İçeriğe geç
Lezzet

Afyon Kaymağı

Afyonkarahisar

Afyon Kaymağı, Afyonkarahisar’a özgü, haşhaş küspesiyle beslenen mandaların sütünün 92 °C’ye kadar kaynatılıp soğutulmasıyla yapılan bir kaymaktır.

Afyon Kaymağı Hakkında

Afyon Kaymağı nedir?

Afyon Kaymağı, manda sütünün kaymak tavalarında kaynatılıp soğutulmasıyla yüzeyde toplanan yağlı tabakadan elde edilen bir süt ürünüdür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre mandalar Afyonkarahisar’ın florasından gelen otlarla, haşhaş (haşkes) küspesiyle ve ayçiçeği, pamuk gibi başka yağlı tohumlarla beslenir; belge sütteki ve kaymaktaki ayrı lezzet ve aromayı bu beslenmeye bağlıyor.

Bileşim

Belgeye göre ürün en az %0,5 protein, %0,5 karbonhidrat, %0,5 kül, %60 yağ ve %65 kuru madde içerir. Şüphe ya da ihtiyaç hâlinde bu değerler denetimde analizle kontrol edilir.

Yapılışı

Süzülen manda sütü gıdaya uygun kaymak tavalarına alınır ve kısık ateşte 92 °C’ye kadar kaynatılır. Tavalar terlemeyi emmesi için temiz tülbentle örtülüp en az 4 saat kendi hâlinde soğumaya bırakılır, sonra en az 4 °C’lik soğuk odada en az 12 saat bekletilir. Kaymak tabakası paslanmaz çelikten sivri uçlu bir aletle tavadan ayrılır, süt içinde ters çevrilir, elle toplanır ve paketlenir. Belge manda sütü dışında bir malzeme saymıyor.

Coğrafi işaret

Afyon Ticaret Odası’nın 31 Aralık 2003’teki başvurusuyla (C2003/030), 10 Temmuz 2009’da 115 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Denetimi Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; belediye zabıtası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Ticaret Borsası’ndan 6 uzmandan oluşan kurul yılda bir kez yapar. Sütün menşei belgeyle, üretim alanı ve metodu yerinde kontrol edilir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır. Afyon Kaymaklı Ekmek Kadayıfı ve kaymaklı Afyon Lokumu tescillerinde bu kaymak hammadde olarak anılıyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Kaymak
  • Manda sütü
  • Süt ürünü
  • Menşe adı
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde ayrı bir tarihçe bölümü yok; coğrafi bağ, mandaların Afyonkarahisar’ın florasıyla ve haşhaş küspesiyle beslenmesi üzerinden kuruluyor. Kaymak, ildeki başka tescillerin de dayanağı: Afyon Kaymaklı Ekmek Kadayıfı belgesi servisi 115 numaralı Afyon Kaymağı ile tarif ediyor, Afyon Lokumu belgesi de kaymaklı lokumda bu kaymağı dolgu olarak sayıyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Hammadde

  • — manda sütü (≈ Afyonkarahisar’da beslenen mandalardan)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Süz Manda sütü süzülüp kaymak tavalarına alınır.
  2. Kaynat Kısık ateşte 92 °C’ye kadar kaynatılır.
  3. Soğut Tavalar tülbentle örtülüp en az 4 saat kendi hâlinde soğutulur.
  4. Beklet En az 4 °C’lik soğuk odada en az 12 saat bekletilir.
  5. Kaldır Kaymak tabakası sivri uçlu paslanmaz aletle ayrılır, süt içinde ters çevrilip elle toplanır ve paketlenir.

Afyon Kaymağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyon Kaymağı Hakkında Sık Sorulanlar

Afyon Kaymağı hangi sütten yapılır?

Manda sütünden; tescil belgesi başka bir malzeme saymıyor.

Mandalar neyle beslenir?

Belgeye göre yöre florasındaki otlarla, haşhaş (haşkes) küspesiyle ve ayçiçeği, pamuk gibi yağlı tohumlarla.

Süt kaç dereceye kadar kaynatılır?

Kısık ateşte 92 °C’ye kadar; ardından en az 4 saat soğutulur ve 4 °C’de en az 12 saat bekletilir.

Yağ oranı ne kadar?

Belgeye göre en az %60 yağ ve %65 kuru madde.

Afyon Kaymağı hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 115, tescil tarihi 10 Temmuz 2009, tescil ettiren Afyon Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?