İçeriğe geç
Lezzet

Taraklı Uğut Tatlısı

Taraklı · Sakarya

Taraklı Uğut Tatlısı, Taraklı’ya özgü, çimlendirilmiş buğdayın özsuyunun unla kazanda koyulaşana dek pişirilmesiyle yapılan, şekersiz bir tatlıdır.

Taraklı Uğut Tatlısı Hakkında

Taraklı Uğut Tatlısı nedir?

Taraklı Uğut Tatlısı, buğday ve sudan yapılan, marmelat kıvamında bir tatlıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre koyu, homojen ve viskoz ama akışkan, kendine özgü kahverengi renkte ve tatlı tadındadır; kuru madde en az %45, kuru maddede kül en çok %0,7’dir. Belgeye göre şeker, gıda katkı maddesi, aroma ya da lezzet verici kullanılmaz; tat yalnız hammaddeden ve yöntemden gelir.

Üretim

Belgeye göre tercihen yörede yetişen buğday temizlenip ayıklanır, yıkanır ve tabanı delikli, bez serili gıdaya uygun kasalara serilir. Karanlık bir yerde 18–26 °C’de ve %40–50 bağıl nemde her gün ıslatılır, her ıslatmadan önce karıştırılır; filizler yaklaşık 4–5 cm olunca, yaklaşık 5–6 günde çimlendirme biter. Filizlenmiş buğday, filizler yeşillenmeden taş dibekte ezilip süzülerek özsuyu alınır; belgeye göre yeşillenen filiz ürüne acı tat verir. 50 kg çimlenmiş buğdaya yaklaşık 5 kg su eklenir; karışım tercihen bakır, odun ateşli kazanlarda ya da gıdaya uygun buhar kazanlarında sürekli karıştırılarak kaynatılır. Kaynayınca yaklaşık %4 buğday unu katılıp bulamaç kıvamı sağlanır; koyulaşıp yapışkanlaşana dek, ardından yaklaşık 15 dakika daha pişirilir ve sıcakken cam kavanozlara doldurulur. Raf ömrü üretimden en fazla 12 aydır; açılınca buzdolabında yaklaşık 15 günde tüketilir.

Coğrafi işaret

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası’nın 2 Temmuz 2020’deki başvurusuyla (C2020/164), 27 Temmuz 2021’de 809 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Sakarya’nın Taraklı ilçesidir. Denetim Oda koordinatörlüğünde, Sakarya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün katıldığı en az 3 kişilik merciyle yılda en az bir kez yapılır; raporlar her yıl TÜRKPATENT’e sunulur.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Taraklı ilçesidir; il sayfası Sakarya. Gültekin, Altın ve İbiş’in 2025 tarihli makalesine göre ürün incelenen dokuz e-ticaret sitesinden üçünde (Trendyol, Hepsiburada, N11) satışta bulundu. Yerel satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Tatlı
  • Uğut
  • Çimlendirilmiş buğday
  • Şekersiz
  • İmece
  • Hıdırellez
  • Mahreç işareti
  • Taraklı
  • Sakarya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi tatlının Taraklı’da yüzyıllardır geleneksel olarak yapıldığını, Hıdırellez şenliklerinde, düğünlerde, bayramlarda ve anma törenlerinde sunulduğunu, emek isteyen üretiminin imeceyle yürütüldüğünü ve birlik ile dayanışmanın simgesi sayıldığını yazıyor. Belge ayrıca ürünün Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı’nda yer aldığını belirtiyor. Komşu Bolu’nun Göynük ilçesi için ayrı bir “Bolu Göynük Uğut Tatlısı” tescili (No. 622) bulunuyor.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Uğut (belgedeki oranlar)

  • 50 kg çimlendirilmiş buğday (≈ tercihen yöre buğdayı)
  • yaklaşık 5 kg içme suyu
  • yaklaşık %4 buğday unu (≈ kaynayınca)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Çimlendir Buğdayı bezli kasalarda, karanlıkta 18–26 °C ve %40–50 nemde her gün ıslatarak 5–6 gün; filiz 4–5 cm.
  2. Özsuyu al Filizler yeşillenmeden taş dibekte ez, süz.
  3. Kaynat 50 kg’a yaklaşık 5 kg su ekle, kazanda sürekli karıştırarak kaynat.
  4. Koyulaştır Yaklaşık %4 un kat, koyulaşıp yapışkanlaşınca yaklaşık 15 dakika daha pişir.
  5. Doldur Sıcakken cam kavanozlara.

Taraklı Uğut Tatlısı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Taraklı Uğut Tatlısı Hakkında Sık Sorulanlar

Taraklı Uğut Tatlısı şekerle mi yapılır?

Hayır; belgeye göre şeker, katkı maddesi ve aroma kullanılmaz, tat buğdaydan ve yöntemden gelir.

Buğday nasıl çimlendirilir?

Karanlıkta 18–26 °C ve %40–50 nemde her gün ıslatılarak yaklaşık 5–6 gün, filizler 4–5 cm olana dek.

Filizler neden yeşillenmemeli?

Belgeye göre yeşillenen filiz ürüne acı tat verir.

Ne kadar dayanır?

Üretimden en fazla 12 ay; açılınca buzdolabında yaklaşık 15 gün.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 809, tescil tarihi 27 Temmuz 2021, tescil ettiren Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?