İçeriğe geç
Lezzet

Afyon Sucuğu

Afyonkarahisar

Afyon Sucuğu, Afyonkarahisar’a özgü, en az %15 manda eti katılan sığır etinden yapılan, kangal ya da parmak biçiminde fermente edilen bir sucuktur.

Afyon Sucuğu Hakkında

Afyon Sucuğu nedir?

Afyon Sucuğu, sığır karkas etine en az %15 manda eti katılarak, iç yağı ve baharatla hazırlanan hamurun sığır bağırsağına doldurulmasıyla yapılan bir sucuktur. TÜRKPATENT tescil belgesi manda etini ürüne lezzet ve damak tadı kazandıran, ayırt edici özelliklerinin başında gelen bileşen olarak tanımlar. Sucuk iki biçimde yapılır: dolum sırasında kendiliğinden at nalı gibi bükülen kangal ve bükülmeden kesilen düz (parmak) sucuk.

100 kg sucukta ne var?

Belge 100 kg sucuk için bileşimi tek tek veriyor: 70,320 kg et (en fazla %85 sığır karkas eti, yani 59,772 kg; en az %15 manda eti, yani 10,548 kg), en fazla 22 kg iç yağı ve toplam 7,68 kg baharat ve katkı. Baharatlarda üst sınırlar tuz 2 kg, sarımsak 1,2 kg, kimyon 1 kg, acı ve tatlı kırmızıbiber 0,8’er kg, şeker 0,6 kg, karabiber 0,5 kg, yenibahar 0,3 kg ve zencefil 0,1 kg’dır.

Üretim

Belgeye göre et, Afyonkarahisar ili sınırlarında en az 3 ay beslenen sığır ve mandalardan gelmelidir. Kesimden sonra tendo, fasya, kan damarları ve lenf bezleri ayrılan et iri parçalar hâlinde en az 1 gün dinlendirilir, iri kıymadan geçirilir, iç yağı ve baharatla ince kıyılır. Hamur hava boşluğu kalmayacak biçimde basınçla sığır bağırsağına doldurulur, uçları boğumlanıp bağlanır. Askıdaki sucuklar 22–30 °C ve %80–90 bağıl nemde fermente edilip kurutulur; belge alternatif olarak Türk Gıda Kodeksi’ne uygun ısıl işleme de izin veriyor.

Coğrafi işaret

Afyon Ticaret Odası’nın 31 Aralık 2003’teki başvurusuyla (C2003/027), 2 Ağustos 2005’te 74 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir ve tüm üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; belediye zabıtası, Kasaplar ve Sucukçular Esnaf Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Ticaret Borsası ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan 8 kişilik kurul yılda bir kez yapar. Etin kaynağı, manda eti oranı ve üretim metodu denetlenir.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır; belge tek bir ilçe adı vermiyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Sucuk
  • Manda eti
  • Et ürünü
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ayrıntılı bir tarihçe vermiyor; ürünün geçmişinin eskiye dayandığını ve üretiminin ustalık gerektirdiğini yazıyor, yöreyle bağını da buna dayandırıyor. Afyon Sucuğu, aynı gün aynı odanın başvurusuyla tescil edilen Afyon Pastırması ile birlikte ilin ilk coğrafi işaretli ürünlerinden biri.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

100 kg sucuk için (tescil belgesindeki bileşim)

  • 59,772 kg sığır karkas eti (≈ en fazla %85)
  • 10,548 kg manda eti (≈ en az %15)
  • en fazla 22 kg iç yağı
  • en fazla 2 kg tuz
  • en fazla 1,2 kg sarımsak
  • en fazla 1 kg kimyon
  • en fazla 0,8 kg acı kırmızıbiber
  • en fazla 0,8 kg tatlı kırmızıbiber
  • en fazla 0,6 kg şeker
  • en fazla 0,5 kg karabiber
  • en fazla 0,3 kg yenibahar
  • en fazla 0,1 kg zencefil

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Eti hazırla Afyonkarahisar’da en az 3 ay beslenmiş sığır ve mandanın etinden tendo, fasya, damar ve lenf bezleri ayrılır; et en az 1 gün dinlendirilir.
  2. Kıy ve karıştır Et iri kıymadan geçirilir, iç yağı ve baharat eklenip ince kıyılır.
  3. Doldur Hamur hava boşluğu kalmadan basınçla sığır bağırsağına doldurulur.
  4. Şekil ver Kangal sucuk at nalı biçiminde bükülüp uçları iple bağlanır; parmak sucuk bükülmeden kesilip uçları boğumlanır.
  5. Fermente et Askıdaki sucuklar 22–30 °C ve %80–90 bağıl nemde fermente edilip kurutulur ya da ısıl işlem uygulanır.

Afyon Sucuğu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyon Sucuğu Hakkında Sık Sorulanlar

Afyon Sucuğu’nda ne kadar manda eti var?

Tescil belgesine göre et kısmının en az %15’i manda etidir; 100 kg sucukta en az 10,548 kg.

Kangal ve parmak sucuk farkı nedir?

Kangal sucuk dolum sırasında at nalı biçiminde bükülür; parmak sucuk bükülmeden kesilir.

Et nereden gelmeli?

Belgeye göre Afyonkarahisar ili sınırlarında en az 3 ay beslenen sığır ve mandalardan.

Sucuk hangi koşulda fermente edilir?

22–30 °C sıcaklık ve %80–90 bağıl nemde; belge alternatif olarak ısıl işleme de izin veriyor.

Afyon Sucuğu hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 74, tescil tarihi 2 Ağustos 2005, tescil ettiren Afyon Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?