Ergani

Ergani, Diyarbakır'ın kuzeybatısında, Toros eteklerinde bir ilçe; yüzölçümü 1.510 km² (Vikipedi). 2025 sonu itibarıyla nüfusu 141.098 ile merkez ilçelerden sonra ilin en kalabalık ilçesi (TÜİK ADNKS, 2025). Bir yerel gazetenin listesine göre il merkezine yaklaşık 56 km (Mücadele Gazetesi, 2023). Bölgenin bakır madenciliği geçmişi çok eskiye uzanıyor (Vikipedi).

Nasıl gidilir

Ergani'ye Diyarbakır'dan karayoluyla ulaşılıyor. Toplu taşıma bağlantısını resmi bir kaynaktan doğrulayamadık. Çayönü ve Hilar ilçe merkezinin hemen dışında olduğu için kendi aracınla ya da taksiyle gezmek daha kolay.

Neler görülür

• Çayönü Höyüğü: Sesverenpınar köyü yakınında, Hilar kayalıkları arasında (Vikipedi). Yaklaşık MÖ 8630-6800 arasında yerleşim gördü; 1964-1991 arasında Halet Çambel ve Robert Braidwood'un başlattığı kazılarda bitki ve hayvan evcilleştirmesine dair erken kanıtlar bulundu (Vikipedi). UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde (Habertürk, 2025).
• Hilar Mağaraları: Ergani'nin yaklaşık 6 km kuzeybatısında, Çayönü'nün yaklaşık 300 metre kuzeyinde; MS 1.-4. yüzyıllarda Roma döneminde nekropol olarak kullanılan kaya mezarları. Bakanlık alanı ören yeri olarak tescil etti (AA, Kasım 2024).
• Zülküf Dağı: Yerelde Makam Dağı olarak da anılıyor; zirvesi 1.515 metre ve Hz. Zülkifl'e atfedilen makam burada. Vakıflar Genel Müdürlüğü alanı 2008'de restore etti; Meryem Ana Manastırı kalıntıları ve tarihi sarnıçlar da var (Yeni Birlik, Mayıs 2026).