İçeriğe geç
Lezzet

Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi

Afyonkarahisar

Afyonkarahisar Ak Pide, Afyonkarahisar’a özgü, ekşi maya nitelikli ön hamurla yoğrulup parmak uçlarıyla tırnaklanan, uzun oval bir pidedir.

Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi Hakkında

Afyonkarahisar Ak Pide nedir?

Afyonkarahisar Ak Pide (Afyonkarahisar Tırnak Pidesi), buğday unu, su, yaş maya, şeker ve ayçiçek yağıyla hazırlanan ekşi maya nitelikli ön hamurun; un, su, yaş maya, şeker, margarin ve tuzla yapılan ana hamura katılıp fırında pişirilmesiyle yapılan bir pidedir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre uzun ovaldir: uzunluğu en az 25–30 cm, eni 14–16 cm, kalınlığı 1–2 cm; pişmemiş ağırlığı yaklaşık 160–200 g’dır. Üzeri parmak uçlarıyla bastırılarak (tırnaklanarak) biçimlendirilir.

Ön hamur ve ana hamur

10 adetlik tarifte ön hamur için 100 g un, 50 ml ılık su, 2 g yaş maya, 3 g şeker ve 3 ml ayçiçek yağı 10 dakika yoğrulur, üzerine un serpilip bezle örtülür ve oda sıcaklığında 5–6 saat mayalanır. Ana hamurda 1 kg un, 1 l su, bu 160 g ön hamur, 50 g yaş maya, 50 g şeker, 50 g margarin ve 50 g tuz 30 dakika yoğrulup 10 dakika dinlendirilir.

Tırnaklama ve fırın

Hamur elle 160–200 g’lık on parçaya bölünür ve unlanmış tezgâhta 20 dakika dinlendirilir. Suya batırılan parmak uçları hamura bastırılıp dört yöne çekilerek oval biçim verilir; istenirse yumurta sarısı sürülüp susam ya da çörek otu serpilir. Pide 220–240 °C’ye ısıtılmış fırında yaklaşık 20 dakika pişirilir. Belgeye göre sıcak ya da soğuk yenir; oda sıcaklığında 2 gün, buzdolabında 1 hafta saklanabilir.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Belediyesi’nin 19 Haziran 2021’deki başvurusuyla (C2021/000246), 30 Kasım 2022’de 1265 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir ve buğday unu bu sınırdan temin edilir. Denetimi belediye koordinatörlüğünde en az 5 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar; ön hamur hazırlığı, şekil ve boyut denetlenir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Pide
  • Tırnak pidesi
  • Ekşi maya
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre ak pidenin geçmişi eskiye dayanıyor ve Afyonkarahisar mutfak kültüründe önemli bir yeri var; doğum, taziye ve düğün sofralarında yer alıyor. Pidenin öbür adı, üzerindeki parmak izlerinden geliyor: hamur parmak uçlarıyla bastırılıp çekilerek, yani tırnaklanarak biçimlendiriliyor.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 160–200 g hamurdan bir pide

Malzemeler

Ön hamur (160 g)

  • 100 g özel amaçlı buğday unu
  • 50 ml su (≈ ılık)
  • 2 g yaş maya
  • 3 g toz şeker
  • 3 ml ayçiçek yağı

Ana hamur (10 adet)

  • 1 kg özel amaçlı buğday unu
  • 1 l su
  • 160 g ön hamur
  • 50 g yaş maya
  • 50 g toz şeker
  • 50 g margarin
  • 50 g tuz

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Ön hamuru mayala Ön hamur malzemeleri 10 dakika yoğrulup oda sıcaklığında 5–6 saat mayalanır.
  2. Ana hamuru yoğur Ana hamur malzemeleri ön hamurla 30 dakika yoğrulup 10 dakika dinlendirilir.
  3. Böl 160–200 g’lık on parçaya ayrılıp 20 dakika dinlendirilir.
  4. Tırnakla Islak parmak uçlarıyla bastırılıp dört yöne çekilerek uzun oval biçim verilir.
  5. Pişir 220–240 °C’ye ısıtılmış fırında yaklaşık 20 dakika pişirilir.

Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyonkarahisar Ak Pide / Afyonkarahisar Tırnak Pidesi Hakkında Sık Sorulanlar

Ak pideye neden tırnak pidesi de denir?

Tescil belgesine göre üzeri parmak uçlarıyla bastırılarak, tırnaklanarak biçimlendirildiği için.

Pide ne büyüklükte?

Uzunluğu en az 25–30 cm, eni 14–16 cm, kalınlığı 1–2 cm; pişmemiş ağırlığı 160–200 g.

Ön hamur ne kadar mayalanır?

Oda sıcaklığında 5–6 saat.

Ne kadar dayanır?

Oda sıcaklığında 2 gün, buzdolabında 1 hafta.

Ak Pide hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1265, tescil tarihi 30 Kasım 2022, tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?