İçeriğe geç
Lezzet

Afyonkarahisar Çullama Köfte

Afyonkarahisar

Afyonkarahisar Çullama Köfte, Afyonkarahisar’a özgü, dana kıyma ve ince bulgurdan yapılıp haşlanan, sonra un ve yumurtaya bulanıp kızartılan bir köftedir.

Afyonkarahisar Çullama Köfte Hakkında

Afyonkarahisar Çullama Köfte nedir?

Afyonkarahisar Çullama Köfte, dana kıyma ve ince bulgurla yoğrulan iç harcın haşlanıp un ve yumurtaya bulanarak kızartılmasıyla yapılan bir köftedir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre köfte ovaldir, yaklaşık 5 cm çapında ve 1,5 cm kalınlığındadır. Adındaki “çullama”, kızartmadan sonra yüzeyde oluşan saçaklardan gelir. Belgenin içinde ad “Afyon / Afyonkarahisar Çullama Köfte” biçiminde de geçiyor.

Yoğurma ve haşlama

Kıyılmış soğan, maydanoz, ince bulgur ve yarım yağlı dana kıyma tuz ve karabiberle karıştırılır; harç kurursa 100–200 ml su eklenebilir. Belgeye göre karışım kahverengine dönüp bulgur taneleri iyice şişene kadar yaklaşık 10 dakika yoğrulur; yoğurma yetersiz kalırsa köfte haşlanırken dağılır. Yaklaşık 50 g’lık parçalardan oval köfteler yapılır, kaynayan tuzlu suda yüzeye çıkana kadar haşlanıp süzülür.

Kızartma

Her köfte önce una (250 g un ve 5 g karbonat), fazlası silkelendikten sonra çırpılmış yumurtaya bulanır ve kaplaması akmadan kızgın yağda kızartılır. Belgede bir tutarsızlık var: malzeme listesinde bulamaç için 8 yumurta yazıyor, işlem adımında 2 yumurta çırpılması anlatılıyor.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Belediyesi’nin 9 Haziran 2020’deki başvurusuyla (C2020/123), 17 Mart 2021’de 695 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Denetimi belediye koordinatörlüğünde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği’nden temsilcilerle yılda bir kez yapılır; yer ve zaman en az bir hafta önce bildirilir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Köfte
  • Bulgur
  • Kızartma
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi köftenin geçmişinin eskiye dayandığını ve Afyonkarahisar mutfağı üzerine yayımlanmış yemek kitaplarıyla bilimsel makalelerde yer aldığını yazıyor; yöreyle ün bağını bu kayıtlara dayandırıyor. Ad, pişmiş köftenin görünüşünü anlatıyor: yumurtalı kaplama kızgın yağda saçaklanıyor.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Köfte harcı

  • 1,5 kg dana kıyma (≈ yarım yağlı)
  • 300 g ince bulgur
  • 1 adet soğan (≈ orta boy)
  • 1 adet yumurta
  • 10 g tuz
  • 5–10 g karabiber
  • 1/4 demet maydanoz
  • 1 l sıvıyağ (≈ kızartma için)

Bulamaç

  • 250 g buğday unu
  • 5 g karbonat
  • 8 adet yumurta (≈ işlem adımında 2 yumurta yazıyor)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Yoğur Soğan, maydanoz, bulgur, kıyma, tuz ve karabiber yaklaşık 10 dakika, bulgur şişene kadar yoğrulur.
  2. Şekil ver Yaklaşık 50 g’lık parçalardan 5 cm çapında, 1,5 cm kalınlığında oval köfteler yapılır.
  3. Haşla Kaynayan tuzlu suda yüzeye çıkana kadar haşlanıp süzülür.
  4. Bula Köfteler önce karbonatlı una, sonra çırpılmış yumurtaya bulanır.
  5. Kızart Kaplama akmadan kızgın yağda kızartılır, peçetede yağı alınır.

Afyonkarahisar Çullama Köfte Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyonkarahisar Çullama Köfte Hakkında Sık Sorulanlar

Çullama adı nereden geliyor?

Tescil belgesine göre kızartmadan sonra köftenin yüzeyinde oluşan saçaklardan.

Köfte kızartılmadan önce ne yapılır?

Tuzlu suda yüzeye çıkana kadar haşlanır, sonra una ve yumurtaya bulanır.

Köftenin boyu ne kadar?

Yaklaşık 50 g; oval, 5 cm çapında ve 1,5 cm kalınlığında.

Bulamaçta kaç yumurta var?

Belge çelişkili: malzeme listesinde 8, işlem adımında 2 yumurta yazıyor.

Çullama Köfte hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 695, tescil tarihi 17 Mart 2021, tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?