Akyaka

İlçe merkezi eskiden Kızılçakçak adıyla bilinirdi ve daha sonra Akyaka adını aldı. Cumhuriyet döneminde yöreye yerleşen Karapapak (Terekeme) Türkleri, bugün ilçe nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturur. Türkiye–Ermenistan sınırındaki Doğu Kapı demir yolu geçişi 1993'ten beri kapalıdır. Bu nedenle tarihi hat bugün yolcu trafiğine kapalıdır.

Coğrafya ve iklim

Akyaka, Kars Platosu'nun kuzeydoğu kesiminde, dalgalı bozkır ve tarım arazilerinden oluşan bir alanda yer alır. Doğu sınırını Arpaçay Irmağı çizer. Kars Çayı da ilçe topraklarından geçerek Arpaçay'a ulaşır. Yüzölçümü yaklaşık 417 km²'dir. İklim, Kars'ın genelinde olduğu gibi sert karasaldır: Kışlar uzun ve dondurucu, yazlar kısa ve serindir. İlkbaharda kır alanlarında kardelen ve yaban çiçekleri görülür. Ekonomi tahıl tarımı, büyükbaş hayvancılık ve süt ürünlerine dayanır. Köylerin çoğu ova ve yamaçlara dağılmış küçük yerleşimlerdir. Bu nedenle kış aylarında bazı köy yollarında ulaşım güçleşebilir.

Gezilecek yerler

• Tignis Kalesi (Kız Kalesi): Kalkankale köyünde, sınıra yaklaşık 3 km mesafede, 10. yüzyıla tarihlenen tüf taşından kale. Ayakta kalan kulesiyle etkileyicidir; ancak bakımsız ve korumasızdır, dikkatli gezilmelidir.
• Tarihi tren garı: Rus döneminden kalma taş istasyon binası ve çevresindeki demir yolu yapıları.
• Üç Gözlü Köprü: İlçedeki tarihi taş köprülerden biridir.
• Akyaka kanyonu ve Arpaçay vadisi: Yürüyüş ve fotoğraf için uygun, sınır boyunca uzanan vadi manzaraları.

Sınır bölgesinde bazı alanlar askerî güvenlik bölgesidir. Uyarı levhalarına uyulmalı ve gerektiğinde jandarmadan bilgi alınmalıdır.

Yöresel lezzetler

Akyaka mutfağı Kars mutfağının bir parçasıdır. Köylerde yapılan tereyağı, kaşar ve gravyer, kış hazırlığı olarak kurutulan Kars Kaz Eti ve fırında pişen Kars Ketesi sofraların temelidir. Karapapak mutfağından gelen hamur işleri ile hangel gibi yoğurtlu yemekler de yaygındır.

Yönetim

Akyaka Kaymakamı İsmail Demirtaş'tır (Eylül 2026 itibarıyla görevde). Akyaka Belediye Başkanı, 2024 yerel seçimlerinde AK Parti'den yeniden seçilen Ergüder Toptaş'tır. İlçede belde belediyesi yoktur. İlçe merkezinde 3 mahalle (İstasyon, Tepe, Topkaya), ilçeye bağlı 27 köy bulunur.

Ulaşım

Akyaka'ya Kars merkezden karayoluyla ulaşılır; yol yaklaşık bir saatten kısa sürer. Kars otogarından kalkan dolmuşlar ilçeye sefer yapar. Köylere ve kaleye gitmek için kendi aracınızla ya da kiralık araçla gitmeniz önerilir. En yakın havalimanı Kars Harakani Havalimanı'dır.