İçeriğe geç
Lezzet

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri

Sakarya

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri, Sakarya’ya özgü, inek sütünden şirden mayasıyla yapılıp iki kez haşlanan, lifli yapılı, kehribar sarısı bir peynirdir.

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri Hakkında

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri nedir?

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri, kaşar ile dil peyniri arasında özellikler taşıyan, olgunlaştırılmış, lifli yapılı bir peynirdir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre genellikle örgü biçimindedir, sıcak suda sünebilir ve rengi kehribar sarısıdır; ağırlıkça kuru madde %60–65, yağ %20–25’tir. Belge ayırt edici özellikleri sütün pastörize edilmesi, 40 °C’de yoğurt katılması, ardından doğal şirden mayasıyla mayalanması ve peynir altı suyunda yapılan iki aşamalı haşlama olarak sayıyor. Haşlamadan sonra çörekotu ve kekik gibi çeşniler eklenebilir.

Üretim

Belgedeki ölçü 5 litre süt içindir. Süt 30 dakika kaynatılır, 40 °C’ye soğutulup 50 g yoğurt eklenir; 35 °C’de 10–12 g doğal şirden mayasıyla mayalanır ve kapalı kapta 1,5 saat bekletilir. Teleme kesilip parçalanır, peynir altı suyu 1 saatte ayrılır; soğuk havada süre uzayabilir. Teleme 45 °C’de 30 dakika haşlanır, bezle sarılı kalıpta süt miktarına eşit ağırlıkla preslenir. Avuç içi büyüklüğünde parçalanan kütle 48 °C’deki peynir altı suyunda 1 saat daha haşlanır; soğuyunca yüzeyi kalın tuzla kuru tuzlanır. Yağlı kâğıda sarılan peynirler sıkıştırılmadan kavanozda 3–6 °C’de 2 ay olgunlaştırılır. Belgeye göre vakum ambalajlı ürünün raf ömrü buzdolabında 6 aydır; isteğe bağlı olarak telemenin ilk kırılmasından sonra %1–3 oranında baharat katılabilir.

Coğrafi işaret

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası’nın 2 Temmuz 2020’deki başvurusuyla (C2020/165), 3 Mayıs 2021’de 746 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Sakarya ilidir. Denetimi Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Oda, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Mutfak Sanatları ve Gastronomi Bölümü’nden birer uzmanın bulunduğu 3 kişilik merci yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar; mayalanma ve olgunlaşma aşamaları da denetlenir.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Sakarya ilidir. Gültekin, Altın ve İbiş’in 2025 tarihli makalesine göre incelenen dokuz e-ticaret sitesinden yalnızca birinde (Carrefoursa) satışta bulundu. Üretici bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Örgü peyniri
  • Abhaz mutfağı
  • Şirden mayası
  • Mahreç işareti
  • Sakarya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi peynirin yaklaşık 700 yıl önce Sakarya’ya yerleşen Abhaz halkının kültürünün etkisiyle geliştiğini yazıyor; bu tarihlendirme belgenin anlatımıdır, ayrıca doğrulamadık. Anadolu Ajansı’nın 29 Nisan 2021 tarihli haberinde SATSO Yönetim Kurulu Başkanı Akgün Altuğ, Abhaz peynirinin sofranın başlıca ürünlerinden olduğunu ve coğrafi işaret tescili bulunmadığı için başvurduklarını söylüyor; aynı haber peyniri Sakarya’da yaşayan Abhaz, Çerkez, Laz ve Gürcü topluluklarının mutfak kültürüyle ilişkilendiriyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Peynir (belgedeki ölçü, 5 litre süt)

  • 5 litre süt
  • 50 g yoğurt (≈ 40 °C’de)
  • 10–12 g doğal şirden mayası (≈ 35 °C’de)
  • yeterince kalın tuz (≈ kuru tuzlama)
  • %1–3 baharat (≈ isteğe bağlı)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kaynat Sütü 30 dakika kaynat, 40 °C’ye soğut, 50 g yoğurt ekle.
  2. Mayala 35 °C’de 10–12 g şirden mayası, kapalı kapta 1,5 saat.
  3. Kes Telemeyi kes, parçala; peynir altı suyu 1 saatte ayrılsın.
  4. İlk haşlama 45 °C’de 30 dakika; bezli kalıpta süt ağırlığı kadar yükle presle.
  5. İkinci haşlama Avuç içi parçalar 48 °C’deki peynir altı suyunda 1 saat.
  6. Tuzla ve olgunlaştır Kalın tuzla kuru tuzla, yağlı kâğıda sar, kavanozda 3–6 °C’de 2 ay.

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri Hakkında Sık Sorulanlar

Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri nasıl bir peynirdir?

Belgeye göre kaşar ile dil peyniri arasında, lifli, genellikle örgü biçiminde, kehribar sarısı, olgunlaştırılmış bir peynir.

Ayırt edici yanı ne?

Yoğurt ve doğal şirden mayasıyla mayalama ile peynir altı suyunda yapılan iki aşamalı haşlama.

Ne kadar olgunlaştırılır?

Kavanozda 3–6 °C’de 2 ay.

Raf ömrü ne kadar?

Belgeye göre vakum ambalajda buzdolabında 6 ay.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 746, tescil tarihi 3 Mayıs 2021, tescil ettiren Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?