Safranbolu Safranı

Safranbolu Safranı nedir?

Safranbolu safranı; Safranbolu ilçesinde yetiştirilen Crocus sativus bitkisinin çiçeklerinden elle toplanıp kurutulan kırmızı dişi organ tepeciklerinden oluşan bir baharattır. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Safranbolu Safranı adıyla menşe adı olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre ürün 2,5–3 santimetre uzunluğunda, parlak koyu kırmızı parçacıklardan oluşur; kendine özgü tat, koku ve aromaya sahiptir.

Bitki

Safran, süsengiller familyasından, sonbaharda çiçek açan soğanlı bir kültür bitkisidir. Soğanları 1–4 santimetre çapındadır, yaprakları çimene benzer ve 15–30 santimetre uzunluğundadır. Mor renkli, altı taç yapraklı çiçekler ekimin ikinci ya da üçüncü haftasından kasım ortasına kadar açar; her bitkiden ortalama 7–8 çiçek alınır. Kullanılan kısım üç parçalı kırmızı tepeciktir.

Yetiştirme ve hasat

Arazi iki üç kez sürülür; soğanlar haziran başında sökülüp dinlendirilir ve 15–30 ağustos arasında 10–15 santimetre derinliğe dikilir. Dekara 4–6 ton yanmış çiftlik gübresi verilir, yabancı ota karşı yılda 3–5 kez çapa yapılır. Çiçekler gün doğmadan, sabah erken saatlerde elle toplanır; ışık alan kapalı bir ortamda tülbent üzerinde kurutulur ve kimyasal kullanılmaz. Ayrılan tepecikler yine doğal koşullarda kurutulup temiz, kuru cam kavanozlarda, güneş ışığından uzak saklanır.

Ayırt edici özellikler

Belgede bölgenin Karadeniz ve İç Anadolu iklimleri arasındaki geçiş kuşağında yer aldığı ve mikroklima koşulları oluştuğu belirtilir. Analizlerde renk gücü (krosin) 231, acılık (pikrokrosin) 83, safranal 29 değerinde ölçülmüştür; safranın kendi ağırlığının yaklaşık yüz bin katı kadar boyama gücü olduğu kaydedilir. Yazılı kaynaklara göre bölgede yaklaşık 40 köyde safran yetiştirilmiştir.

Coğrafi işaret

Safranbolu Esnaf ve Sanatkârlar Odasının 21 Mayıs 2009 tarihli başvurusuyla (C2009/009) 18 Mart 2011'de 144 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Safranbolu ilçesidir. Denetimi İlçe Tarım Müdürlüğü, belediye, ticaret odası ve ziraat odası uzmanlarından oluşan en az üç kişilik komisyon yılda iki kez yapar; üretim alanları Çiftçi Kayıt Sistemine kaydedilir ve ambalajda yetiştiricinin adı, hasat tarihi ve bölge yer alır.

Aynı ilden: Eflani Hindi Bandırması, Safranbolu Kıtırı, Safranbolu Çavuş Üzümü, Safranbolu Lokumu