İçeriğe geç
Lezzet

Şuhut Keşkeği

Şuhut · Afyonkarahisar

Şuhut Keşkeği, Şuhut’a özgü, göce, nohut ve zıpkın etinin toprak çömlekte taş fırında 12–15 saat pişirilip Afyon Kaymağı ile dövüldüğü bir keşkektir.

Şuhut Keşkeği Hakkında

Şuhut Keşkeği nedir?

Şuhut Keşkeği, yörede yetişen buğdaydan yapılmış göce, nohut ve büyükbaş etinin sırsız toprak çömlekte, odunla ısıtılan taş fırında uzun süre pişirilip Afyon Kaymağı eklenerek dövülmesiyle yapılan bir yemektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre göce, kabuğu soyulup yıkanmış buğdayın adıdır. Et olarak meralarda beslenen büyükbaşların zıpkın eti (sırtın kuyruğa yakın bölümü) ve kemiksiz kırmızı et kullanılır; belge zıpkın kemiğinin iliğinin keşkeğin kıvamını veren yağı taşıdığını yazıyor.

Oranlar

Orta boy bir çömlekte pişen 8 kg keşkek için belge yaklaşık %50 göce, %25 zıpkın eti, %20 kemiksiz et, %4 nohut ve %1 kaya tuzu veriyor; yanına bir orta boy lola kemiği, 8–10 l ılık su ve 250–300 g Afyon Kaymağı giriyor. Fırında meşe, gürgen ve kızılağaç odunu yakılır.

Bir gece fırında

Taş fırın gün boyu kullanılmış ve 220–280 °C’ye ulaşmış olmalıdır; son kontrol akşam yapılır. Çömleğin dibine zıpkın eti ve kemiksiz et, üzerine lola kemiği konur; göce, nohut, tuz ve ağız seviyesine kadar ılık su eklenir. Ağzı kapatılan çömleği usta fırına yerleştirir ve keşkek 12–15 saat hiç açılmadan pişer. Çıkarılan çömlekten kemikler ayrılır, gerekirse sıcak su eklenir, Afyon Kaymağı katılıp tahta dövme kepçesiyle 30–40 dakika dövülür ve 15–30 dakika dinlendirilir. İsteğe göre kırmızıbiber, salça ve tereyağıyla yapılan sos dökülür.

Coğrafi işaret

Şuhut Belediye Başkanlığı’nın 30 Ocak 2017’deki başvurusuyla (C2017/012), 11 Aralık 2018’de 399 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar’ın Şuhut ilçesidir. Hammaddelerin yöreden sağlanması, fırın ve çömleklerin yöre ustalarınca yapılmış olması gerekir. Denetimi Şuhut Belediyesi koordinasyonunda İlçe Tarım, İl Sağlık, Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Ziraat Odası temsilcilerinden oluşan komisyon yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Şuhut ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Keşkek
  • Göce
  • Toprak çömlek
  • Taş fırın
  • Şuhut
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre Şuhut Keşkeği doğum, asker uğurlama, düğün, bayram, hacı uğurlama, adak ve hayır gibi günlerde yapılıyor. Belge Şuhut’u Afyonkarahisar’ın güneyinde, Batı Anadolu ile İç Anadolu arasındaki eşikte konumluyor; büyükbaş hayvancılığın ilçenin başlıca geçim kaynağı olduğunu, yörede hâlâ etkin çömlek ustaları bulunduğunu ve taş fırın yapımının ustalık istediğini yazıyor.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 8 kg’lık çömlek

Malzemeler

8 kg’lık çömlek

  • %50 (±5) göce (≈ yöre buğdayından, kabuğu soyulmuş)
  • %25 (±5) zıpkın eti
  • %20 (±5) kemiksiz et
  • %4 (±2) nohut
  • %1 kaya tuzu
  • 1 adet lola kemiği (≈ orta boy)
  • 8–10 l ılık içme suyu
  • 250–300 g Afyon Kaymağı

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Fırını hazırla Taş fırın gün boyu kullanılıp 220–280 °C’ye ulaşmış olmalı; akşam son kontrol yapılır.
  2. Çömleği doldur Dibe zıpkın eti ve kemiksiz et, üzerine lola kemiği; ardından göce, nohut, tuz ve ılık su konur.
  3. Pişir Ağzı kapatılan çömlek fırına konur, 12–15 saat açılmadan pişirilir.
  4. Ayıkla Kemikler ayrılır, kıvam yoğunsa usta denetiminde sıcak su eklenir.
  5. Döv Afyon Kaymağı eklenip tahta kepçeyle 30–40 dakika dövülür.
  6. Dinlendir Sunumdan önce 15–30 dakika dinlendirilir.

Şuhut Keşkeği Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Şuhut Keşkeği Hakkında Sık Sorulanlar

Şuhut Keşkeği kaç saat pişer?

Tescil belgesine göre toprak çömlekte, taş fırında 12–15 saat, hiç açılmadan.

Zıpkın eti nedir?

Belgeye göre büyükbaşın sırtının kuyruğa yakın bölümü; kemiğinin iliği keşkeğin kıvamını veren yağı taşıyor.

Keşkeğe kaymak konur mu?

Evet; pişmenin sonunda 250–300 g Afyon Kaymağı eklenip 30–40 dakika dövülür.

Fırında hangi odun yakılır?

Meşe, gürgen ve kızılağaç.

Şuhut Keşkeği hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 399, tescil tarihi 11 Aralık 2018, tescil ettiren Şuhut Belediye Başkanlığı.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?