Isbayerd Kalesi

Isbayerd Kalesi, Bitlis'in Hizan ilçesinde, Esenler ve Derince köyleri arasında vadilerin birleştiği noktada yer alıyor. Mesut Gül'ün 2023 tarihli makalesine göre kale Osmanlı döneminde inşa edildi ve tüm vadiye hâkim bir kayalık üzerinde iki kademeli kuruldu.

Nerede, nasıl gidilir?

Kale, Hizan ilçe merkezine 37 km, Nefs-i Hizan Kalesi'ne 22 km, Van'ın Bahçesaray ilçesine 32 km uzaklıkta. Kaleye sarp bir yoldan çıkılıyor (Gül, 2023).

Tarihçe

Gül'e göre Isbayerd'in ilk kaydı 1558–1576 tarihli Osmanlı belgelerinde geçiyor. Bu belgelerde Van Vilayeti'nin 33 sancağından biri olarak gösteriliyor. Kale sonradan yerleşim olarak kullanılmadığı için kalıntılar büyük ölçüde yıkık.

Alan, Van Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 05.11.2009 tarihli ve 422 sayılı kararıyla I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edildi (Gül, 2023).

Görülecekler

• Kale: 100x40 m ölçülerinde, toplam 2.700 m² alanda. I. platform 1.400 m², II. platform 1.300 m² (Gül, 2023).
• I. platform: Batıda yaklaşık 7 m yüksekliğinde bir surla çevrili ve 8 burçlu. Giriş kapısı bu platformda (Gül, 2023).
• II. platform: I. platformdan yaklaşık 6 m yukarıda, 10 burçlu bir surla çevrili. Kuzey surundaki büyük burçlarda balıksırtı motifli taş süslemeler var (Gül, 2023).
• Tağ Medresesi: Kalenin kuzeydoğusunda, duvar kalıntısı olarak ayakta. Kalıntıda bir mihrap nişi görülüyor (Gül, 2023).
• Hazire: Kale ve medresenin çevresinde toplam 6 mezar var. Mezar taşları mermer ve sülüs yazılı. Ahlat Müze Müdürlüğü koruması altında (Gül, 2023).

Ziyaret bilgisi

Surlar bölgenin kaba yonu taşıyla örülmüş; kapı sövelerinde düzgün kesme taş kullanılmış (Gül, 2023). Yazar, alanın kazıyla ortaya çıkarılıp ziyarete açılabilecek bir potansiyel taşıdığını belirtiyor.