İçeriğe geç
Lezzet

Sandıklı Haşhaş Ezmesi

Sandıklı · Afyonkarahisar

Sandıklı Haşhaş Ezmesi, Sandıklı’ya özgü, haşhaş tohumlarının kavrulup soğutulduktan sonra ezilmesiyle yapılan katkısız, yoğun kıvamlı bir ezmedir.

Sandıklı Haşhaş Ezmesi Hakkında

Sandıklı Haşhaş Ezmesi nedir?

Sandıklı Haşhaş Ezmesi, *Papaver somniferum* L. türü haşhaş bitkisinin tohumlarının kavrulup ezilmesi ya da öğütülmesiyle elde edilen, yoğun kıvamlı bir gıda ürünüdür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre beyaz, sarı, kahverengi, mor ya da siyah tonlarındaki tohumlardan en az biri kullanılır; ezmenin rengi tohumun rengine ve kavurmaya göre değişir. Ürüne gıda katkı maddesi, aroma verici ya da aroma özelliği taşıyan bileşen katılmaz.

Üretim

Belgeye göre tohumlar tercihen coğrafi sınırdan temin edilir. Hasat edilen bitkilerin kapsülleri kırılarak tohum kabuğundan ayrılır, elekte savrularak kapsül parçası ve taştan temizlenir. Tohumlar özel kavurma makinelerinde kavrulur; belge daha koyu renk hedeflendiğini ve burada ustanın becerisinin belirleyici olduğunu yazıyor. Kavrulan taneler pervaneli makinelerle oda sıcaklığına kadar soğutulur ve özel makinelerde ezilerek ya da öğütülerek ezme hâline getirilir. Belge miktar, süre ya da sıcaklık vermiyor.

Coğrafi işaret

Sandıklı Belediyesi’nin 11 Mart 2021’deki başvurusuyla (C2021/000114), 20 Ocak 2022’de 1001 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesidir ve tüm üretim aşamaları burada yapılır. Denetimi Sandıklı Belediyesi koordinatörlüğünde, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün katılımıyla en az 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar; raporlar her yıl Türk Patent ve Marka Kurumu’na sunulur.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Sandıklı ilçesidir. Aynı il için ayrıca “Afyonkarahisar Haşhaş Ezmesi” adı da coğrafi işaret listelerinde geçiyor; o kaydın belgesini bu çalışmada okumadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Haşhaş
  • Ezme
  • Kahvaltılık
  • Sandıklı
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi haşhaş ezmesini Sandıklı’da yıllardır üretilen, bölge kültürünün bir ürünü olarak tanımlıyor ve üretimin ustalık istediğini yazıyor. Ezme, ilin başka tescillerinde de karşımıza çıkıyor: Afyon Bükmesi’nin katlarına sarı haşhaş ezmesi sürülüyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Hammadde

  • — haşhaş tohumu (≈ beyaz, sarı, kahverengi, mor ya da siyah tonlarından en az biri; katkı maddesi ve aroma verici yok)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Ayır Hasat edilen bitkilerin kapsülleri kırılarak tohum kabuğundan ayrılır.
  2. Temizle Tohumlar elekte savrularak kapsül parçası ve taştan arındırılır.
  3. Kavur Özel kavurma makinelerinde, daha koyu renk hedeflenerek kavrulur.
  4. Soğut Pervaneli makinelerle oda sıcaklığına kadar soğutulur.
  5. Ez Özel makinelerde ezilerek ya da öğütülerek yoğun kıvamlı ezme elde edilir.
  6. Sakla Serin, kokusuz, rutubetsiz ve güneş almayan yerde saklanır.

Sandıklı Haşhaş Ezmesi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Sandıklı Haşhaş Ezmesi Hakkında Sık Sorulanlar

Sandıklı Haşhaş Ezmesi’nde katkı maddesi var mı?

Hayır; tescil belgesine göre gıda katkı maddesi ve aroma verici kullanılmaz.

Hangi renk haşhaş kullanılır?

Beyaz, sarı, kahverengi, mor ya da siyah tonlarındaki tohumlardan en az biri.

Ezmenin rengini ne belirler?

Belgeye göre tohumun rengi ve kavurma derecesi; daha koyu renk hedeflenir.

Nasıl saklanır?

Serin, kokulardan arı, rutubetsiz ve doğrudan güneş almayan yerde.

Sandıklı Haşhaş Ezmesi hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1001, tescil tarihi 20 Ocak 2022, tescil ettiren Sandıklı Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?