İçeriğe geç
Lezzet

Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması

Afyonkarahisar

Afyon İlibada Sarması, Afyonkarahisar’a özgü, ekşimsi labada yaprağına düğü ve göceden iç harç konup muska biçiminde sarılarak pişirilen bir yemektir.

Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması Hakkında

Afyon İlibada Sarması nedir?

Afyon İlibada Sarması (Afyon İlibada Dolması, Afyonkarahisar İlibada Sarması ya da Dolması), labada yaprağına ince bulgur (düğü) ve dövülmüş buğdayla (göce) hazırlanan iç harcın üçgen (muska) biçiminde sarılmasıyla yapılan bir yemektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre labada Afyonkarahisar’da “ilibada” diye bilinir ve ekşimtırak tadı yüzünden uzun yıllardır yaprağından sarma yapılır. Sarmalar yaklaşık 3 cm boyundadır.

İç harç

8 kişilik tarifte iki orta boy soğan ince kıyılıp sıvıyağda pembeleşinceye kadar kavrulur, üzerine 60 g un eklenip kavurmaya devam edilir. Önceden karıştırılmış 200 g düğü ve 200 g göce bir miktar suyla eklenir; harç pişerken tuz, kuru nane ve kırmızıbiber katılır.

Sarma ve sos

1,5 kg ilibada yaprağı ayrı bir tencerede hafifçe haşlanır; istenirse orta damarı ayıklanıp ikiye bölünür. İç harç yaprağa konup üçgen biçiminde sarılır, sarmalar tencereye dizilir, üzerine su eklenip kapak kapalı yaklaşık 40 dakika pişirilir. Belge üç sunum sayıyor: sade süzme yoğurt, sarımsaklı yoğurt ya da kızgın yağda çevrilmiş salça veya domatesle yapılan, nane ve kırmızıbiberli sos.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Belediyesi’nin 9 Haziran 2020’deki başvurusuyla (C2020/126), 10 Mart 2021’de 689 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Denetimi belediye koordinasyonunda en az üç kişilik kurul yılda bir kez yapar; özellikle sarma biçimi ve sunum denetlenir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Sarma
  • Labada
  • İlibada
  • Bulgur
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ilibada sarmasını Afyonkarahisar’la özdeşleşmiş bir kültürel miras olarak tanımlıyor: malzemesi, hazırlanışı, muska biçimi ve sunumu yerel bilgi birikimiyle bugüne gelmiş. Belgede bitkinin Latince adı “Rumeoc Patienta” diye yazılmış; bu yazım belgedeki gibi aktarılmıştır.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 8 kişilik tarif

Malzemeler

8 kişilik

  • 1,5 kg ilibada (labada) yaprağı
  • 200 g düğü (≈ ince bulgur)
  • 200 g göce (≈ dövülmüş buğday)
  • 60 g un
  • 2 adet soğan (≈ orta boy)
  • 2–3 diş sarımsak
  • 100 g sıvıyağ
  • 1 tatlı kaşığı kuru nane
  • 1 tatlı kaşığı kırmızıbiber
  • 1 tatlı kaşığı tuz
  • 30 g salça ya da domates
  • 60 g süzme yoğurt

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kavur Kıyılmış soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur, un eklenip kavurmaya devam edilir.
  2. Harcı pişir Düğü ve göce suyla eklenir; tuz, nane ve kırmızıbiber katılır.
  3. Yaprağı haşla İlibadalar hafifçe haşlanır, gerekirse orta damarı ayıklanıp ikiye bölünür.
  4. Sar Harç yaprağa konup yaklaşık 3 cm’lik üçgen (muska) biçiminde sarılır.
  5. Pişir Sarmalar tencereye dizilip su eklenir, kapak kapalı yaklaşık 40 dakika pişirilir.
  6. Sun Süzme yoğurt, sarımsaklı yoğurt ya da salçalı sosla servis edilir.

Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması Hakkında Sık Sorulanlar

İlibada nedir?

Tescil belgesine göre labada bitkisinin Afyonkarahisar’daki adı; yaprağı ekşimtırak tadıyla sarmada kullanılır.

Sarma hangi biçimde yapılır?

Üçgen (muska) biçiminde, yaklaşık 3 cm boyunda.

İç harçta pirinç var mı?

Hayır; belgedeki harç düğü (ince bulgur) ve göceden (dövülmüş buğday) yapılıyor.

Nasıl servis edilir?

Süzme yoğurt, sarımsaklı yoğurt ya da salçalı, naneli ve kırmızıbiberli sosla.

İlibada Sarması hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 689, tescil tarihi 10 Mart 2021, tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?