Eskişehir Çiğböreği (Çibörek)
Eskişehir
Sivrihisar · Eskişehir
Sivrihisar Dövme Sucuğu, Sivrihisar’a özgü, dana etinin iç yağı ve baharatla kıyılıp iki kez fermente edilerek doğal kılıfa doldurulduğu bir sucuktur.
Sivrihisar Dövme Sucuğu, Sivrihisar’a özgü tarifle yapılan fermente bir sucuktur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre geleneksel olarak Kurban Bayramı sonrasında ve kış öncesinde, yörede “etlik zamanı” denen dönemde üretilir. Eskiden et tokmak ve döveç gibi el aletleriyle dövülerek kıvama getirilirdi; belgeye göre bugün bu kıvam özel karıştırma uçlu mikserlerle sağlanıyor ve teknoloji yöntemin yerini almadan ona eklenmiş durumda.
Belge 100 kg sucuk için ortalama 75 kg dana karkas eti, 15 kg dana iç yağı, 1,90 kg sarımsak, 2,30 kg kimyon, 1,80 kg tatlı ve 0,85 kg acı kırmızı toz biber, 0,50 kg karabiber, 0,30 kg çemen (buy otu), 0,10 kg yenibahar, 2,25 kg tuz ve 0,015 kg sodyum nitrit (E 250) veriyor. Belgeye göre dana karkasının tamamı kullanılır; parçalar kol ve döşten başlayarak çoktan aza doğru sıralanıyor ve aralarında tranç, nuar, kontrnuar, sokum, incik, gerdan ve bonfile de var; et tercihen Sivrihisar’da yetiştirilen danalardan alınır.
Karkas etler en fazla 4 °C’de en az bir gün dinlendirilir, kemik, bağ doku ve sinirlerden ayrılıp kalın aynalı kıyma makinesinden geçirilir. İç yağ ve sarımsak kıyılıp baharatın üçte biriyle karıştırılır; et ince kuşbaşı biçiminde çekilip kalan baharatla 25–30 dakika karıştırılır. Karışım 4 °C’de yaklaşık 24 saat ilk fermantasyona bırakılır, ince aynadan geçirilip yörede “sakızlaştırma” denen kıvama getirilir ve 4 °C’de yaklaşık 8 saat ikinci kez fermente edilir. Doğal kılıfa doldurulan sucuklar askıda 1–2 saat içinde 2–3 kez yıkanır ve ortam koşullarına göre genellikle 5–10 günde olgunlaşır. Belgeye göre 4 °C’yi geçmeyen koşullarda son tüketim tarihi üretimden itibaren 1 aydır.
Sivrihisar Belediyesi’nin 15 Mart 2019’daki başvurusuyla (C2019/036), 26 Ekim 2020’de 578 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Eskişehir’in Sivrihisar ilçesidir ve tüm üretim aşamaları ilçe içinde yapılmalıdır. Denetimi Sivrihisar Belediyesi koordinatörlüğünde Belediye, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Sivrihisar Kültür, Turizm ve Dayanışma Derneği’nden birer üyeyle 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar; sonuçlar her yıl Türk Patent ve Marka Kurumu’na sunulur.
Tescilin coğrafi sınırı Sivrihisar ilçesidir.
Tescil belgesine göre tarif yöreye özgüdür ve kuşaktan kuşağa aktarılmıştır; ürünün Sivrihisar ile özdeşleşmesi ustalık gerektiren üretim yöntemine bağlanıyor. Adındaki “dövme”, etin eskiden tokmak ve döveçle dövülmesinden geliyor; belge bugün bu işin mikserle yapıldığını açıkça yazıyor. Kurban Bayramı sonrasından kışa uzanan “etlik zamanı” üretim dönemi olarak anılıyor. Belgede ayrıntılı bir tarihçe yok.
≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescil belgesine göre et eskiden tokmak ve döveçle dövülerek kıvama getirilirdi; bugün bu kıvam özel uçlu mikserle sağlanıyor.
Belgede Kurban Bayramı sonrası ve kış öncesindeki geleneksel sucuk yapım dönemi olarak geçer.
İki kez: 4 °C’de yaklaşık 24 saat, sakızlaştırmadan sonra da yaklaşık 8 saat.
Belgeye göre 4 °C’yi geçmeyen koşullarda üretimden itibaren 1 ay.
Mahreç işareti; tescil no 578, tescil tarihi 26 Ekim 2020, tescil ettiren Sivrihisar Belediyesi.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununEskişehir
Eskişehir
Eskişehir
Eskişehir
Sivrihisar
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.