İçeriğe geç
Lezzet

Sandıklı Kürek Helvası

Sandıklı · Afyonkarahisar

Sandıklı Kürek Helvası, Sandıklı’ya özgü, çövenle beyazlatılan şeker ağdasının tahinle kürekle karıştırılıp yoğrulmasıyla yapılan lifli bir tahin helvasıdır.

Sandıklı Kürek Helvası Hakkında

Sandıklı Kürek Helvası nedir?

Sandıklı Kürek Helvası, şeker şurubunun çöven ekstraktıyla beyazlatılıp tahinle yoğrulmasıyla elde edilen katı, homojen ve ince lifli bir tahin helvasıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre adını üretimdeki kürekle karıştırma yönteminden alır; şeker kristalleşmesi olmaz, isteğe bağlı olarak Antep fıstığı, fındık, badem ya da toz kakao eklenebilir.

Oranlar

Belge bileşimi çoktan aza sıralıyor: %56 tahin (oranı %52’nin altına düşmez), %28 şeker, %14 su, %1 limon tuzu, %0,9 çöven ekstraktı ve %0,1 aroma verici. Kuruyemişli helvada çeşni net kütlenin en az %8’i, kakaolu helvada kakao %1–2’sidir.

Ağda ve kürek

Su, şeker ve limon tuzu tercihen bakır kazanda yaklaşık 140 °C’ye kadar kaynatılır. Yaklaşık 1 saat sonra çöven ekstraktı eklenip çırpılır ve ortalama 30 dakikada ağda kıvamına getirilir; belge ağdanın hazır olduğuna ustanın duyusal kontrolle karar verdiğini yazıyor. Ağda kepçeyle yine tercihen bakır kazandaki tahine aktarılır, kürekle yaklaşık 30 dakika karıştırılır ve lifli yapı oluşana kadar ortalama 30 dakika yoğrulur. Helva yaklaşık 1 gün soğumaya bırakılır.

Coğrafi işaret

Sandıklı Belediyesi’nin 11 Mart 2021’deki başvurusuyla (C2021/000113), 20 Ocak 2022’de 1000 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesidir. Denetimi Sandıklı Belediyesi koordinatörlüğünde, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün katılımıyla en az 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar; raporlar her yıl Türk Patent ve Marka Kurumu’na sunulur.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Sandıklı ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Helva
  • Tahin
  • Çöven
  • Sandıklı
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ayrıntılı bir tarihçe vermiyor; helvanın Sandıklı’da uzun yıllardır üretildiğini ve yörede alışılmış adıyla “Sandıklı Kürek Helvası” olarak bilindiğini yazıyor. Belgeye göre üretim ustalık ve el emeği istiyor; ağdanın kıvamına usta karar veriyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Oranlar (çoktan aza)

  • %56 tahin (≈ %52’nin altına düşmez)
  • %28 şeker
  • %14 su
  • %1 limon tuzu (≈ sitrik asit)
  • %0,9 çöven ekstraktı
  • %0,1 aroma verici

İsteğe bağlı

  • en az %8 Antep fıstığı, fındık ya da badem
  • %1–2 toz kakao

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Ağdayı kaynat Su, şeker ve limon tuzu bakır kazanda yaklaşık 140 °C’ye kadar kaynatılır.
  2. Çövenle çırp Yaklaşık 1 saat sonra çöven ekstraktı eklenip ortalama 30 dakika çırpılarak ağda kıvamına getirilir.
  3. Kürekle karıştır Ağda tahine aktarılır, kürekle yaklaşık 30 dakika karıştırılır; istenirse çeşni ya da kakao eklenir.
  4. Yoğur Lifli yapı oluşana kadar ortalama 30 dakika yoğrulur.
  5. Dinlendir Helva yaklaşık 1 gün soğumaya bırakılır.

Sandıklı Kürek Helvası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Sandıklı Kürek Helvası Hakkında Sık Sorulanlar

Kürek helvası adı nereden geliyor?

Tescil belgesine göre üretimdeki kürekle karıştırma yönteminden.

Helvada ne kadar tahin var?

%56; belgeye göre tahin oranı %52’nin altına düşmez.

Çöven ne işe yarar?

Şeker şurubunu beyazlatır; belge çöven ekstraktını %0,9 olarak veriyor.

Kuruyemişli çeşidi var mı?

Evet; Antep fıstığı, fındık ya da badem net kütlenin en az %8’i olacak şekilde eklenebilir.

Sandıklı Kürek Helvası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1000, tescil tarihi 20 Ocak 2022, tescil ettiren Sandıklı Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?