Safranbolu Çavuş Üzümü

Safranbolu Çavuş Üzümü nedir?

Safranbolu çavuş üzümü; Karabük ilinde yetiştirilen, sarımsı yeşil renkli, iri ve ince kabuklu tanelere sahip Çavuş çeşidi sofralık üzümdür. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Safranbolu Çavuş Üzümü adıyla menşe adı olarak kayıtlıdır ve yaş sofralık üzüm olarak tüketime sunulur.

Tane ve salkım özellikleri

Tescil belgesine göre taneler hafif oval, 6–7 gram ağırlığında ve genellikle bir iki çekirdeklidir; tane sapına iyi tutunduğu için taşımada dökülmez. Salkımlar 400–600 gram ağırlığında, konik ve seyrektir. Toplam şeker yüzde 14–18, kuru madde yüzde 18–23, toplam asitlik yüzde 0,25–0,35 ve pH 3,6–3,9 aralığındadır. Belgede dölleyici çeşit olarak Trakya İlkeren, Cardinal, Ata Sarısı ve Yalova İncisi sayılır.

İklim ve toprak

Belgede bölgenin karasal iklim ile Karadeniz iklimi arasında geçiş özelliği gösterdiği, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının yüksek olduğu belirtilir. Temmuz–eylül arasında düşen yağış ve yüzde 65–69 dolayındaki bağıl nem kabuğun incelmesine ve tanenin gevrek olmasına katkı sağlar. Toprak hafif alkali ve orta-yüksek kireçlidir; öğleden sonra esen kuzey rüzgârları bağları havalandırır. Araç, Soğanlı ve Filyos ırmaklarıyla çevrili vadi mikroklima özelliği taşır.

Yetiştirme ve hasat

Bağlar güney ve güneybatıya bakan yamaçlarda kurulur; fidanlar filoksera nedeniyle dayanıklı anaçlar üzerine aşılıdır. En yaygın terbiye biçimi telli çift kollu kordondur ve budama genellikle mart sonu ile nisan başında yapılır. Hasat, taneler kendine özgü sarımsı yeşil rengini aldığında ve kuru madde en az yüzde 18'e ulaştığında yapılır; hastalıklı, ezik ve yanık taneler ince uçlu makasla ayıklanır.

Coğrafi işaret

Safranbolu Kaymakamlığının 24 Kasım 2021 tarihli başvurusuyla (C2021/000493) 26 Aralık 2022'de 1302 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Karabük ilidir. Denetimi kaymakamlık koordinatörlüğünde kaymakamlık, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Safranbolu Ziraat Odasının katıldığı en az üç kişilik heyet yılda en az bir kez, şikâyet hâlinde ayrıca yapar.

Aynı ilden: Eflani Hindi Bandırması, Safranbolu Kıtırı, Safranbolu Safranı, Safranbolu Lokumu