İçeriğe geç
Lezzet

Afyonkarahisar Övmesi / Afyon Övmesi

Afyonkarahisar

Afyonkarahisar Övmesi, Afyonkarahisar’a özgü, patatesli mayalı hamurun sarı haşhaş ezmesiyle katlanıp fırınlanmasıyla yapılan bir hamur işidir.

Afyonkarahisar Övmesi / Afyon Övmesi Hakkında

Afyonkarahisar Övmesi nedir?

Afyonkarahisar Övmesi (Afyon Övmesi), buğday unu, patates, tuz ve suyla hazırlanan hamura mayalı ön hamur katılıp sarı haşhaş ezmesi, ayçiçek yağı ve karbonatla birkaç kez katlanıp açılarak yapılan bir hamur işidir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre yörede “öğme” adıyla da bilinir. Tadında sarı haşhaş ezmesi baskındır; belge patatesin ufalanmayı önlediğini, ürüne tok ve elastik bir yapı verdiğini ve bayatlamayı geciktirdiğini yazıyor.

Üç aşamalı hamur

Ön hamur için 30 g yaş maya, şeker ve su karıştırılır; 160 g un, tuz ve 30–35 °C ılık su eklenip 30 dakika yoğrulur ve oda sıcaklığında 8–12 saat mayalanır. Ana hamurda önceden kaynamış suda 40 dakika haşlanan iki patates rendelenir, 320 g un, tuz ve ılık suyla 20 dakika yoğrulur; ön hamur eklenip 30–45 dakika daha yoğrulur, 1–2 saat mayalanır ve 20–25 dakika dinlendirilir.

Katlama ve fırın

Olgunlaşan hamura 480 g un katılır ve yörede “esiran” denen spatulayla yoğrulur. Yaklaşık 1,5 cm kalınlıkta daire açılır, 150 ml ayçiçek yağı ve 100 g sarı haşhaş ezmesi karışımının yarısı sürülür. Hamur 4–6 eşit parçaya bölünüp üst üste dizilir, yeniden 1,5 cm kalınlıkta açılır ve karışımın kalanı yayılır. Unlanmış tepside esiranla bastırılıp 220–240 °C’ye ısıtılmış fırında 40 dakika pişirilir ve 10 dakika dinlendirilir. Belgeye göre 4 °C’de 7 gün, bezle sarılı olarak oda sıcaklığında 2–3 gün saklanır.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Belediyesi’nin 19 Haziran 2021’deki başvurusuyla (C2021/000250), 23 Mayıs 2022’de 1121 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Denetimi belediye koordinasyonunda 5 kişilik kurul yılda bir kez yapar; başta sarı haşhaş ezmesi olmak üzere bileşen miktarları denetlenir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Hamur işi
  • Haşhaş ezmesi
  • Patates
  • Öğme
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre övmenin geçmişi eskiye dayanıyor. Belge yöreye özgülüğü iki malzeme seçimine ve aşamalı hamura bağlıyor: patates ve sarı haşhaş ezmesi. Hamuru yoğurup bastırmakta kullanılan spatulanın yöredeki adı “esiran”; belge bu sözcüğü de kayda geçirmiş.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon Tarif 1 adet için

Malzemeler

Ön hamur

  • 160 g özel amaçlı buğday unu
  • 9–10 g beyaz şeker
  • 30 g yaş maya
  • 3–4 g tuz
  • 500 ml su

Ana hamur

  • 320 g özel amaçlı buğday unu
  • 2 adet patates (≈ orta boy)
  • 7–8 g tuz
  • 500 ml su

Övme hamuru

  • 480 g özel amaçlı buğday unu
  • 100 g sarı haşhaş ezmesi
  • 6–7 g karbonat
  • 150 ml ayçiçek yağı

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Ön hamur Maya, şeker ve su karıştırılır; un, tuz ve 30–35 °C su ile 30 dakika yoğrulup 8–12 saat mayalanır.
  2. Ana hamur Haşlanıp rendelenen patates un, tuz ve ılık suyla 20 dakika yoğrulur; ön hamur eklenip 30–45 dakika daha yoğrulur.
  3. Mayalandır Oda sıcaklığında 1–2 saat mayalanır, 20–25 dakika dinlendirilir.
  4. Katla Un eklenip esiranla yoğrulur, 1,5 cm açılır; haşhaş-yağ karışımı sürülüp 4–6 kat üst üste dizilir ve yeniden açılır.
  5. Pişir Esiranla bastırılıp 220–240 °C’de 40 dakika pişirilir, 10 dakika dinlendirilir.

Afyonkarahisar Övmesi / Afyon Övmesi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyonkarahisar Övmesi / Afyon Övmesi Hakkında Sık Sorulanlar

Övme ile öğme aynı mı?

Evet; tescil belgesine göre ürün yörede “öğme” adıyla da biliniyor.

Hamurda neden patates var?

Belgeye göre patates ufalanmayı önlüyor, tok ve elastik yapı veriyor ve bayatlamayı geciktiriyor.

Esiran nedir?

Hamuru yoğurmak ve bastırmak için kullanılan spatulanın yöredeki adı.

Ne kadar saklanır?

4 °C’de 7 gün; bezle sarılı olarak oda sıcaklığında 2–3 gün.

Övme hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1121, tescil tarihi 23 Mayıs 2022, tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?