İçeriğe geç
Lezzet

Afyon Sakala Çarpan Çorbası / Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası

Afyonkarahisar

Afyon Sakala Çarpan Çorbası, Afyonkarahisar’a özgü, yeşil mercimek, et suyu, salça ve eriştenin pişirilip naneli tereyağıyla sunulduğu bir çorbadır.

Afyon Sakala Çarpan Çorbası / Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası Hakkında

Afyon Sakala Çarpan Çorbası nedir?

Afyon Sakala Çarpan Çorbası (Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası), yeşil mercimek, et ya da tavuk suyu, kuru soğan, domates salçası, tereyağı, un, tuz, erişte, karabiber ve kuru naneyle yapılan bir çorbadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre adındaki “sakala çarpan”, kaşıktan sarkan eriştelerin çeneye ve sakala değmesinden gelir.

Yapılışı

4 kişilik tarifte 150 g yeşil mercimek yıkanıp ayrı bir kapta yaklaşık 30 dakika, tane sertliğini kaybedene kadar haşlanır. İnce doğranmış bir soğan 60 ml sıvıyağda kısık ateşte 5 dakika kavrulur, 60 g salça ve 45 g un eklenip 3 dakika daha kavrulur. 200 ml et ya da tavuk suyu ile 1200 ml su topaklanmaması için karıştırılarak azar azar eklenir. Haşlanmış mercimek, tuz ve karabiber katılıp 15 dakika karıştırılarak pişirilir; çorba kaynayınca 80 g erişte eklenir ve yumuşayana kadar pişirilir. Ayrı tavada eritilen 30 g tereyağında kuru nane yaklaşık 2 dakika kızdırılıp kâsedeki çorbanın üzerine gezdirilir.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Belediyesi’nin 13 Mart 2023’teki başvurusuyla (C2023/000104), 9 Mayıs 2025’te 1740 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Belgeye göre mercimek ve eriştenin coğrafi sınırdan temin edilmesi tercih edilir. Denetimi belediye koordinasyonunda, Afyon Kocatepe Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü’nün de yer aldığı 5 kişilik kurul yapar; okunan belge metninde denetim sıklığı belirtilmiyor.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Çorba
  • Mercimek
  • Erişte
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre çorbanın yörede uzun bir geçmişi var ve Afyonkarahisar mutfak kültüründe önemli bir yeri bulunuyor; nişan, kına gecesi ve düğün sofralarında yer alıyor. Adı, yenirken yaşanan bir anı anlatıyor: kaşıktan sarkan erişteler çeneye ve sakala değiyor.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 4 kişilik tarif

Malzemeler

4 kişilik

  • 150 g yeşil mercimek
  • 1000 ml su (≈ mercimek haşlamak için)
  • 1200 ml su (≈ çorba için)
  • 200 ml et ya da tavuk suyu
  • 60 ml sıvıyağ
  • 1 adet kuru soğan (≈ orta boy)
  • 60 g domates salçası
  • 45 g özel amaçlı buğday unu
  • 80 g erişte
  • 10 g tuz
  • 2 g karabiber
  • 30 g tereyağı
  • 2 g kuru nane

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Mercimeği haşla Yeşil mercimek ayrı kapta yaklaşık 30 dakika haşlanır.
  2. Kavur Soğan sıvıyağda 5 dakika, salça ve un eklenip 3 dakika daha kavrulur.
  3. Sulandır Et suyu ve 1200 ml su karıştırılarak azar azar eklenir.
  4. Pişir Mercimek, tuz ve karabiber eklenip 15 dakika pişirilir.
  5. Erişteyi ekle Çorba kaynayınca erişte eklenip yumuşayana kadar pişirilir.
  6. Sun Tereyağında nane 2 dakika kızdırılıp kâsedeki çorbaya gezdirilir.

Afyon Sakala Çarpan Çorbası / Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyon Sakala Çarpan Çorbası / Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası Hakkında Sık Sorulanlar

Sakala çarpan adı nereden geliyor?

Tescil belgesine göre kaşıktan sarkan eriştelerin çeneye ve sakala değmesinden.

Çorbada hangi mercimek var?

Yeşil mercimek; 4 kişilik tarifte 150 g, ayrı haşlanarak ekleniyor.

Et suyu şart mı?

Belge et suyu ya da tavuk suyu kullanılabileceğini yazıyor; 4 kişilik tarifte 200 ml.

Üstüne ne dökülür?

Tereyağında yaklaşık 2 dakika kızdırılmış kuru nane.

Sakala Çarpan Çorbası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1740, tescil tarihi 9 Mayıs 2025, tescil ettiren Afyonkarahisar Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?