İçeriğe geç
Lezzet

Adapazarı Dartılı Keşkek

Adapazarı · Sakarya

Adapazarı Dartılı Keşkek, Adapazarı’na özgü, aşurelik buğday ve tavuk etiyle pişirilip üzerine tereyağında kızdırılan dartı dökülen bir keşkektir.

Adapazarı Dartılı Keşkek Hakkında

Adapazarı Dartılı Keşkek nedir?

Adapazarı Dartılı Keşkek, aşurelik buğday ve tavuk etiyle pişirilip ezilen, üzerine tereyağında kırmızıbiber ve karabiberle hazırlanan dartı dökülen bir keşkektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre düğün, sünnet ve bayram gibi özel günlerde pişirilip konuklara ikram edilir. Belge ürünü ayıran öğeyi Adapazarı’na özgü dartı olarak tanımlıyor.

Üretim

Belgeye göre dartı için 6–7 litre süt kaynatılmadan önce 1,5–3 saat bekletilir; üstünde oluşan yağlı tabaka alınıp bir tencerede biriktirilir ve hafif ateşte kırmızı renk alana dek kaynatılır. Bu sırada kıvam koyulaşır, yüzeyde gözenekler oluşur; kaba boşaltılıp donmaya bırakılır, yağlı kısım üstte, tortu altta kalır. Keşkek için kabuğu çıkarılmış aşurelik buğday pişirmeden yaklaşık 10–12 saat önce yıkanıp ıslatılır. Bir tavuk yaklaşık 1,5 saat haşlanıp tencereden alınır; buğday tavuk suyuna eklenip tahta kaşıkla karıştırılarak kaynatılır, gerekirse üzerini bir parmak örtecek kadar su ve yarım tatlı kaşığı tuz eklenir. Kemiklerinden ayrılan tavuk ince didiklenip buğdaya katılır, tahta kaşıkla ezilerek karıştırılır ve kıvam koyulaşınca tabağa alınır. Ayrı tavada 2 yemek kaşığı tereyağı kavrulup dartı, kırmızıbiber ve karabiber eklenir; karışım keşkeğin üzerine dökülüp sıcak servis edilir.

Coğrafi işaret

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası’nın 26 Ekim 2009’daki başvurusuyla (C2009/037), 8 Ocak 2013’te 168 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; ilan 30 Mayıs 2012 tarihli ve 28308 sayılı Resmî Gazete’de, değişiklik ilanı 15 Ocak 2021 tarihli 93 sayılı Bülten’de yayımlandı. Belgeye göre kaynaklandığı alan Adapazarı, coğrafi sınır Türkiye, kullanım biçimi markalamadır. Denetim Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü ve Oda’dan birer temsilcinin bulunduğu 3 kişilik merciyle yılda bir kez ve şikâyet hâlinde yapılır.

Nerede bulunur?

Ürünün kaynaklandığı alan Adapazarı; il sayfası Sakarya. Gültekin, Altın ve İbiş’in 2025 tarihli makalesine göre ürünün incelenen dokuz e-ticaret sitesinde satışına rastlanmadı. Lokanta bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Keşkek
  • Dartı
  • Tavuk
  • Buğday
  • Düğün yemeği
  • Mahreç işareti
  • Adapazarı
  • Sakarya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde tarihçe bölümü yok; belge keşkeğin düğün, sünnet ve bayram gibi özel günlerde pişirilip konuklara ikram edildiğini ve ürünün Adapazarı yöresiyle özdeşleştiğini yazıyor. Anadolu Ajansı’nın 29 Nisan 2021 tarihli haberinde SATSO Yönetim Kurulu Başkanı Akgün Altuğ, Odanın ıslama köfte ve dartılı keşkek için daha önce tescil aldığını söylüyor.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Keşkek ve dartı (belgedeki ölçü)

  • 6–7 litre süt (≈ dartı için)
  • 1 adet tavuk
  • yeterince aşurelik buğday (≈ kabuğu çıkarılmış; belgedeki miktar birimi okunamadı)
  • 1 adet soğan (≈ orta boy)
  • yarım tatlı kaşığı tuz
  • 1,5 litre su
  • 2 yemek kaşığı tereyağı
  • bir çay kaşığı ucu karabiber ve kırmızıbiber

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Dartı Sütü 1,5–3 saat beklet, yağlı tabakayı topla, hafif ateşte kırmızılaşana dek kaynat, donmaya bırak.
  2. Buğday Pişirmeden 10–12 saat önce yıkayıp ıslat.
  3. Tavuk Yaklaşık 1,5 saat haşla, tencereden al.
  4. Pişir Buğdayı tavuk suyunda kaynat, gerekirse su ve tuz ekle.
  5. Ez Didiklenmiş tavuğu kat, tahta kaşıkla ezerek karıştır.
  6. Servis Tereyağını kavur, dartı ve biberleri ekle, keşkeğin üzerine dök.

Adapazarı Dartılı Keşkek Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Adapazarı Dartılı Keşkek Hakkında Sık Sorulanlar

Dartı nedir?

Belgeye göre bekletilen sütün yağlı tabakasının hafif ateşte kırmızılaşana dek kaynatılmasıyla elde edilen, tereyağında biberle kızdırılıp keşkeğe dökülen karışım.

Hangi etle yapılır?

Tavuk etiyle.

Ne zaman pişirilir?

Belgeye göre düğün, sünnet ve bayram gibi özel günlerde.

Buğday ne kadar ıslatılır?

Pişirmeden yaklaşık 10–12 saat önce.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 168, tescil tarihi 8 Ocak 2013, tescil ettiren Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?