Mustafa Bey Külliyesi

Mustafa Bey Külliyesi, Havza ilçesinde 15. yüzyılda yapılmış bir yapı topluluğudur. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre külliye cami, imaret-zaviye ve hamamdan oluşur. Bugünkü hâliyle eski mimari kimliğini yitirmiş, sade görünüşlü bir cami olarak ayaktadır.

Nerede, nasıl gidilir?

Külliye Havza ilçesindedir. Havza ilçe merkezi Samsun il merkezine yaklaşık 83 km uzaklıktadır.

Tarihçe

Külliyeyi Yörgüç Paşa'nın oğlu Mustafa Bey yaptırdı. İmaret-zaviye binasının kitabesinde yapım tarihi 833 (1430) olarak geçer. Vakfiyesine göre yapılar 840 (1436-37) yılından önce tamamlanmıştı. 925 (1519) yılında Şâdî Bey yapıları yeniledi. 1300 (1883) yılında bir onarım daha geçirdi.

Görülecekler

• Cami: Eğimli arazide, 16,35 × 19,30 m ölçülerinde dikdörtgen planlıdır ve kırma çatıyla örtülüdür. Taş, tek şerefeli bir minaresi var. Camiye iki yönlü, çok basamaklı bir merdivenle çıkılır; sahanlığın altında sivri kemerli nişli bir çeşme bulunur.
• Taçkapı: Doğu cephesindedir. Mukarnaslı yaşmağı ve iki renkli taşla örülmüş çift sıralı sivri kemeri var.
• Mutfak: İmaretten yaklaşık 20 m uzakta, 5 × 5 m ölçülerinde, kubbeli ve müstakil bir yapıdır.
• Kaplıca hamamı: Kare planlıdır. Kubbeli soyunmalığı, sekizgen göbek taşlı sıcaklığı ve halveti var. Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Mesud'un yaptırdığı kaplıcaya bitişiktir; suyu 70 °C'dir.