İçeriğe geç

Petrolle büyüyen, Dicle ile Batman Çayı yakınındaki kent

Merkez

Batman

Batman Merkez: 1940'ta Raman'da bulunan petrolle büyüyen il merkezi. 450 eserlik Batman Müzesi, Batman Barajı ve 2025'te 517.785 nüfus.

Merkez Hakkında

Batman Merkez, Batman ilinin merkez ilçesi. Yüzölçümü 653 km² (Wikipedia). 2025 nüfusu 517.785; bunun 491.925'i ilçe merkezinde yaşıyor (TÜİK ADNKS, nufusune.com). Kent, 1940'ta Raman sahasında bulunan petrolle büyüdü.

Batman Merkez nerede?

Kent, Batman Çayı ile Dicle'nin birleştiği yere yakın, yaklaşık 540 m yükseklikte düz bir platoda kurulu. Batman Çayı'nın bir kolu olan İluh Deresi kentin içinden geçiyor (Wikipedia). Batman Çayı yaklaşık 115 km uzunluğunda ve Batman ile Diyarbakır illeri arasında sınır oluşturuyor (Wikipedia). İlin diğer ilçeleri: Beşiri, Gercüş, Hasankeyf, Kozluk ve Sason (Küre).

Kısa tarih

  • 1940'tan önce kentin yerinde İluh adlı küçük bir köy vardı (Wikipedia).
  • 20 Nisan 1940'ta Raman sahasında 1.048 m derinlikte petrol bulundu; ilk deneme kuyusu 6 Haziran'da üretime başladı (Wikipedia).
  • 1947'de küçük bir rafineri açıldı. 1955'te günde 330 ton işleyebilen daha büyük bir rafineri tamamlandı (Wikipedia).
  • 1957'de köyün adı Batman oldu ve ilçe merkezi yapıldı (Wikipedia; Küre).
  • 1967'de Dörtyol'a uzanan 511 km'lik petrol boru hattı tamamlandı (Wikipedia).
  • 16 Mayıs 1990'da Batman il oldu (Küre).
  • Batman Üniversitesi 27 Mayıs 2007'de kuruldu (Wikipedia).

Coğrafya

Kentin toprağı yumuşak, gözenekli ve kolay aşınan killi bir yapıda; çevresinde orman neredeyse yok (Wikipedia). Yazlar sıcak ve kurak. Temmuz ayı günlük ortalaması 30,9 °C. Yıllık yağış yaklaşık 494 mm ve yazın neredeyse hiç yağış düşmüyor. Kayıtlı en yüksek sıcaklık 48,8 °C (10 Temmuz 1962), en düşük −24,0 °C (1 Ocak 2007) (Wikipedia). İlin en yüksek dağlarından Raman Dağı 1.288 m (Wikipedia).

Batman Merkez'de neler görülür?

  • Batman Müzesi: 12 Mart 2010'da açıldı. Batman Kültür Merkezi alanının güneyinde. Yaklaşık 450 eser üç salonda sergileniyor: Paleolitik ve Neolitik dönem, Ilısu Barajı kazılarından çıkan eserler ve Hasankeyf eserleri (Wikipedia).
  • Batman Barajı: Kentin kuzeyinde, Batman Çayı üzerinde. 1986–1999 arasında yapıldı; enerji üretimi ve sulama amaçlı. Baraj gölü yaklaşık 49 km² (Wikipedia).
  • Raman petrol sahası: Türkiye'nin en büyük petrol sahası Batı Raman kentin hemen dışında; günde yaklaşık 7.000 varil üretiyor (Wikipedia).
  • Dicle ve Batman Çayı: Batman Çayı, il sınırları içinde Dicle ile birleşiyor (Wikipedia).

Ilısu Barajı kazılarından çıkan eserlerin bir bölümü Hasankeyf'teki Hasankeyf Müzesi'nde sergileniyor (TRT Haber, 2019).

Köy ve mahalleler

İlçede bir belde (Balpınar, 6.262 kişi) ve 33 köy (toplam 19.598 kişi) var. En kalabalık mahalle Gültepe (33.845), en kalabalık köy Binatlı (2.442) (nufusune.com, TÜİK 2025).

Yöresel ürünler

İlde buğday, arpa, mercimek ve pamuk yetiştiriliyor; küçükbaş hayvancılık yaygın. Mutfağın bilinen yemekleri arasında Şam böreği, perde pilavı, içli köfte, mumbar dolması ve mehir tatlısı var (Küre). Kentte gıda, tekstil ve inşaat sanayisi ile Batman Organize Sanayi Bölgesi bulunuyor; Raman ve Garzan sahalarından çıkan petrol Batman Rafinerisi'nde işleniyor (Küre).

Yönetim

Batman kenti 1990'dan beri il merkezi (Wikipedia). İlçede iki belediye var (Wikipedia); Batman merkezin yanında Balpınar belde (nufusune.com). Batman Havalimanı'ndan Ankara, İstanbul ve İzmir'e doğrudan uçuş yapılıyor; kent karayolu ve demiryoluyla Diyarbakır ve Kurtalan'a bağlı (Wikipedia).

Merkez'in Köyleri ve Yerleri

Batman sayfası

Harita yükleniyor…

Merkez'deki Yerler (1)

Tüm yerleri gör
  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Batman Müzesi

    Batman / Merkez

    Tarihi Yapı

    Batman Müzesi, Batman Kültür Merkezi'nde 2010'da açılan, Ilısu kurtarma kazıları ve Hasankeyf eserlerini sergileyen arkeoloji müzesi.

    Son güncelleme: 12 Ekim 2026

Merkez'in Köy ve Mahalleleri (41)

Tüm köy ve mahalleleri gör

İçeriği olan köy/mahalleler

Diğer köy ve mahalleler

  • 19 Mayıs
  • Akça
  • Akoba
  • Akyürek
  • Aydınlıkevler
  • Bağlar
  • Bahçelievler
  • Bayındır
  • Bayraklı
  • Belde
  • Beşevler
  • Bıçakçı
  • Çamlıca
  • Çamlıtepe
  • Çarıklı
  • Çarşı
  • Çay
  • Çayüstü
  • Çeşmebaşı
  • Çevrimova
  • Cudi
  • Cumhuriyet
  • Demirbilek
  • Demirlipınar
  • Diktepe
  • Doluca
  • Fatih
  • Gap
  • Girbereşik
  • Gültepe
  • Güneşli
  • Güneykent
  • Güvercin
  • Hilal
  • Hürriyet
  • Huzur
  • İluh
  • İrmi
  • Karayün
  • Kardelen

İlçeden Geçen veya İlçeye Yakın Rotalar

Tüm rotaları gör

Galeri

1 fotoğraf

Merkez ile Komşu İlçeler

Tüm komşu ilçeleri gör

Merkez'in Değerleri

Tümünü gör

Bilmediklerimiz

Siz de katkıda bulunun

Kaynaklar

Tüm kaynakları gör

Katkıda Bulun

Merkez hakkındaki bilginizi, fotoğraflarınızı ve deneyimlerinizi bizimle paylaşın. Bu coğrafyayı birlikte daha iyi tanıtalım.

Katkıda bulunun

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?