İçeriğe geç
Lezzet

Afyon Manda Yoğurdu / Afyonkarahisar Manda Yoğurdu

Afyonkarahisar

Afyon Manda Yoğurdu, Afyonkarahisar’a özgü, Anadolu mandalarının kaymağı alınmış sütünden mayalanan, porselen beyazı ve sıkı kıvamlı bir yoğurttur.

Afyon Manda Yoğurdu / Afyonkarahisar Manda Yoğurdu Hakkında

Afyon Manda Yoğurdu nedir?

Afyon Manda Yoğurdu (Afyonkarahisar Manda Yoğurdu), Afyonkarahisar’da yetiştirilen Anadolu mandalarının sütünden, manda kaymağı üretiminden artan kaymakaltı sütüyle yapılan fermente bir süt ürünüdür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ürün süt yağı oranı bakımından tam yağlı, yarım yağlı ya da yağsız yoğurt sınıflarının dışında kalır. Rengi porselen beyazı, yapısı sert ve sıkı, dokusu yapışkandır.

Süt ve ürün değerleri

Belgeye göre kullanılan çiğ manda sütünde süt yağı en az %7, protein en az %5,5, yağsız kuru madde %8,5, yoğunluk en az 1,028 g/cm³ ve asitlik %0,14–0,22’dir; kaymakaltı sütünün yağ oranı mevsime ve tekniğe göre %3–4 arasındadır. Yoğurtta süt yağı ağırlıkça en az %3, protein en az %5, titrasyon asitliği %0,6–1,5 ve pH 4,2–4,9’dur.

Yapılışı

Küçük ölçekte kaymak alındıktan sonra kalan süt kaynatılır, soğutulur, bir önceki yoğurttan %1–2 oranında katılarak 40–45 °C’de 3–5 saat mayalanır ve soğutulur. Endüstriyel üretimde yağ oranı en az %3’e ayarlanır, süt 90–95 °C’de 5–10 dakika ısıtılır, 40–45 °C’ye soğutulup %1–2 starter kültürle aşılanır, kaplara doldurulup 42–45 °C’de 3–5 saat bekletilir ve 4–6 °C’de depolanır. Belgeye göre raf ömrü buzdolabında üretimden itibaren en fazla 20 gündür.

Coğrafi işaret

Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası’nın 16 Temmuz 2019’daki başvurusuyla (C2019/083), 27 Temmuz 2021’de 808 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Afyonkarahisar ilidir. Denetimi oda koordinatörlüğünde Ticaret Borsası, belediye zabıtası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Afyon Kocatepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden üyelerle en az 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Yoğurt
  • Manda sütü
  • Süt ürünü
  • Menşe adı
  • Afyonkarahisar

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde ayrı bir tarihçe yok; yöreyle bağ ürün tanımı içinde kuruluyor. Belgeye göre mandalar Afyonkarahisar’ın sert iklimindeki kendine özgü floralı meralarda ve sulak alanlarda yetişen “frig” kamışlarıyla da besleniyor; manda yoğurdu da yörede kaymak üretimi kadar önemli bir yer tutuyor. Yoğurdun hammaddesi, 115 numaralı Afyon Kaymağı üretiminden artan kaymakaltı sütü.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Hammadde

  • — kaymakaltı manda sütü (≈ Anadolu mandası; kaymak üretiminden artan)
  • %1–2 maya (≈ önceki yoğurt ya da starter kültür)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kaymağı al Manda sütünden kaymak üretilir, kaymakaltı sütü ayrılır.
  2. Isıt Süt kaynatılır; endüstride 90–95 °C’de 5–10 dakika ısıtılır.
  3. Soğut 40–45 °C’ye soğutulur.
  4. Mayala %1–2 oranında önceki yoğurt ya da starter kültür katılır.
  5. Beklet 40–45 °C’de 3–5 saat inkübe edilir.
  6. Soğut ve sakla Ön soğutmadan sonra 4–6 °C’de depolanır; raf ömrü en fazla 20 gün.

Afyon Manda Yoğurdu / Afyonkarahisar Manda Yoğurdu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Afyon Manda Yoğurdu / Afyonkarahisar Manda Yoğurdu Hakkında Sık Sorulanlar

Afyon Manda Yoğurdu hangi sütten yapılır?

Tescil belgesine göre Anadolu mandalarının sütünden, kaymak alındıktan sonra kalan kaymakaltı sütünden.

Yağ oranı ne kadar?

Yoğurtta ağırlıkça en az %3 süt yağı; belge ürünü tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız sınıflarının dışında tutuyor.

Kaç derecede mayalanır?

Küçük ölçekte 40–45 °C’de, endüstride 42–45 °C’de 3–5 saat.

Ne kadar dayanır?

Belgeye göre buzdolabında üretimden itibaren en fazla 20 gün.

Afyon Manda Yoğurdu hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 808, tescil tarihi 27 Temmuz 2021, tescil ettiren Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?