İçeriğe geç
Lezzet

Sivrihisar Arabaşı

Sivrihisar · Eskişehir

Sivrihisar Arabaşı, Sivrihisar’a özgü, kaynar suda pişirilip baklava dilimi kesilen hamurla tavuk, hindi ya da horoz suyundan yapılan bir çorbadır.

Sivrihisar Arabaşı Hakkında

Sivrihisar Arabaşı nedir?

Sivrihisar Arabaşı, buğday unu, su ve tuzla pişirilen hamurun tepsiye dökülüp baklava dilimi kesilmesi ve tepsinin ortasına konan kâsedeki tavuk, hindi ya da horoz suyuyla birlikte sıcak sunulmasıyla yapılan bir çorbadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre çorba etsiz, berrak ve altın sarısı renktedir.

Hamur

Altı kişilik hamur için 1,7 litre su kaynatılır; kaynamaya yakın 200 g özel amaçlı buğday unu topaklanmadan, karıştırılarak yavaşça eklenir. Hamur yüksek ateşte sürekli karıştırılarak 30 dakika, 16 g tuz eklendikten sonra kısık ateşte ara ara karıştırılarak 15 dakika daha pişirilir. Belgeye göre kıvam, bir bardak suya atılan hamur parçasının dağılmaması ve çözünmemesiyle anlaşılır. Hamur soğuk suyla ıslatılmış tepsiye dökülür, tepsi iki yanından sallanarak yüzey düzeltilir ve 18–20 °C’de yaklaşık 1 saat dinlendirilir. Soğuyan hamur yaklaşık 2,5 x 2 cm’lik baklava dilimleri hâlinde kesilir; ortadaki dilimler alınıp kenarlara dizilir ve boşalan yere çorba kâsesi konur.

Çorba

Bir tavuk, horoz ya da hindi, 11,2 g tuz ve 3,5 litre suyla kısık ateşte 45 dakika pişirilir. Et ve kemikler çıkarılır; et suyu tepsinin ortasındaki kâseye konur. Servis sırasında üzerine 2 kurutulmuş acı biber ve çeyrek limonun suyu eklenir.

Coğrafi işaret

Sivrihisar Belediyesi’nin 3 Ağustos 2021’deki başvurusuyla (C2021/000300), 21 Şubat 2022’de 1033 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Eskişehir’in Sivrihisar ilçesidir ve tüm üretim aşamaları ilçe içinde yapılmalıdır. Denetimi Sivrihisar Belediyesi koordinatörlüğünde Belediye, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sivrihisar Asma Yaprağı Üreten Eller Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi ve Sivrihisar Kültür Turizm Tanıtma ve Dayanışma Derneği’nden birer uzmanla 4 kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Sivrihisar ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Çorba
  • Hamur
  • Tavuk suyu
  • Kış yemeği
  • Mahreç işareti
  • Sivrihisar
  • Eskişehir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre “arabaşı” adı, yatma vaktinden hemen önceki zaman dilimini anlatır; çorba özellikle kış aylarında ısınmak için yatmadan önce içilir ve geçmişi eskiye dayanır. Belge çorbanın Sivrihisar mutfak kültüründe önemli bir yeri olduğunu ve yöreye özgü üretim yöntemi nedeniyle ilçeyle ün bağı kurulduğunu yazıyor. Belgede ayrıntılı bir tarihçe yok.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 6 kişilik

Malzemeler

Hamur (6 kişilik)

  • 200 g buğday unu (≈ özel amaçlı)
  • 1,7 litre su
  • 16 g tuz

Çorba

  • 1 adet tavuk, horoz ya da hindi
  • 3,5 litre su
  • 11,2 g tuz
  • ¼ adet limon (≈ suyu, serviste)
  • 2 adet kurutulmuş acı biber (≈ serviste)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hamur Kaynamaya yakın suya un karıştırılarak eklenir, yüksek ateşte 30 dakika pişirilir.
  2. Tuzla Tuz eklenip kısık ateşte 15 dakika daha pişirilir; suya atılan parça dağılmamalıdır.
  3. Dinlendir Hamur ıslak tepsiye dökülüp düzeltilir, 18–20 °C’de yaklaşık 1 saat dinlendirilir.
  4. Kes Yaklaşık 2,5 x 2 cm baklava dilimi kesilir, ortadakiler kenarlara dizilir.
  5. Et suyu Et, tuz ve su kısık ateşte 45 dakika pişirilir, et ve kemik ayrılır.
  6. Sun Et suyu ortadaki kâseye konur, acı biber ve limon suyu eklenip sıcak servis edilir.

Sivrihisar Arabaşı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Sivrihisar Arabaşı Hakkında Sık Sorulanlar

Arabaşı ne demek?

Tescil belgesine göre yatma vaktinden hemen önceki zaman dilimi; çorba kışın yatmadan önce içilir.

Çorbada et var mı?

Hayır; et ve kemikler çıkarılır, çorba etsiz ve berrak sunulur.

Hamurun kıvamı nasıl anlaşılır?

Bir bardak suya atılan hamur parçası dağılmamalı ve çözünmemelidir.

Hangi etin suyu kullanılır?

Tavuk, horoz ya da hindi.

Sivrihisar Arabaşı hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1033, tescil tarihi 21 Şubat 2022, tescil ettiren Sivrihisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?