farklı rakamlar veriyor: Vikipedi geçidi 2.305, yerel basın 2.409 metre olarak veriyor. Hangisi olursa olsun yaz ortasında bile yanına kalın bir üst al.
Milli parkın 2018’de onaylanan uzun devreli gelişme planı alanda günübirlik kullanım alanları, tur güzergâhları, kır lokantası, muharebe izleme noktaları ve çadırlı kamp alanı öngörüyor. Bunlardan hangilerinin hayata geçtiği doğrulanmadı.
Nasıl gidilir
Bayburt’tan Erzurum yönüne, Bayburt–Erzurum karayolunu izle. Bir ansiklopedi kaydına göre anıt karayolunun 40. kilometresi civarında; aynı kayıt Bayburt’a 45, Erzurum’a 75 kilometre mesafe veriyor. Geçit yolu asfalt, ancak virajlı ve yüksek. Bayburt–Erzurum arasında çalışan otobüsler geçitten geçiyor; anıtın önünde durak olup olmadığı doğrulanmadı.
Ne zaman gidilmeli
Haziran–eylül. Mayıs ve ekimde de gidilebilir, ama hava durumunu ve Karayolları yol durumu duyurularını kontrol etmeden çıkma. Kasım–nisan arasında geçit koşulları sürücü açısından zorlayıcı; bu dönemde yalnızca anıt için yola çıkmayı önermiyoruz.
Ne kadar zaman ayırmalı
Anıt ve çevresi için 45 dakika–1 saat. Siperleri de görmek istiyorsan yarım gün ayır ve yürüyüşe hazırlıklı git. Dönüşte aynı yol üzerindeki Sırakayalar Şelalesi’ni ekleyebilirsin.
Pratik sorular
- Çocuklarla uygun mu? Anıt alanı için evet; siper alanları engebeli ve düzenlenmemiş olabilir.
- Kamp yapılır mı? Gelişme planında çadırlı kamp alanı öngörülüyor; yapılıp yapılmadığı doğrulanmadı. Milli park sınırları içinde kamp için Doğa Koruma ve Milli Parklar birimine sor.
- Karavanla gidilir mi? Geçit yolu ağır vasıtaların da kullandığı bir devlet yolu; yazın karavanla geçilebilir. Anıt yanındaki park alanının karavana uygunluğu doğrulanmadı.
- Erişilebilirlik: Doğrulanmadı.
- Giriş ücreti: Doğrulanmadı.
- Kop’ta kayak merkezi var mı? Kaynaklarda Kop Dağı’nda bir kayak merkezinden de söz ediliyor; güncel işletme durumu doğrulanmadı.
- Rakım 1676 m
- Öne çıkan 1916 Kop savunmasının 1963 tarihli anıtı ve Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı’ndaki siperler
- Kategori Tarihi Yapı
Galeri
1 fotoğrafHarita
Kop Şehitliği
Bu yer bir rotada
Bayburt'un doğusu: Baksı Müzesi, Dede Korkut ve Kop: 3 durak, Kop Şehitliği 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
2 sa 30 dk
-
45 dk
Dede Korkut Kümbeti
Önceki duraktan ~82 km
-
1 saat
Kop Şehitliği Buradasınız
Önceki duraktan ~25,8 km
Kaynaklar
- Bayburt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Gezilecek Yerler (Kop Şehitliği) Resmî Yayın
- Doğa Koruma ve Milli Parklar Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı
- Türkiye Turizm Ansiklopedisi Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı Ansiklopedi
- Bayburt Postası 31.07.2024 – U. Ahmet Aker, Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı ve Şehir Müzesi Akademik Çalışma
- Erzurum Gazetesi 2026 – Kop Tüneli 2028’de tamamlanacak
- Bayburt Haber 28.01.2026 – Kop Tüneli: 14 yıldır bitmeyen çile
- Vikipedi Kop Geçidi Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Kop Şehitliği'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Kop Şehitliği hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Kop Şehitliği Hakkında Sık Sorulanlar
Kop Şehitliği hangi ilde?
Anıt Bayburt sınırları içinde, Maden köyünün Kop mevkiinde. Milli parkın bir bölümü Erzurum sınırında kalıyor.
Anıt ne zaman yapıldı?
1963’te. Yerel bir kaynağa göre 31 Ağustos 1963’te açıldı.
Kop savunması ne zaman oldu?
1916’da. Resmî kaynaklar farklı tarih aralıkları veriyor: il müdürlüğü 28 Şubat–16 Temmuz, milli park idaresi Fevzi Çakmak’ın savunmayı yönettiği dönem olarak 20 Mart–15 Temmuz 1916.
Kop Tüneli açıldı mı?
Eylül 2026 itibarıyla hayır. 2026 tarihli bir haberde hedef 2028 olarak veriliyor.
Milli park ne kadar büyük?
Kaynaklar çelişiyor: bir ansiklopedi kaydı 6.335 hektar, bir köşe yazısı 2.527 hektar diyor. İlan kararı 15 Kasım 2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.