Gaziantep Arkeoloji Müzesi
Başlangıç
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Zeugma Antik Kenti
Gaziantep / Nizip
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Nizip'te, Fırat kıyısında MÖ 300 dolayında kurulan; Roma döneminde lejyon üssü olan ve bir kısmı Birecik Barajı suları altında kalan antik kent.
Hakkında
Hakkında
Zeugma, Gaziantep'in Nizip ilçesinde, Fırat Nehri kıyısındaki Belkıs mevkiinde yer alan antik kenttir (Kültür Envanteri). Zeugma Mozaik Müzesi'nde sergilenen mozaiklerin büyük bölümü bu kentten çıkarılmıştır. Alan, 2012'den bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir (Vikipedi).
Tarihçe
Kent, Büyük İskender'in generallerinden I. Seleukos Nikator tarafından MÖ 300 dolayında "Seleukeia Euphrates" adıyla kuruldu. Seleukos, nehrin karşı kıyısına eşinin adını taşıyan Apameia kentini kurdurdu ve iki yakayı bir köprüyle bağladı. Zamanla Seleukeia büyüdü, Apameia önemini yitirdi ve kent "köprü, geçiş noktası" anlamına gelen Zeugma adıyla anılmaya başladı (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Kent, Kommagene Krallığı'nın önemli merkezlerinden biriydi ve stratejik konumu nedeniyle Roma egemenliğine girdi. Roma, bölgeye MÖ 64'te hâkim oldu (Vikipedi). Burada konuşlanan Roma lejyonunun harcamaları ve ticaret sayesinde nüfusun 80.000'e ulaştığı belirtilir (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Kentin Sasaniler tarafından yıkıldığı tarih kaynaklarda farklı verilir; Bakanlık broşürü MS 256, Vikipedi MS 253 yılını anar. Yerleşim sonraki dönemlerde sürdüyse de Fırat geçişinin Birecik'e kaymasıyla kent önemini yitirdi (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Kazılar ve baraj
Gaziantep Müze Müdürlüğü ve çeşitli ekipler 1987'den bu yana alanda kazı yapmaktadır (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Birecik Barajı'nın tamamlanmasıyla 2000 yılında sular yükselmeye başladı ve kentin bir bölümü su altında kaldı. Bu süreçte yürütülen kurtarma kazılarında Poseidon ve Euphrates villaları ortaya çıkarıldı; taban mozaikleri, duvar resimleri ve bronz Mars heykeli bulundu (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Kurtarma kazısı ABD'li David W. Packard'ın sağladığı fonla desteklendi (Vikipedi). 2014'te dokuz Musa'yı betimleyen bir örnek de dahil üç büyük cam mozaik bulundu (Vikipedi). Bakanlık, güncel kazıların Ankara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Kutalmış Görkay başkanlığında yürütüldüğünü belirtir (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Neler görülür?
Ziyaretçiler, su altında kalmayan bölümlerdeki Roma dönemi konutlarını, villa kalıntılarını ve yerinde korunan mozaikleri görebilir. Kentin bir bölümünün hâlâ baraj gölü altında olduğu kaydedilir (Kültür Envanteri). Buradan çıkarılan taşınabilir eserlerin çoğu Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi'nde sergilendiği için iki yerin birlikte ziyaret edilmesi kenti anlamayı kolaylaştırır.
Ziyaret
Bakanlık sayfasına göre ören yeri her gün 08.00-17.00 saatleri arasında açıktır ve Türk vatandaşları için MüzeKart geçerlidir (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Bakanlık sayfasında giriş ücreti belirtilmemiştir; yerel basın girişin ücretsiz olduğunu bildirmiştir (Gazete27, 2025). İncelenen kaynaklarda alanın 2023 depremlerinden etkilendiğine dair bir bilgiye rastlanmamıştır. Bakanlığın ören yeri sayfasında alan "açık" olarak görünmektedir (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
- Öne çıkan Fırat kıyısında Roma villaları ve mozaikler
- Eski adı Seleukeia Euphrates
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Galeri
1 fotoğrafHarita
Zeugma Antik Kenti
Bu yer bir rotada
Zeugma rotası: müzelerden antik kente: 3 durak, Zeugma Antik Kenti 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Zeugma Mozaik Müzesi
Şehitkamil
-
Zeugma Antik Kenti Buradasınız
Nizip
Kaynaklar
- Kültür ve Turizm Bakanlığı “Zeugma Broşürü (2018)”, (erişim 13.10.2026) Resmî Yayın
- Kültür ve Turizm Bakanlığı (muze.gov.tr) “Zeugma Ören Yeri”, (erişim 13.10.2026) Resmî Yayın
- Kültür Envanteri “Zeugma”, (erişim 13.10.2026)
- Vikipedi “Zeugma, Commagene”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Gazete27 “Gaziantep’te müzelerin güncel giriş ücretleri”, (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Zeugma Antik Kenti'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Zeugma Antik Kenti hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.