Çemişgezek Ulukale Dutu

Çemişgezek Ulukale Dutu nedir?

Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret siciline göre Ulukale dutu, *Morus alba* türüne ait, küçük ve çekirdeksiz meyveli bir beyaz dut çeşididir; meyvelerini tozlanma olmadan (partenokarpik) bağlar. Taze meyvesi beyaz, kurutulmuşu beyazımsı sarı renktedir ve esas olarak kurutmalık olarak değerlendirilir.

Ayırt edici özellikleri

Tescil belgesine göre meyve ağırlığı 0,60–2,40 gram, boyu yaklaşık 14–30 milimetredir. Meyve suyunda suda çözünür kuru madde oranı yüzde 26–35 arasındadır; kurutma randımanı yüzde 25–40 olarak verilir. Ağaçları çok kuvvetli ve dik gelişir; meyve verme süresi yaklaşık iki ay sürer.

Hasat ve kurutma

Olgun meyve hasadı mayısın üçüncü-dördüncü haftasından temmuz ortasına kadar sürer ve yaklaşık bir hafta arayla 7–10 kez yapılır. Ağaç altına serilen ağlara dökülen meyveler toplanır ve güneşte üç gün kurutulur. Anadolu Ajansının 2024 tarihli haberine göre Çemişgezek'e bağlı Ulukale ve Bozağaç köylerinde yaklaşık 1500 dekar alanda dut yetiştirilir ve yaklaşık 225 üretici geçimini bu üründen sağlar. Kurutulan dutlar elekten geçirilerek toz, toprak ve çöp parçalarından ayrılır; çerez olarak tüketilir, pekmez ve orcik yapımında da kullanılır.

Coğrafi işaret

Tunceli İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 4 Ekim 2017 tarihli başvurusuyla (C2017/152) 8 Mart 2019'da 423 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Tescil belgesinde coğrafi sınır Tunceli, Elazığ, Malatya ve Erzincan il sınırları olarak belirtilir. Denetimler, il müdürlüğü koordinasyonunda Munzur Üniversitesi ve ilgili il müdürlüklerinden temsilcilerle yılda en az bir kez yapılır.

Aynı ilden: Tunceli Şorbik Çorbası, Tunceli Sarımsağı, Tunceli Pülümür Yer Altı Kaynak Tuzu, Munzur Balı.