Sakarya’dan ne alınır? Köfte, kabak tatlısı ve coğrafi işaretli ürünler
Sakarya
Sakarya’dan ne alınır: Abhaz peyniri, acıka, bal, uğut tatlısı, hurma kurusu; köfte, keşkek ve kabak tatlısı yerinde yenir. 16 tescilin numarası ve yılı.
Sakarya’dan eve götürülecek en sağlam seçimler kavanozda uğut tatlısı ve pekmez, vakumlu Abhaz peyniri, acıka, kestane balı ve hurma kurusu; Kazımpaşa ile ıslama köftesi, dartılı keşkek ve kabak tatlısı ise yerinde yenir.
Kısa cevap
İlde TÜRKPATENT belgesini okuduğumuz 16 yiyecek var. Taşınabilir olanlar Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri (No. 746, 2021) [1], Taraklı Uğut Tatlısı (No. 809, 2021) [2] ve Kocaali Hurma Kurusu (No. 815, 2021) [3]. Yerinde yenecek olanların başında Sakarya Kazımpaşa Köftesi (No. 1282, 2022) [4] ve Adapazarı Kabak Tatlısı (No. 747, 2021) [5] geliyor. Ekim 2026 fiyatlarını ve satış noktalarını doğrulamadık.
Yerinde yenecek: köfteler ve keşkek
TÜRKPATENT belgesine göre Sakarya Kazımpaşa Köftesi (No. 1282, 2022) dana ya da düve etinden, 40–42 g’lık köfteler halinde meşe kömürü mangalında 150–180 °C’de pişiriliyor ve porsiyonda 6 köfte, genellikle manda yoğurduyla sunuluyor [4]. Adapazarı Islama Köftesi (No. 167, 2013) belgesine göre ayırt edici öğe dana kemik suyu, kırmızı toz biber ve bayat ekmekle hazırlanan ıslama ekmeği; porsiyon 2 dilim ekmek üzerinde 10 köfte [6]. Adapazarı Dartılı Keşkek (No. 168, 2013) belgesine göre aşurelik buğday ve tavukla pişirilip üzerine tereyağında kızdırılan dartı dökülüyor; düğün, sünnet ve bayram gibi özel günlerin yemeği [7].
Önerimiz: Köfteleri ve keşkeği Adapazarı’nda sıcak ye, taşımaya çalışma; aynı gün Adapazarı ve çevresi rotasını gezebilirsin.
Tatlılar
TÜRKPATENT belgesine göre Adapazarı Kabak Tatlısı (No. 747, 2021) Adapazarı Beyaz Kestane Kabağı ve şekerle yapılıyor, tahin, kaymak ve cevizle sunuluyor; günlük üretilip aynı gün tüketiliyor, 3–6 °C’de 2 gün tazeliğini koruyor [5]. Sakarya Üre Tatlısı (No. 1472, 2023) belgesine göre süt, taşta öğütülmüş darı ve şekerle pişirilip üzerine pancar pekmezi dökülüyor; 4–6 °C’de 4 gün dayanıyor [8]. Cumhuriyet’in 25 Kasım 2023 haberine göre üre tatlısı bayram, kına ve düğünlerde yapılıyor [9]. Pamukova Ceviz Ezmesi (No. 811, 2021) belgesine göre şurup, ceviz içi ve irmikle pişirilip tepside bastırılıyor; ambalajlı ürün en fazla 3 ay saklanıyor [10]. Taraklı Uğut Tatlısı (No. 809, 2021) belgesine göre çimlendirilmiş buğdaydan şekersiz yapılıyor ve raf ömrü 12 ay [2].
Önerimiz: Kabak ve üre tatlısını yerinde ye; eve ceviz ezmesi ile uğut tatlısını götür. Taraklı için Taraklı rehberine bak.
Kahvaltılık: peynir, acıka, bal ve pekmez
TÜRKPATENT belgesine göre Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri (No. 746, 2021) şirden mayasıyla yapılıp peynir altı suyunda iki kez haşlanıyor, 3–6 °C’de 2 ay olgunlaştırılıyor; vakum ambalajda buzdolabında raf ömrü 6 ay [1]. Sakarya Abaza Acıkası (No. 1544, 2024) belgesine göre salçalık biber püresine kaya tuzu, sarımsak, kişniş, kekik ve reyhan katılarak yapılan, ekmeğe sürülen bir sos [11]. Kocaali Çamdağı Kestane Balı (No. 1218, 2022) belgesine göre toplam polenin en az yüzde 70’i kestane poleni ve bala dışarıdan hiçbir madde eklenemiyor [12]. Karapürçek Cennet Hurması Pekmezi (No. 1354, 2023) belgesine göre olgun Trabzon hurması odun ateşinde kaynatılıp süzülüyor ve koyulaştırılıyor; raf ömrü 2 yıl [13].
Önerimiz: Peyniri soğutucu çantayla, balı ve pekmezi cam kavanozda taşı; acıkayı açtıktan sonra kısa sürede tüket.
Mevsimlik ürünler: kabak, ayva, kavun, enginar, hurma
TÜRKPATENT belgesine göre Adapazarı Beyaz Kestane Kabağı (No. 501, 2020) 10–25 kg’lık, gri-beyaz kabuklu bir kışlık kabak; hasat ağustostan ekime dek sürüyor [14]. Geyve Ayvası (No. 500, 2020) Geyve Ovası’nda yetişiyor; belge hasadı bir yerde 1 Ekim–10 Kasım, başka yerde eylül sonu ya da ekim veriyor [15]. Pamukova Kavunu (No. 810, 2021) yörede “kokulu kavun” diye biliniyor ve temmuz ortasından ağustos ortasına dek hasat ediliyor [16]. Taraklı Enginarı (No. 1253, 2022) çoğunlukla kış ve ilkbaharda hasat ediliyor [17]. Kocaali Hurma Kurusu (No. 815, 2021) belgesine göre ekim ortası–kasım ortası toplanan hurmalar soyulup ipe diziliyor ve en fazla 1 yıl saklanıyor [3].
Önerimiz: Kavunu yazın Pamukova’da, kabak ve ayvayı sonbaharda al; mevsim takvimi Sakarya’ya ne zaman gidilir rehberinde.
Bu listeye neleri almadık
Yalnızca TÜRKPATENT tescil belgesini okuduğumuz 16 yiyeceği anlatıyoruz. Göynük Uğut Tatlısı Bolu’nun ayrı bir tescili (No. 622) ve Sakarya ürünü değil [18]; Bolu’nun keşini de bu listeye almadık. Süpürge ve ahşap kaşık gibi el ürünleri yiyecek olmadığı için burada yer almıyor. Anadolu Ajansı’nın 29 Nisan 2021 haberine göre Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası kabak tatlısı için 2009’da başvurmuş, başvuru reddedilince yeniden başvurmuştu [19].
Liste konusunda net olalım: Gültekin, Altın ve İbiş’in 2025 makalesine göre bu ürünlerin çoğu incelenen dokuz e-ticaret sitesinde satılmıyordu [20]; satış noktalarını yerinde sor, il planı için gezilecek yerler rehberine bak.
Sakarya Hakkında Sık Sorulanlar
Sakarya’nın kaç coğrafi işaretli yiyeceği var?
Belgesini okuduğumuz 16 yiyecek var; il geneli tescilliler Kazımpaşa Köftesi, Üre Tatlısı, Abhaz Peyniri, Beyaz Kestane Kabağı, Abaza Acıkası ve Kabak Tatlısı.
Kabak tatlısı eve götürülür mü?
Belgeye göre günlük üretilip aynı gün tüketiliyor, 3–6 °C’de 2 gün dayanıyor; kısa yolculukta soğutucu çantayla taşı.
Abhaz peyniri ne kadar dayanır?
Belgeye göre vakum ambalajda buzdolabında 6 ay.
Uğut tatlısı Taraklı’nın mı, Bolu’daki Göynük’ün mü?
İkisi ayrı tescil: Taraklı Uğut Tatlısı Sakarya’nın (No. 809), Göynük’ünkü Bolu’nun (No. 622).
Kazımpaşa köftesi neyle yenir?
Belgeye göre genellikle manda yoğurduyla; közlenmiş sebze isteğe bağlı.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT, Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri tescil belgesi (No. 746, 03.05.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Taraklı Uğut Tatlısı tescil belgesi (No. 809, 27.07.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Kocaali Hurma Kurusu tescil belgesi (No. 815, 28.07.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Sakarya Kazımpaşa Köftesi tescil belgesi (No. 1282, 09.12.2022): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Adapazarı Kabak Tatlısı tescil belgesi (No. 747, 03.05.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Adapazarı Islama Köftesi tescil belgesi (No. 167, 08.01.2013): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Adapazarı Dartılı Keşkek tescil belgesi (No. 168, 08.01.2013): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Sakarya Üre Tatlısı tescil belgesi (No. 1472, 25.09.2023): ci.turkpatent.gov.tr
- Cumhuriyet, “Sakarya’nın tescillenen üre tatlısı gelecek nesillerin sofralarına taşınacak” (25.11.2023), erişim 26.10.2026: cumhuriyet.com.tr
- TÜRKPATENT, Pamukova Ceviz Ezmesi tescil belgesi (No. 811, 27.07.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Sakarya Abaza Acıkası tescil belgesi (No. 1544, 20.02.2024): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Kocaali Çam Dağı Kestane Balı tescil belgesi (No. 1218, 12.09.2022): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Karapürçek Cennet Hurması Pekmezi tescil belgesi (No. 1354, 08.05.2023): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Adapazarı Beyaz Kestane Kabağı tescil belgesi (No. 501, 26.06.2020): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Geyve Ayvası tescil belgesi (No. 500, 17.06.2020): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Pamukova Kavunu tescil belgesi (No. 810, 27.07.2021): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Taraklı Enginarı tescil belgesi (No. 1253, 10.11.2022): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı, Bolu Göynük Uğut Tatlısı kayıt sayfası, erişim 26.10.2026: ci.turkpatent.gov.tr
- Anadolu Ajansı, “Sakarya’nın meşhur ‘kabak tatlısı’ ve ‘Abhaz peyniri’ coğrafi işaret aldı” (29.04.2021), erişim 26.10.2026: aa.com.tr
- Gültekin, F., Altın, E. ve İbiş, S., “Marmara Bölgesindeki Coğrafi İşaretli Gıda Ürünlerinin E-Ticaret Sitelerinde Yer Alma Durumu Üzerine Bir Araştırma”, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 27(49), 850–872, erişim 26.10.2026: dergipark.org.tr
Bilmediklerimiz
- Ekim 2026 itibarıyla tescilli ürünlerin perakende fiyatları.
- Coğrafi işaret logosunu hangi üreticilerin kullandığı ve denetim sonuçları.
- Tescilli köfte, keşkek ve tatlıları hangi işletmelerin belgeye uygun yaptığı.
- Pamukova kavunu ve Geyve ayvasının 2027 hasat tarihleri.
Benzer rehber yazıları
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.