Naib Hamamı

Hakkında

Naib (Naip) Hamamı, Şahinbey ilçesinde Kalealtı bölgesinde, Seferpaşa Mahallesi'nde, kendi adını taşıyan sokakta bulunan tarihî bir hamamdır (Naib Hamamı resmî sitesi). Gaziantep'te günümüze ulaşan dokuz tarihî hamamdan biridir. Diğerleri Eski, İki Kapılı, Keyvanbey, Şeyh Fethullah, Tabak, Göymen, Hüseyin Paşa ve Lala Mustafa Paşa hamamlarıdır (Karadayı Yenice ve Ararat, 2022). Yapı, konut alanları içinde inşa edilen mahalle hamamları grubunda yer alır.

Hamam, kale yakınındaki Paşa Hamamı'ndan farklı bir yapıdır. Hamam Müzesi olarak kullanılan Lala Mustafa Paşa külliyesine ait Paşa Hamamı ile karıştırılmamalıdır (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Tarihçe

Yapım tarihi kaynaklarda farklı verilir. 2009 tarihli bir haberde hamamın 1640'ta yapıldığı ve Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde adının geçtiği belirtilir (Milliyet, 2009). İşletmenin resmî sitesi ise Ayıntab vakıf defteri kayıtlarına dayanarak hamamın bir tekke, türbe ve mescitle birlikte, büyük olasılıkla 16. yüzyıl başında yapıldığını aktarır. Aynı kaynak, yapının kentin en eski yerleşim alanlarından Tabakhane semtinde yer aldığını ve bölgedeki en az değişikliğe uğramış hamamlardan biri olduğunu belirtir (Naib Hamamı resmî sitesi).

Hamam, AB'nin GAP Bölgesinde Kültürel Mirasın Korunması ve Yaşatılması Hibe Programı desteğiyle restore edildi ve 2007'de yeniden hizmete girdi. Yapının alanı 742 m² olarak verilir (Milliyet, 2009).

2023 Kahramanmaraş depremlerinin yapıya etkisini ele alan bir kaynak bulunamadı. İşletmenin sitesinde güncel çalışma saatleri ve fiyatlar yayımlanmaktadır; bu da hamamın faaliyette olduğunu gösterir (Naib Hamamı resmî sitesi).

Mimari

Hamam, Gaziantep hamamlarının klasik bölümlerinden oluşur. Taşlık bölümüne inen basamak sayısı diğer hamamların çoğundan azdır; bu nedenle yapı daha az gömülüdür. Aralık bölümü bir giriş holü biçiminde düzenlenmiştir. Ilıklıkta, sıcağa dayanamayanlar için ek mekânlar bulunur. Bu özellik Hüseyin Paşa ve İki Kapılı hamamlarında da görülür (Karadayı Yenice ve Ararat, 2022).

Ziyaret

Hamam bugün de yıkanma amacıyla kullanılmaktadır. Resmî sitedeki saatlere göre erkekler 05.00-09.00 ve 16.00-23.00, kadınlar 09.00-16.00 arasında hizmet alır. Sitede giriş ücreti 400 TL, kese ve masaj ise ayrı ayrı 200 TL olarak gösterilir (Naib Hamamı resmî sitesi). Hamamda sauna, kafeterya ve şadırvan çevresinde dinlenme alanları da vardır. Grup ziyaretleri için çiğ köfte yapılabilen ayrı bir oda bulunur (Naib Hamamı resmî sitesi).

Hamam, kale çevresindeki tarihî dokuyla birlikte gezilebilir. Gaziantep'te hamam kültürünü daha ayrıntılı tanımak isteyenler, kale yakınındaki Hamam Müzesi'ni de ziyaret edebilir. Bu müzede geleneksel hamam eşyaları ve gelin hamamı gibi ritüellerin canlandırmaları sergilenir. Fiyatlar değişebileceğinden gitmeden önce telefonla teyit etmek yerinde olur.