Bağbaşı

Hahuli, Türkçeye Hah ve Haho biçiminde geçmiştir; İbn Bibi'nin 1281 tarihli eserinde 'Hah' olarak anılır. 1574 tahririnde Haho nahiyesinin merkezi niteliğindeki köy, tamamı Hristiyan 312 haneliydi. 1835'te 346 Müslüman erkek kayıtlıdır.

Birinci Dünya Savaşı'nda bölge Rusların eline geçince 1917'de köyü inceleyen Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili, 7 km uzunluğundaki dar vadide meyve bahçeleri içine dağılmış yedi mahalleden söz eder. 1928'de Azort nahiyesindeydi; 1940'ta nüfusu 671 idi. Adı 1950'lerin başında Bağlarbaşı, kısa süre sonra Bağbaşı oldu; 1965'te 2.061 kişi yaşıyordu. Belde iken Camii, Menderes, Sağlar, Sütlüpınar ve Taşmescit mahallelerinden oluşuyordu; 2012'de 6360 sayılı Kanun ile Tortum Belediyesi'nin mahallesi oldu.

Coğrafya ve yaşam

1965 genel nüfus sayımında 2.061 olan nüfus 2025 TÜİK kayıtlarında 1.223 kişidir. Mahalle Tortum'un kuzeyindedir; 25.78 numaralı Uzundere–Serdarlı il yoluna 2,8 km'lik bir yolla bağlanır. Takaişvili'ye göre vadide erik, ayva, armut, elma, dut, ceviz, muşmula ve incir bahçeleri ile bağlar vardı ve geçim büyük ölçüde meyveciliğe dayanıyordu.

Görülecek yerler

Hahuli Manastırı bir ana kilise, 10 küçük kilise ve surlardan oluşur; Meryem Ana'ya adanmış kubbeli ana kilise büyük ölçüde ayaktadır, duvar resimlerinin bir kısmı korunmuştur ve cami olarak kullanılmaktadır. Yakınında 105 × 40 m boyutlarındaki Hahuli Kalesi'nin yıkıntıları bulunur.