İçeriğe geç
Tarihi Yapı

Mama Hatun Kervansarayı

Erzincan / Tercan

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Erzurum–Erzincan kervan yolunda, 51x51 metrelik kesme taş kervansaray. Kümbetin hemen yanında; Mama Hatun Külliyesi'nin en büyük ve en çok onarılmış parçası.

Hakkında

Mama Hatun Kervansarayı, Erzincan’ın Tercan ilçe merkezinde, Erzurum–Erzincan kervan yolu üzerindeki Mama Hatun Külliyesi’nin bir parçası; türbenin 30 metre doğusunda. Sarımsı renkte, düzgün kesme kireçtaşından yapılmış yapının çevre duvarı konik çatılı 16 silindirik yarım kuleyle destekleniyor. Gitmeden bilmen gereken: kervansaray geçmişteki onarımlar nedeniyle özgün biçimini büyük ölçüde yitirmiş; Vakıflar Genel Müdürlüğü 2018’den sonra yeniden onardı.

Neden gitmeli

Mama Hatun Kervansarayı, Tercan’ın bir kervan durağı olarak nasıl yaşadığını en iyi anlatan yapı. Tercan Kaymakamlığı’nın tanıtımına göre doğudaki sivri kemerli taçkapıdan girildiğinde sağda ve solda dikdörtgen planlı mekânlar sıralanıyor; ortada üstü açık bir avlu, avlunun kuzey ve güneyinde yük hayvanları için uzun ahırlar ve bir dizi hücre bulunuyor. Yolcuların, hayvanların ve yüklerin aynı avlu çevresinde nasıl barındığını hâlâ okuyabiliyorsun.

Yapının dışı da ayrı bir görüntü sunuyor. Çevre duvarını destekleyen 16 yarım kule, konik çatılarıyla kervansaraya kaleyi andıran bir silüet veriyor. Kaymakamlık, yapının ana hatlarıyla Osmanlı kent hanlarının planını andırdığını belirtiyor; bu da onu Selçuklu dönemi yol kervansaraylarından ayıran ilginç bir ayrıntı.

Kervansaray, Kanuni Sultan Süleyman’ın Irakeyn Seferi’ni resimleyen Matrakçı Nasuh’un menziller kitabında da yer alan Mama Hatun menzilinin parçası. Sanat tarihçisi Hüseyin Yurttaş’ın aktardığına göre bu kayıt, külliyenin yüzyıllar boyunca önemli bir yol durağı olarak kullanıldığını gösteriyor. Türbeyle birlikte gezdiğinde, bir hükümdarın mezarını, yolcuların konakladığı hanı ve yıkandıkları hamamı aynı yürüyüşte görmüş oluyorsun.

Kritik bilgi: Kervansaray ne zaman yapıldı?

Yapım kitabesi yok ve kaynaklar farklı tarihler veriyor. Tercan Kaymakamlığı’nın aynı metni bir yerde kervansarayın 13. yüzyılda yapıldığının tahmin edildiğini, başka bir yerde ise planı ve mimari özellikleriyle 12. yüzyıl sonunda yapıldığının sanıldığını yazıyor. Araştırmacı Tahir Erdoğan Şahin, eski kaynaklara dayanarak yapının 13. yüzyılda inşa edildiği görüşünde.

Kervansarayın yapım tarihi kesinleşmiş değil; iki görüş de kaynaklarda yer alıyor.

Özgünlük

Kaymakamlığa göre kervansaray onarımlar nedeniyle özgün biçimini yitirmiş. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 2018’de başlattığı restorasyonda eriyen ve deforme olan taşlar yenileriyle değiştirildi; Kasım 2021’de kervansarayın onarımının bittiği açıklandı.

Mama Hatun Hamamı

Külliyenin hamamı kitabesiz, ama kervansarayla aynı dönemde yapıldığı düşünülüyor. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre küçük ölçülerde, dikdörtgen planlı bir yapı; batıda sivri kemerli tonozla örtülü dikdörtgen bir soyunmalık ve ortasında altıgen bir havuz var. Hamamın konumu kaynaklarda farklı tarif ediliyor: kaymakamlık kervansarayın kuzeydoğu köşesinde, ansiklopedi türbe ile kervansaray arasında gösteriyor. Kasım 2021’de hamamın işletilir hâle geldiği açıklandı. Hamamın kendi sayfası yok.

Hamamın bugün hizmet verip vermediği ve ziyaret koşulları doğrulanmadı.

Nasıl gidilir

Tercan E-80 karayolu üzerinde, Erzincan ile Erzurum’a eşit uzaklıkta. Kervansaray ilçe merkezinde, Mama Hatun Türbesi’nin 30 metre doğusunda. Park imkânı doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli

Yıl boyunca gidilebilir. Konik çatılı kuleleri ve doğuya bakan taçkapıyı fotoğraflamak için sabah ışığı daha uygun. Kışın kar ve don nedeniyle avluda zemin kaygan olabilir.

Ne kadar zaman ayırmalı

Kervansaray için 45 dakika yeterli. Türbe, hamam ve camiyle birlikte bütün külliye için bir buçuk saat ayır.

Pratik sorular

İçine girilebilir mi?

Doğrulanmadı. Restorasyon sonrası ziyaret düzeni ve saatleri öğrenilmeli.

Çocuklarla uygun mu?

Uygun; ilçe merkezinde ve düz zeminli bir avlu.

Karavanla gidilir mi?

E-80 üzerinden ulaşım kolay; park imkânı doğrulanmadı.

Erişilebilir mi?

Doğrulanmadı.

Giriş ücretli mi?

Doğrulanmadı.

  • Öne çıkan Konik çatılı 16 yarım kuleyle desteklenmiş kervansaray ve külliyenin hamamı
  • Kategori Tarihi Yapı

Galeri

1 fotoğraf
Tercan'daki Mama Hatun Kervansarayı Tercan'daki Mama Hatun Kervansarayı · Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) 1/1

Harita

Konum Bilgileri

39.7774, 40.385571

Erzincan / Tercan

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzincan'da iki gün: Altıntepe'den Kemaliye'ye: 11 durak, Mama Hatun Kervansarayı 5. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  5. Mama Hatun Kervansarayı Buradasınız

    Önceki duraktan ~0 km

    30 dk

  11. Kemaliye

    Önceki duraktan ~102 km

    2 saat

Buradan Az Ötede

Mama Hatun Kervansarayı'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • T.C. Tercan Kaymakamlığı Mama Hatun Kervansarayı ve Mama Hatun Türbesi sayfaları (plan, 16 yarım kule, tarihleme, hamamın konumu, T. E. Şahin görüşü) Resmî Yayın
  • TDV İslâm Ansiklopedisi Mama Hatun Külliyesi (hamamın planı ve konumu) Ansiklopedi
  • Anadolu Ajansı 28.11.2021: “Erzincan’daki Mama Hatun Külliyesi restore edildi” (Yurttaş açıklaması, Matrakçı Nasuh, 2018 Vakıflar ihalesi, restorasyon durumu)
  • Kültür Portalı Mama Hatun Külliyesi Resmî Yayın
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Mama Hatun Kervansarayı'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Mama Hatun Kervansarayı hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Mama Hatun Kervansarayı Hakkında Sık Sorulanlar

Mama Hatun Kervansarayı ne zaman yapıldı?

Kitabesi yok; kaynaklar 12. yüzyıl sonu ile 13. yüzyıl arasında farklı tarihler veriyor.

Kervansarayda neler var?

Ortada üstü açık bir avlu, avlunun kuzey ve güneyinde uzun ahırlar, bir dizi hücre ve girişin iki yanında dikdörtgen mekânlar.

Kuleler ne için?

Konik çatılı 16 silindirik yarım kule çevre duvarını destekliyor.

Kervansaray özgün mü?

Kaymakamlığa göre geçmişteki onarımlar nedeniyle özgün biçimini büyük ölçüde yitirmiş; 2018’den sonra yeniden restore edildi.

Hamam hâlâ çalışıyor mu?

Kasım 2021’de işletilir hâle geldiği açıklandı; bugünkü durumu doğrulanmadı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör