İçeriğe geç
Lezzet

Sandıklı Leblebisi

Sandıklı · Afyonkarahisar

Sandıklı Leblebisi, Sandıklı’ya özgü, Sarı 98 nohudunun bakır ekipmanda dört kez kavrulup arada dinlendirilmesiyle yapılan tuzsuz bir leblebidir.

Sandıklı Leblebisi Hakkında

Sandıklı Leblebisi nedir?

Sandıklı Leblebisi, Sarı 98 çeşidi nohudun iki kez kavrulup dinlendirilmesi, nemlendirilip üçüncü kez kavrulması ve kabuğu çıkarıldıktan sonra yeniden kavrulmasıyla yapılan çifte kavrulmuş bir leblebidir. TÜRKPATENT tescil belgesi ayırt edici özellikleri iri tane, sarı zemin üzerinde siyah benekli görünüm, tuzsuzluk ve ağızda kolay dağılma olarak sayar. Isıyı eşit dağıtmak için tavlamada bakır ekipman kullanılır.

Kavurma ve dinlendirme

Nohutlar yanmaması için önce 8, 9 ve 10 mm’lik eleklerle boylanır. Belgeye göre ilk kavurma 20 dakika sürer, nohut kendir çuvallarda 1 hafta dinlendirilir; ikinci kavurma 15–20 dakikadır ve ardından nohut “sergi” denen kuru beton zeminde 1 ay bekletilir, bu sürede kabuğunu kısmen bırakır. Kabuk soyarken kırılmaması için %10 nem olacak şekilde su verilip 1 gün dinlendirilir; taneler yaklaşık 13–14 mm’ye ulaşır. Üçüncü kavurmada nohut, yumuşak kavak ağacından yapılan “mafrak” ile vurularak kabuğundan ayrılır; kabuksuz tane dördüncü kez kavrulur. Belgenin okunan metninde kavurma sıcaklığı “1200 C” olarak geçiyor; bu değeri doğrulayamadık.

Coğrafi işaret

Sandıklı Belediyesi’nin 11 Mart 2021’deki başvurusuyla (C2021/000118), 20 Ekim 2022’de 1242 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesidir ve tüm üretim aşamaları burada yapılır. Denetimi Sandıklı Belediyesi koordinasyonunda Sandıklı Kaymakamlığı, Sebzeciler ve Meyveciler Esnaf Odası ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden birer kişiyle 4 kişilik kurul yılda bir kez yapar; nohut çeşidi ve ekipman denetlenir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Sandıklı ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Leblebi
  • Nohut
  • Kuruyemiş
  • Sandıklı
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre leblebinin geçmişi eskiye dayanıyor ve Sandıklı’nın mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli bir yeri var. Belge, kabuk çıkarmanın ustalık istediğini vurguluyor; mafrak denen kavak takozla vurarak soyma bu ustalığın parçası.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Hammadde

  • — nohut (≈ Sarı 98 çeşidi; 8, 9 ve 10 mm eleklerle boylanmış)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Boyla Nohutlar 8, 9 ve 10 mm eleklerle tasnif edilir.
  2. Birinci kavurma 20 dakika kavrulup kendir çuvallarda 1 hafta dinlendirilir.
  3. İkinci kavurma 15–20 dakika kavrulup sergide (kuru beton zemin) 1 ay bekletilir.
  4. Nemlendir %10 nem olacak şekilde su verilip 1 gün dinlendirilir, yeniden elenir.
  5. Üçüncü kavurma 20 dakika kavrulurken kavak ağacından mafrakla vurularak kabuk çıkarılır.
  6. Dördüncü kavurma Kabuksuz taneler son kez kavrulur, serin ve kuru yerde saklanır.

Sandıklı Leblebisi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Sandıklı Leblebisi Hakkında Sık Sorulanlar

Sandıklı Leblebisi hangi nohuttan yapılır?

Tescil belgesine göre Sarı 98 çeşidi nohuttan.

Kaç kez kavrulur?

Dört kez; aralarda kendir çuvalda 1 hafta ve sergide 1 ay dinlendirilir.

Tuzlu mu?

Hayır; belge tuzsuzluğu ayırt edici özellikler arasında sayıyor.

Mafrak nedir?

Belgeye göre kabuk soymada kullanılan, yumuşak kavak ağacından yapılmış takoz.

Sandıklı Leblebisi hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1242, tescil tarihi 20 Ekim 2022, tescil ettiren Sandıklı Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?