İçeriğe geç

Su Uçan Şelalesi, Cilavuz Çayı ve Kars kazının yurdu

Susuz

Kars

Susuz, Kars merkeze yaklaşık 24 km mesafede, geniş meraları ve hayvancılığıyla bilinen bir ilçe. Köyleri, ovası ve ulaşım imkânları hakkında bilgi al.

Susuz Hakkında

Susuz, Kars merkezin kuzeybatısında, Ardahan yolunun yakınında yer alan küçük ve sakin bir ilçedir. Su Uçan Şelalesi, alabalıklı Cilavuz Çayı ve meralarda yetiştirilen Kars kazıyla tanınır. 2025 verilerine göre 8 bin 417 nüfusuyla Kars'ın en az nüfuslu ilçesidir. Kars merkeze yakınlığı sayesinde yarım günlük doğa gezisi için uygundur. İlçenin köyleri, Cumhuriyet'in ilk yıllarında Kafkasya'dan gelen göçmenlerin kültürünü bugün de yaşatır.

Tarihçe

Susuz çevresi, Kars'ın kaderini paylaşarak Urartu, İskit, Pers, Sasani ve Bizans egemenliklerinden geçti. 1064'te Sultan Alparslan'ın fethiyle Türk yurdu oldu. 1534'te Osmanlı topraklarına katılan bölge, 1877–1878 Savaşı'nın ardından Rusya'ya bırakıldı ve 3 Kasım 1920'de kurtuldu. 1921'den sonra Ahılkelek ve çevresinden gelen Türk göçmenler yöreye yerleşerek bugünkü toplumsal yapının temelini oluşturdu. Önceleri nahiye olan Susuz'un merkezi 1933'te Cilavuz'a taşındı. Yerleşim daha sonra ilçe statüsü kazandı. Tarihçi Prof. Dr. M. Fahrettin Kırzıoğlu, ilçeye bağlı Mamaş köyünde doğmuştur.

Coğrafya ve iklim

Yaklaşık 578 km² yüzölçümüne sahip ilçe, Kars Platosu'nun kuzeybatı kesiminde, yaklaşık 1.775 metre yükseklikte yer alır. Cilavuz Çayı ilçenin başlıca akarsuyudur ve alabalık yaşam alanıdır. Geniş meralar büyükbaş hayvancılık ve kaz yetiştiriciliği için uygundur. İklim sert karasaldır: Kışlar uzun ve karlı geçer, yazlar kısa ve serindir. Ekonomi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanır. Kırsal nüfusun bir bölümü büyük şehirlere göç etmiştir. Köylerde ise aile işletmeleri hâlinde yürütülen hayvancılık ve yem bitkisi tarımı sürmektedir. Doğal güzellikleri ile turizm, ilçenin henüz yeterince değerlendirilmemiş bir potansiyelidir.

Gezilecek yerler

  • Su Uçan Şelalesi: İlçenin en bilinen doğal güzelliği. Özellikle ilkbaharda kar suyuyla debisi artar.
  • Cilavuz Çayı: Alabalık barındıran çay boyunca piknik ve yürüyüş alanları.
  • Kaplıcalar: Romatizmal rahatsızlıklara iyi geldiği bilinen sıcak su kaynakları.
  • Mağaralar ve yaylalar: İlçe çevresindeki eski mağaralar ve yaz aylarında ziyaret edilen yayla alanları.
  • Mamaş köyü: Tarihçi M. Fahrettin Kırzıoğlu'nun doğduğu köy.

Yöresel lezzetler

Susuz, Kars Kaz Eti üretiminin önemli merkezlerinden biridir. Kazlar meralarda beslenir, kar yağdıktan sonra kesilir ve tuzlanıp kurutulur. Kaz eti bulgur pilavıyla sunulur. Köy tereyağı, Kars Kaşarı, Kars Gravyeri ve Cilavuz Çayı'nın alabalığı da ilçede tadılabilecek lezzetlerdir.

Yönetim

Susuz Kaymakamı Furkan Öztürk'tür. Öztürk, 17 Haziran 2026 tarihli kararnameyle Eskişehir Mihalıççık'tan atanmıştır. Susuz Belediye Başkanı Oğuz Yantemur'dur. Yantemur 2024 seçimlerinde CHP'den seçilmiş, Temmuz 2026'da CHP'den istifa ederek Özgür Özel'in kurduğu YENİ Parti'ye geçmiştir. İlçede belde belediyesi yoktur. İlçe merkezinde 4 mahalle (Cumhuriyet, İnkılap, İnönü, Kâzım Karabekir), ilçeye bağlı 27 köy bulunur.

Ulaşım

Susuz, Kars merkeze karayoluyla kısa bir mesafededir ve Kars–Ardahan yönündeki yolla bağlantılıdır. Kars otogarından kalkan dolmuşlar ilçeye sefer yapar. Şelale ve köylere gitmek için kendi aracınızla gitmeniz önerilir. En yakın havalimanı Kars Harakani Havalimanı'dır. Bu yakınlık sayesinde Susuz, Kars merkezden yarım günlük bir gezi ile görülebilir.

Susuz'un Köyleri ve Yerleri

Kars sayfası

Harita yükleniyor…

Susuz'daki Yerler (3)

Tüm yerleri gör
  • Susuz Şelalesi Doğa ve Manzara

    Susuz Şelalesi

    Kars / Susuz

    Doğa ve Manzara

    Kars–Ardahan yolunda, Susuz ilçesinde 75 m'den düşen şelale; seyir terası ve mesire alanı var. Baharda coşkun akar, kışın büyük kısmı donar.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Cılavuz Köy Enstitüsü

    Kars / Susuz

    Tarihi Yapı

    Susuz'da Rus dönemi kışla kalıntıları üzerinde, 1937'de eğitmen kursu olarak açılıp 1940'ta köy enstitüsüne dönüşen okul: tarihi, bugünü ve ziyaret notları.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Kırçiçeği Köyü Camii

    Kars / Susuz

    Cami ve Medrese

    Susuz Kırçiçeği köyünde bazalt taşından, kare planlı, toprak damlı tescilli Osmanlı camisi. Yapım tarihinde kaymakamlık kaydı ile mihraptaki tarih farklı.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Susuz'un Köy ve Mahalleleri (4)

Tüm köy ve mahalleleri gör

İçeriği olan köy/mahalleler

Diğer köy ve mahalleler

  • Küçükçatak

Susuz'a Yakın Rotalar

Henüz rota bulunmuyor

Susuz ve çevresinde rotalar üzerinde çalışıyoruz.

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Susuz'dan çektiğiniz fotoğrafları paylaşarak ilçenin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Susuz ile Komşu İlçeler

Tüm komşu ilçeleri gör

Susuz'un Değerleri

Tümünü gör

Bilmediklerimiz

Siz de katkıda bulunun

Kaynaklar

  • T.C. Susuz Kaymakamlığı Resmî Yayın
  • Resmî Gazete 27.06.1957
  • S. Kocaman (2014)
  • TÜİK ADNKS 2025 (nufusune.com)
  • Belediye kuruluş yılı: bilgi aranıyor
  • [tur2-kunye 17.09.2026] Susuz Kaymakamlığı Resmî Yayın
  • nahiye merkezinin Cilavuz’a taşınması 04.05.1933 tarihli 9537 sayılı kararname
  • Kocaman
  • Belediye kuruluş yılı: bilgi aranıyor
Tüm kaynakları gör

Katkıda Bulun

Susuz hakkındaki bilginizi, fotoğraflarınızı ve deneyimlerinizi bizimle paylaşın. Bu coğrafyayı birlikte daha iyi tanıtalım.

Katkıda bulunun

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?